Trietilsurma

Trietilsurma — element-organik birikma, Sb(C₂H₅)₃ formulali surmaning alkil hosilasi, rangsiz suyuqlik, suvda yomon eriydi, havoda oʻz-oʻzidan yonishi bilan oksidlanadi.

Olinishi

• Kaliy antimonidning etil yodid bilan oʻzaro taʻsiri:

$\mathsf{K_3Sb + 3C_2H_5I \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_3 + KI }$

• Grignard reaktivining surma (III) xloridiga taʻsiri:

$\mathsf{2SbCl_3 + 6C_2H_5MgBr \ \xrightarrow{}\ 2Sb(C_2H_5)_3 + 3MgCl_2 + 3MgBr_2 }$

• Trietilsurma dibromidining rux bilan tiklanishi:

$\mathsf{Sb(C_2H_5)_3Br_2 + Zn \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_3 + ZnBr_2 }$

Fizik xususiyatlari

Trietilsurma rangsiz suyuqlikdir, suvda erimaydi, benzolda eriydi.

Kimyoviy xususiyatlari

• Oʻz-oʻzidan yonish bilan havo kislorodi bilan oksidlanadi:

$\mathsf{2Sb(C_2H_5)_3 + O_2 \ \xrightarrow{}\ 2Sb(C_2H_5)_3O }$

• Galogenlar bilan reaksiyaga kirishadi:

$\mathsf{Sb(C_2H_5)_3 + Cl_2 \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_3Cl_2 }$

• va alkil galogenlar bilan:

$\mathsf{Sb(C_2H_5)_3 + C_2H_5I \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_4I }$

Adabiyotlar

• Химическая энциклопедия. М.: Советская энциклопедия, 1995. ISBN 5-82270-092-4. 
• Рипан Р., Четяну И.. Неорганическая химия. Химия металлов. М.: Мир, 1971.