Ўн тўққизинчи асрнинг охирида трансформаторнинг ихтироси электр қуввати юқори кучланишда, аммо паст оқимда янада самарали узатилишини англатарди. Самарали электр узатиш, ўз навбатида, электр энергиясини марказлаштирилган электр станцияларида ишлаб чиқариш мумкинлигини англатади, бу ерда у ўлчов иқтисодидан фойда кўрди ва кейин керакли жойга нисбатан узоқ масофаларга жўнатилди.

Одатда, электр энергиясига бўлган талаб таъминотга мос келиши керак, чунки электр энергиясини сақлаш қийин. электр тармоғини муқаррар бузилишлар ва йўқотишларга қарши юмшатиш учун маълум миқдордаги авлод ҳар доим захирада бўлиши керак. тармоқдаги ўзгарувчан қайта тикланадиган энергия (шамол ва қуёш энергияси) даражасининг ошиши билан талаб ва таклифга мос келиш янада қийинлашди. Сақлаш бу бўшлиқни бартараф этишда тобора ортиб бораётган рол ўйнайди. Энергияни сақлаш технологияларининг тўрт тури мавжуд, уларнинг ҳар бири технологияга тайёрликнинг турли ҳолатларида: батареялар (электрокимёвий сақлаш), водород, термал ёки механик (насосли гидроэнергетика каби) каби кимёвий сақлаш.

Аккор лампочка, электр энергиясини эрта қўллаш, Жоуле иситиш орқали ишлайди: иссиқлик ҳосил қилувчи қаршилик орқали оқимнинг ўтиши.

Электр энергияси энергияни узатишнинг жуда қулай усули бўлиб, у жуда кўп ва ўсиб бораётган фойдаланиш сонига мослаштирилган. амалий ихтиро аккор лампочка 1870-йилларда ёруғлик электр энергиясининг биринчи оммавий дастурларидан бирига айланишига олиб келди. Электрлаштириш ўз хавфини келтириб чиқарган бўлса-да, газ ёритгичининг яланғоч алангасини алмаштириш уйлар ва фабрикаларда ёнғин хавфини анча камайтирди. коммунал хизматлар кўплаб шаҳарларда электр ёритгичлари учун ривожланаётган бозорга йўналтирилган. 20-асрнинг охирида ва замонавий даврда тенденция электр энергетикаси соҳасида тартибга солиш йўналиши бўйича оқишни бошлади.

Филаментли лампочкаларда ишлатиладиган резистив Жоуле иситиш эффекти электр иситишда ҳам тўғридан-тўғри фойдаланишни кўради. Бу кўп қиррали ва бошқариладиган бўлса-да, уни исрофгарчилик деб ҳисоблаш мумкин, чунки электр ишлаб чиқаришнинг аксарияти аллақачон электр станциясида иссиқлик ишлаб чиқаришни талаб қилган. Дания каби бир қатор мамлакатлар янги биноларда резистив электр иситишдан фойдаланишни чекловчи ёки тақиқловчи қонун чиқардилар. бироқ, электр энергияси ҳали ҳам иситиш ва совутиш учун жуда амалий энергия манбаи ҳисобланади, иситиш ва совутиш учун электр энергиясига бўлган талабнинг ўсиб бораётган секторини ифодаловчи кондиционер/иссиқлик насослари билан, уларнинг таъсирини электр тармоқлари тобора кўпроқ таъминлашга мажбур. электрлаштириш транспорт (электр транспорт воситалари ёрдамида) ва иситиш (иссиқлик насослари ёрдамида) каби тўғридан-тўғри қазилма ёқилғини ёқишга таянадиган тармоқларни декарбонизация қилишда катта рол ўйнаши кутилмоқда.

Электромагнетизмнинг таъсири энг аниқ кўринадиган электр моторида қўлланади, бу эса ҳаракатлантирувчи кучнинг тоза ва самарали воситасини таъминлайди. Винт каби стационар двигател осонгина қувват манбаи билан таъминланади, аммо электр транспорт воситаси каби уни қўллаш билан ҳаракатланадиган восита батарея каби қувват манбаи бўйлаб олиб юриши ёки токни тўплаши шарт.пантограф каби тоймасин контакт. Электр билан ишлайдиган транспорт воситаларидан фойдаланилади жамоат транспорти, каби ва хусусий мулкда аккумулятор билан ишлайдиган электромобиллар сонининг кўпайиши.

Электр ичида ишлатилади телекоммуникацияларва ҳақиқатан ҳам электр телеграф, 1837 йилда Кук ва Уицтоун томонидан тижорат мақсадида намойиш этилган, унинг дастлабки дастурларидан бири эди. 1860-йилларда биринчи трансконтинентал, кейин трансатлантик телеграф тизимларининг қурилиши билан электр энергияси бутун дунё бўйлаб бир неча дақиқада алоқа ўрнатишга имкон берди. Оптик толалар ва сунъий йўлдош алоқаси алоқа тизимлари бозорининг улушини эгаллади, аммо электр энергияси жараённинг муҳим қисми бўлиб қолишини кутиш мумкин.

Электрон қурилмалар транзистордан фойдаланади, эҳтимол йигирманчи асрнинг энг муҳим ихтироларидан бири, ва барча замонавий схемаларнинг асосий қурилиш блоки. Замонавий интеграл микросхемада бир неча сантиметр квадрат майдонда миллиардлаб миниатюраланган транзисторлар бўлиши мумкин.

[1]

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил