Tsai Ing-wen
| Цаи Инг-wен 蔡英文 | |
|---|---|
|
| |
| Хитой Республикаси Президенти | |
|
Мансаб даври 2016-йил 20-майдан – 2024-йил 20-майгача | |
| Ҳукумат бошлиғи |
Лин Чуан Wиллиам Лаи |
| Вице-президент | Чен Чиэн-жен |
| Ўтмишдоши | Ма Йинг-жеоу |
| Вориси | Лай Чинг‑де |
| Демократик Прогрессив Партия раиси | |
|
Мансаб даври 2014-йил 28-майдан – 2022-йил 22-майгача | |
| Ўтмишдоши | Су Ценг-чанг |
| Вориси | Чен Чи-маи |
|
Мансаб даври 2011-йил 27-апрелдан – 2012-йил 14-январгача | |
| Ўтмишдоши | Кер Чиэн-минг (в. б.) |
| Вориси | Чен Чу (в. б.) |
|
Мансаб даври 2008-йил 20-майдан – 2011-йил 17-мартгача | |
| Ўтмишдоши | Франк Ҳсиэҳ (в. б.) |
| Вориси | Кер Чиэн-минг (в. б.) |
| Хитой Республикаси Бош вазирининг ўринбосари | |
|
Мансаб даври 2006-йил 25-январдан – 2007-йил 21-майгача | |
| Ҳукумат бошлиғи | Су Ценг-чанг |
| Ўтмишдоши | Wу Ронг-и |
| Вориси | Чиоу И-жен |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1956-йил 31-август Тайпей |
| Сиёсий партияси | Демократик |
Цаи Инг-wен (талаффузи: Цай Инг-вен; 31-август 1956-йил) – тайванлик сиёсатчи[1], 2016-йилдан бери Тайван президенти[2], демократик прогрессив партия (ДПП) аъзоси[3]. Цай Тайваннинг биринчи аёл президенти ва 1949-йил декабр ойида Хитой фуқаролар уруши тугаганидан кейин Тайванда туғилган иккинчи аёл (Чен Шуй-бяндан кейин) ҳисобланади[4]. 2020-йилдан 2022-йилгача, шунингдек, 2014-йилдан 2018-йилгача ва 2008-йилдан 2012-йилгача ДПП раиси сифатида ишлаган[5]. Унинг иккинчи президентлик муддати тугайди ва 2024-йил 20-майда унинг ўрнига вице-президент Лай Чинг-те келади[6].
Цай Тайпейда туғилиб ўсган, ҳуқуқ ва халқаро савдони ўрганган ва кейинчалик Тайван Миллий университетида бакалавр дипломини ва Корнелл юридик факултетида магистр дипломини қўлга киритгандан сўнг, Соочоw университети ҳуқуқ факултети ва Ченгчи университетида ҳуқуқ профессори бўлди. Кейинчалик Лондон Иқтисодиёт мактабида ҳуқуқ бўйича ўқиди ва ПҳД даражасига эга бўлди. 1993-йилда мустақил (партияга мансуб бўлмаган) сифатида ўша пайтдаги ҳукмрон Куоминтанг партияси (КМТ) томонидан бир қатор ҳукумат лавозимларига, жумладан, ЖСТ масалалари бўйича савдо музокарачиси этиб тайинланган. Президент Ли Тенг Хуй даврида давлатлараро муносабатлари доктринаси махсус давлат лойиҳасининг бош муаллифларидан бири бўлган[7].
Чен Шуй-бян президентлигининг биринчи муддати давомида Цай материк ишлари бо'йича кенгаш вазири бо'либ ишлаган. 2004-йилда ДППга қо'шилди ва қисқа вақт давомида ДПП томонидан ко'рсатилган Қонун чиқарувчи Юаннинг умумий а'зоси бо'либ ишлади. 2007-йилда бош вазир о'ринбосари лавозимига тайинланди. 2008-йилги президентлик сайловларида ДДП маг'лубиятга учрагач, ДППнинг раиси этиб сайланган. 2012-йилги президентлик сайловларида партия маг'луб бо'лгач, исте'фога чиққан[8].
Цай 2010-йилги муниципал сайловларда Янги Тайпей шаҳри мерлигига номзод бўлган, аммо КМТ номзоди Эрик Чу томонидан маг'луб этилган. 2011-йил апрелида Цай ўзининг собиқ раҳбари Су Ценг-чангни ДППнинг бирламчи сайловида озгина фарқ билан мағлуб этди. Хитой Тайван Республикаси тарихида президентликка номзод сифатида йирик партия томонидан кўрсатилган биринчи аёл бўлди[9]. 2012-йилги Тайвандаги президентлик сайловларида о'ша пайтдаги президент Ма Йинг-Жоу томонидан маг'луб бўлган, бироқ 2016-йилги президентлик сайловларида Эрик Чуга қарши о'тказилган реванш жангида биринчи президентликни қо'лга киритган. 2020-йилги президентлик сайловларида Хан Куо-юга қарши сайловда г'алаба қозониб, президент этиб қайта сайланди[10]. Цай ДППнинг иккинчи президенти, шунингдек, Тайпей мери бо'либ ишламаган биринчи президентдир.
Цай "Тиме" журналининг 2020-йилдаги энг нуфузли кишиларидан бири деб топилди. Форбес журналининг энг кучли аёллар рўйхатида 9-ўринни ва 2021-йилда Камала Ҳаррисдан кейин 2-ўринни эгаллаган[11][12]. Халқаро миқёсда Цай CОВИД-19 пандемиясига қарши курашгани[13] ва Хитой Халқ Республикаси ҳукумати босимига дош бергани учун мақтовга сазовор бўлди[14]. Цай 2022-йил ноябрида ўз партиясининг ўша ой бошидаги маҳаллий сайловларда ёмон ишлаши сабаб Демократик Халқ партияси (ДХП) раҳбари лавозимидан исте’фога чиқди[15][16].
Цайнинг иккинчи президентлик муддати 2024-йил май ойида тугайди[17][18].
Манбалар
- ↑ „Муст-кноw фаcц абоут Таиwанʻс пресидентиал cандидатес“. Асиа Тимес (17-декабр 2015). 2016-йил 21-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-январ 2016. (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-01-21 санасида архивланган)
- ↑ „Абоут Демоcратиc Прогрессиве Партй пресидентиал cандидате Цаи Инг-wен“. Таиwан Неwс (23-сентябр 2015). 2016-йил 26-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-январ 2016.
- ↑ Еҳ, Сопҳиа; Чанг, С.C. „Цаи Инг-wенʻс бротҳерс воw тҳей wилл авоид cонфлиcц оф интересц“ (14-март 2016). 2016-йил 15-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-март 2016.
- ↑ Ли, Хуэйинг „Демоcратиc Прогрессиве Партйʻс Цаи Инг-wен беcомес Таиwанʻс фирст wоман пресидент“. Страиц Тимес (16-январ 2015). Қаралди: 21-январ 2016.
- ↑ Вандерклиппе, Натҳан „Цаи Инг-wен: Таиwанʻс қуиэт револутионарй“. Тҳе Глобе анд Маил (15-январ 2016). Қаралди: 21-январ 2016.
- ↑ {{веб манбаси|урл=ҳттпс://энглиш.пресидент.гов.тw/Паге/40%7Cтитле=Пресидент Цаи|ласт=|фирст=|дате=[[|wебсите=|арчиве-урл=|арчиве-дате=|деад-урл=|аccесс-дате=}}
- ↑ „Пресидент Цаи“. Оффиcе оф тҳе Пресидент Републиc оф Чина. 2018-йил 31-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-январ.
- ↑ „Пресидент Цаи“. Оффиcе оф тҳе Пресидент Републиc оф Чина. 2018-йил 31-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-январ.
- ↑ Суи. „Таиwан'с фирст фемале пресидентиал cандидате пиcкед“. ББC (2011-йил 27-апрел). 2017-йил 3-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 2-январ.
- ↑ Фенг. „Ребукинг Чина, Таиwан Вотес То Реэлеcт Пресидент Цаи Инг-wен“ (эн). НПР.орг (2020-йил 11-январ). 2021-йил 23-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 12-январ.
- ↑ „Цаи ранкс нинтҳ он 'Форбес' лист оф поwерфул wомен“. Таипеи Тимес (2021-йил 10-декабр), с. 3. 2021-йил 15-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 15-декабр.
- ↑ „Цаи Инг-wен: Тҳе 100 Мост Инфлуэнтиал Пеопле оф 2020“. Тиме. 12 Новембер 2021да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2020-09-23.
- ↑ „Цаи Инг-wен, Таиwан'с Cовид Cрушер“ (эн). Блоомберг Неwс (2020-йил 3-декабр). 2021-йил 4-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-август.
- ↑ „Тҳе леадер wҳо'с стандинг уп то Чина“ (эн). Реутерс. 2021-йил 26-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-август.
- ↑ „Таиwан Пресидент Цаи Инг-wен ресигнс ас партй леадер овер элеcтион ресулц“ (эн). СБС Неwс. 2022-йил 26-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-ноябр.
- ↑ „Пресидент Цаи ресигнс ас ДПП чаирперсон афтер элеcтион сетбаcк - Фоcус Таиwан“ (эн-УС). фоcустаиwан.тw (2022-йил 26-ноябр). 2022-йил 26-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-ноябр.
- ↑ „Таиwан'с Цаи Инг-wен сайс исланд'с футуре муст бе деcидед бй иц пеопле“.
- ↑ Давидсон, Ҳелен. „Таиwан'с чоиcе: Wҳо wилл реплаcе Цаи Инг-wен ас пресидент амид Чина тенсионс?“. Тҳе Гуардиан (2023-йил 23-май).