Ziyosfera

Tsuruoka

Цуруока (японча: 鶴岡市, Цуруока-ши?) Япониянинг Ямагата префектурасида жойлашган шаҳардир. 2020-йил 31-январ ҳолатига кўра, шаҳарда 49.024 та хонадонда 125.389 нафар аҳоли истиқомат қилади ва аҳоли зичлиги ҳар квадрат километрга 95,74 кишини ташкил қилади[1]. Шаҳарнинг умумий майдони 1311,53 квадрат километр (506,38 квадрат мил) ни ташкил этади. Цуруока сирт майдони бўйича Тохоку минтақасидаги энг катта шаҳардир[2].

Цуруока

鶴岡市
Шаҳар
Skyline of Tsuruoka
Tsuruoka
Байроқ
Tsuruoka
Герб
Мамлакат Япония
Асос солинган 1924-йил 1-октабр
Майдон 131,153 км2 (50,638 кв ми)
Иқлим тури нам континентал иқлим
Расмий тил(лар)и япон
Аҳолиси
 (2020-йил феврал)
 125 389
Зичлиги 95,74 киши/км2
Вақт минтақаси УТCУТC+09:00
Цуруока шаҳар идорасининг кўриниши

Бугунги Цуруока 1953-йилда шаҳар марказидаги Ацуми, Асаҳи, Фудишима, Кушибики ва Хагуро каби бир қанча маҳаллаларнинг бирлашиши натижасида пайдо бўлган[3].

Географияси

Цуруока Ямагата префектурасининг Япон денгизи билан чегарадош қирғоғида жойлашган бўлиб, Юноҳама ва Санзе каби маҳаллий машҳур пляжларга эга. Дева вилоятининг учта машҳур тоғларининг ҳар учтаси шаҳар чегаралсда жойлашган.

Цуруока орқали иккита асосий дарё оқиб ўтади, булар: Акагава дарёси (赤川, таржимаси „Қизил дарё“) ва Могами дарёси .

Қўшни муниципалитетлар

Иқлими

Цуруока нам континентал иқлимга эга (Кöппен иқлим таснифи Cфа), катта мавсумий ҳарорат фарқлари кузатилади, иссиқ (ва кўпинча нам) ёз ва совуқ (баъзан қаттиқ совуқ) қиш фасли бу ҳудудга хосдир. Ёғингарчилик йил давомида сезиларли кузатилса-да, аммо августдан октябргача энг кучли даражаси қайд этилган. Цуруокада ўртача йиллик ҳарорат 12.9 °C (55.2 °Ф) ни этади. Йиллик ўртача ёғин миқдори 2,191.4 мм (86.28 ин) бўиб, декабр энг серёғин ой ҳисобланади. Августда энг юқори ҳарорат 25.3 °C (77.5 °Ф) атрофида ва энг паст ҳарорат январда, тахминан 1.7 °C (35.1 °Ф) бўлади. Минтақа қишда кучли қор ёғиши билан машҳур ва Секигава ҳамда Ацуми маҳаллаларида яшовчи одамлар 2 метргача қор ёғганлигининг гувоҳи бўлишган, бу эса олиб ташланганидан кейин йўл бўйлаб баланд қор деворлари пайдо бўлишига сабаб бўлади. Биринчи қор одатда ноябр ойининг охирида ёғади, лекин ҳақиқий қор ёғиши одатда январ ойида содир бўлади. Қизил барглар одатда октябр ойининг охирида пайдо бўлади ва ноябр ойининг ўрталарида барглар тўлиқ тўкилиб бўлади.

Цуруока (1991−2020) иқлими
Кўрсаткич Ян Фев Март Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ной Дек Йил
Мутлақ максимал, °C 15,2 21,4 24,4 30,4 32,3 33,8 37,8 39,9 38,2 31,7 25,2 19,5 39,9
Ўртача максимал, °C 4,4 5,1 9,1 15,7 21,2 24,8 28,2 29,9 26,0 20,0 13,7 7,5 17,1
Ўртача минимал, °C −0,9 −1,1 1,0 5,3 11,1 16,0 20,3 21,4 17,3 11,0 5,3 1,2 9,0
Мутлақ минимал, °C −9,6 −11,6 −11 −4,3 2,2 6,9 11,5 13,7 7,2 1,5 −3,3 −11,3 −11,6
Ёғингарчилик меъёри, мм 218,3 134,8 130,0 106,8 119,9 124,3 220,2 198,9 184,6 207,7 267,0 278,7 2 191,4
Манба: Япония Метеорология Агентлиги[4][5]
Незугасеки, Цуруока (1991−2020) иқлими
Кўрсаткич Ян Фев Март Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ной Дек Йил
Мутлақ максимал, °C 15,3 20,4 24,9 28,8 29,0 33,1 37,6 40,4 39,1 30,6 25,4 20,7 40,4
Ўртача максимал, °C 5,1 5,5 8,8 14,5 19,7 23,2 26,9 28,9 25,3 19,6 13,9 8,4 16,7
Ўртача минимал, °C −0,1 −0,3 1,5 5,6 10,9 15,6 20,3 21,6 17,6 11,8 6,5 2,2 9,4
Мутлақ минимал, °C −6,3 −7,5 −6,7 −3,7 1,8 7,0 10,7 12,9 7,2 2,8 −1,3 −6,3 −7,5
Ёғингарчилик меъёри, мм 171,0 107,5 118,4 115,0 130,4 137,7 225,4 201,3 187,6 198,6 227,7 217,3 2 037,9
Манба: Япония Метеорология Агентлиги[6][7]

Демографияси

Япония аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[8], Цуруока аҳолиси сўнгги ўн йилликларда камайган.

Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±%
1920126,228—    
1930136,332+8.0%
1940142,15+4.3%
1950172,467+21.3%
1960167,81−2.7%
1970153,173−8.7%
1980153,33+0.1%
1990150,84−1.6%
2000147,546−2.2%
2010136,623−7.4%
2020125,347−8.3%

Тарихи

Ҳозирги Цуруока ҳудуди қадимги Дева вилоятининг бир қисми бўлган ва Эдо даврида Токугава сёгунати остидаги Шонай доменининг назорати остида бўлган. Бу китамаэбуне қирғоқ савдоси учун кичик порт вазифасини бажарган.

Меижи даври бошлангандан сўнг, ҳудуд 1878-йилда Ямагата префектураси, Нишитагава тумани остидаги Цуруока шаҳарчаси сифатида ташкил этилган. 1924-йил 1-октабрда у шаҳар мақомига кўтарилиб, Япониянинг 100-шаҳарига айланди. 1955-йилда шаҳар Камо шаҳри ва тўққизта қўшни қишлоқларни қўшиб олиш орқали кенгайтирилди. Ояма шаҳри 1963-йилда Цуруока шаҳрига қўшиб олинган.

2005-йил 1-октябрда Фужишима, Ҳагуро ва Кушибики шаҳарлари, Асаҳи қишлоғи (барчаси Ҳигашитагава туманидан) ва Ацуми шаҳри (Нишитагава туманидан) Цуруокага бирлаштирилди.

Ҳукумат

Цуруокада тўғридан-тўғри сайланадиган мер ва 24 аъзодан иборат бир палатали шаҳар қонун чиқарувчи органи бўлган мер-кенгаш бошқарув шакли мавжуд. Шаҳар Ямагата префектураси ассамблеясига беш аъзони қўшиш ҳуқуқига эга. Миллий сиёсат нуқтаи назаридан, шаҳар Япония Диэт қуйи палатасининг Ямагата 3-округи таркибига киради.

Иқтисодиёти

Цуруока енгил саноат, тижорат хизматлари, қишлоқ хўжалиги ва тижорат балиқ овлашга асосланган аралаш иқтисодиётга эга.

Таълим тизими

Цуруокада шаҳар ҳукумати томонидан бошқариладиган 26 та давлат бошланғич мактаби ва 11 та давлат ўрта мактаби шунингдек, Ямагата префектураси таълим кенгаши томонидан бошқариладиган олтита давлат ўрта мактаби фаолият юритади. Яна ҳудудда, иккита хусусий ўрта мактаб мавжуд. Префектурада ногиронлар учун иккита махсус таълим мактаби ҳам бунёд этилган.

Коллежлар ва университетлар

Олий мактаблар

Ўрта мактаблар

Бошланғич мактаблар

Соғлиқни сақлаш

  • Цуруока Шонаи касалхонаси
  • Цуруока Кёрицу касалхонаси
  • Ютагава Онсен реабилитация тиббиёт маркази

Транспорти

Аэропортлар

Темир йўл

Шарқий Япония темир йўл компанияси — Уэцу магистрал линияси

  • Незугасеки — Коивагава — Ацуми Онсен — Ирагава — Кобато — Санзе — Узен-Мизусава — Узен-Ōяма — Цуруока — Фужишима

Магистрал йўл

  • Ямагата тезкор йўли: Юдоносан, Шōнаи Асаҳи, Цуруока ўтиш стансиялари
  • Ниҳонкаи-Тōҳоку тезкор йўналиши
  • Миллий йўналиш 7
  • Миллий йўналиш 112
  • Миллий йўналиш 345

ОАВ

Телевидиня

  • НҲК Цуруока радиоэшиттириш стансияси

Газеталар

  • Шонаи Ниппо

Маданият

Тоғ руҳи

Цуруока асосан „Деванинг учта тоғи“ номли чўққилар билан машҳур бўлиб, улар орасидаги энг кичик Ҳагуро тоғи атиги 436 м; энг баланд тоғи Гассан тоғи 1984 м; ва Юдоно тоғи 1500 м баландликка эга.

Ямабуши ва Шугендо

Цуруоканинг Ямабуши либоси

Бу учта тоғ Шугендо амалиётининг ўзаги ҳисобланади. Шугендô 修験道 (сўзма-сўз таржимаси: асцетик амалиёт йўли) кўпинча синтоизм 神道, дин ва буддизмнинг синкретизм шакли сифатида қабул қилинади. Ямабуши дíнí, том маънода: „Тоғда ухлаётган одамлар“ (шунгендô билан шуғулланадиган одамлар) маъносини англатади. Улар Буддага ишонишади, лекин табиатда мавжуд бўлган барча нарсаларда худо яшаши хусусида баҳс юритишади. Ямабуши динига эътиқод қилувчилар, ўз тенгдошлари билан мулоқот қилиш ва ёмон руҳларни узоқлаштириш учун, узундан-узун камзул кийиб, карнай чалиб юришни, тоғни ҳимоя қилишни ва табиат билан боғлиқ ҳолда гуноҳсиз ҳаёт кечиришни мақсад қилади.

Учта тоғга қилинадиган зиёрат ҳам шу маънода амалга оширилади. Учта тоғ рамзий маънода ўлим ва қайта туғилишни англатади. Ҳагуро тоғининг 2466 та тош зинапоясидан пастга тушиш ва кўтарилиш орқали одамлар „рамзий ўлим“ ва „қайта туғилиш“ни синаб кўришлари мумкин, шундан сўнг улар Гассан тоғи ва унинг туманли ландшафтлари тасвирланган ўликлар дунёсига киришлари мумкин. Юдоно тоғининг табиий қайноқ булоқлари билан улар ўз таналарини ва руҳларини гуноҳлардан тозалайдилар.

Шôжин рйôри Сайканда (Ҳагуро тоғи)

Ямабуши томонидан анъанавий равишда истеъмол қилинадиган веган таоми бўлган Шôжин 精進料理 (тўғридан-тўғри таржимаси: „маънавий юксалиш учун озиқ-овқат“) таомида ҳайвонот маҳсулотидан фойдаланилмайди, лекин унинг ўрнига сансаи 山菜 („Тоғ сабзавотлари“), шунингдек, маҳаллий гуруч, қўлда ишланган гомадôфуごま豆腐 (кунжут таъмли тофу), бамбук ниҳоллари, сиркали хризантема гуллари ва қўзиқоринлар ишлатилади. Зиёратчиларга хизмат қиладиган шукубô 宿坊 (саёҳатчиларни тунги ибодатхоналари)да жуда кўп турли хил шожин рйôри таоми мавжуд, лекин у одатда мисо шўрва ва оқ гуруч билан тайёрланиб, одатда кичик идишларда дастурхонга тортилади.

Миллий бойликлар

Ҳагуро тоғида Япониянинг миллий бойликларидан бири бўлган Беш қаватли Пагода (гожûнотô 五重塔) жойлашган. Пагоданинг марказий устуни уни зилзилалардан ҳимоя қилади, бу эса Токиодаги Скйтреэ архитектурасини илҳомлантирган. Шунингдек, Ҳагуро тоғи ҳудудида 1000-йилдан ортиқ вақтдан бери мавжуд бўлган 30 м баландликдаги садр Жижи-суги 爺杉 („Бобо садр“) дарахти жойлашган.

Пазандачилик маданияти

Мерос ва ижодкорлик

2014-йилда Цуруока ЮНЕСКОнинг гастрономия ижодий шаҳри сифатида рўйхатга олинган. Бир неча асрлар давомида мавжуд бўлган ва сақланиб қолган 50 дан ортиқ „аждодлар таомлари“ (заираи сакумоцу 在来作物) шаҳарнинг бу номга эга бўлишининг сабабларидан бири ҳисобланади. Булар қаторида: минден насу 民田なす (узун ва юпқа шляпали думалоқ бақлажон), каратори имо からとりいも (аччиқ-ширинлаштирувчи картошка), ацуми кабу 温海かぶ (Ацуми шолғоми, ёнбағирларда ўсадиган қизил шолғом), оотаки сабзиси 大滝ニンジン[9] ва бошқалар киради. Бундай қадимий таомнинг мавжудлиги Цуруоканинг гастрономия ижодий шаҳри сифатида рўйхатга олинишининг ягона сабаби эмас. Ушбу ингредиэнтларни тайёрлашнинг ўзига хос усули ҳам мавжуд бўлиб, ҳозиргача сақланиб қолган. Цуруоканинг энг машҳур таомлари қуйидагилардир: кандаражиру 寒鱈汁 (таркибида қишда овланган қора треска бўлган шўрва), гомадôфу ごま豆腐 (кунжут таъмли тофу), точимочи とちもち (гуруч кекси), кицунемен キツネ面 (тулки ниқоби шаклидаги қора шакарли печене) ва бошқалар[10].

Шаҳар ўзининг кўп хилма-хил шўрвалари билан ҳам машҳур (айтишларича, қишдаги қаттиқ совуқ Цуруокада кандаражирудан ташқари, жуда кўп иссиқ шўрва турларининг пайдо бўлишига сабаб бўлган)[11]. Цуруокада Такеокожируタケノコ汁 (Мт Гассан бамбукидан тайёрланган шўрва), имони 芋煮 (картошка шўрваси), наттôжиру 納豆汁 (натто асосидаги шўрва), мôсô жиру (бамбукдан тайёрланган шўрванинг бошқа тури) каби шўрва турлари жуда машҳур.

Нўхат турлари

Цуруока „эдамаме қироли“ деб номланган соянинг бир тури бўлган дадача-маме (だだちゃр) билан машҳур; улар натто ва манжу каби бошқа маҳсулотлар учун ҳам ишлатилади. Номнинг келиб чиқишига оид иккита назария бор бўлиб: бири дадача диалектик „ота“ дадача сўзидан олинган — гагача „она“ деган диалектик сўз эканлиги ҳақида бўлса, иккинчиси ловия Дате, Фукушимадан келиб чиққан ва дастлаб Дате-но-чамаме деб номланган, кейинроқ Дате-чамаме ва якунда Дадача-маме деб атала бошланганлиги ҳақидаги назариялардир[12].

Дадачамаме ҳар қандай таомда қўлланиши мумкин: ширин, шўр, аччиқ, аччиқ, нордон, шунчаки қайнатилган, майдаланган, гриллда пиширилган таомлар ва соусларда ишлатилади.

Дадакко (だだっн), ширин дадачамаме пастасини ўз ичига олган кичик кекслар ҳисоблнади. Дадаппаи (だだっパイ) — пишириқ ичига ёпиштирилган кичик дадачамаме таомидир. Бундан ташқари, дадачамаме ҳидли музқаймоқлар, печене ва кремлар мавжуд.

Денгиз маҳсулотлари

Цуруока ва бутун Шонаи минтақаси Япон денгизидан келадиган турли хил балиқ ва денгиз маҳсулотларини истеъмол қилади. Цуруокада қуйидаги денгиз маҳсулотларини топишингиз мумкин: Онcорҳйнчус масоу, япон денгиз балиқлари, кўк қисқичбақалар, камбала, ясси балиқ, қора тошбалиқлар, тил балиқлари, учувчи калмар, истириде, денгиз робини, қумли балиқ, япон балиқлари ва бошқалар. Цуруокадаги янги маҳаллий балиқлар ва денгиз маҳсулотларининг хилма-хиллиги маҳаллий суши дўконларининг обрўсига алоҳида ҳисса қўшган, аммо бу балиқлар жуда муҳим ўрин тутадиган „оилавий гастрономия“ нинг ўзига хос турини яратишга ҳам сабаб бўлган[13].

Гуруч

Цуруокада ва умуман Шонаи минтақасида етиштирилган гуруч кучли умами таъми билан машҳур. 2010-йилда Кеиô университетининг илғор биотадқиқот институти 慶應義塾大学先端生命科学研究所 изланувчилари Цуяҳиме гуруч брендининг бошқа умумий таъмларига қараганда 1,5 баравар кўпроқ қувватга эга эканлигини исботладилар[14][15].

Санъат ва ҳунармандчилик

Шаҳар том маънода текисликлар, ўрмонлар ва тоғлар билан ўралган. Шундай қилиб, ёғоч ва ўсимликлар асосан ҳунармандчиликнинг барча турларида қўлланади. Архитектура санъатида, томи сомон билан қопланган уйлар (каябукиянеかやぶき屋根) шаҳарнинг тимсолларидан бири ҳисобланади. Улардан баъзилари асрлар давомида ўз ҳолатини яхши сақлаб келган, масалан, Тасôминка 多層民家 (бир неча қаватли уй), Меижи давридаги анъанавий деҳқон уйи бўлиб, у ҳозир Чидô уй музейи 致道博物館 ҳисобланади.

Шинаориしなり, дарахт пўстлоғидан анъанавий тўқиш услуби бўлиб, бугунги кунда ҳам шу услубда либослар тайёрланади. Ушбу мустаҳкам ва пишиқ ип билан яратилган нарсалар жуда чидамли ва ўзидан сув ўтказмайдиган.

Маҳаллий диққатга сазовор жойлар

  • Идеҳа маданият музейида Ямабуши тренинги (いでは文化記念館, „Идеҳа Бунка Киненкан“)
  • Ҳагуро тоғи
  • Зенпō ибодатхонаси（善宝寺, — 1990-йилда ибодатхона ҳудудидаги ҳовузда юзи одамга ўхшаш сазан балиқлари пайдо бўлган[16]）
  • Чидо музейи（到道博物館, „Чидо Ҳакубуцукан“）
  • Шонаи зиёратгоҳи
  • Ютагава иссиқ булоғи
  • Юноҳама иссиқ булоғи
  • Ацуми иссиқ булоғи
  • Дева-но-Юки Шузо музейи
  • Цуруока санъат форуми
  • Дева Шонаи Кокусаи Мура халқаро форуми ва Амазон халқ музейи
  • Гассан Асаҳи музейи
  • Цуруока Камо аквариуми （加茂水族館, „Камо-Суизокукан“. Бу медуза экспонатлари сони бўйича Гиннеслар китобига киритилган）

Маҳаллий байрамлар

  • Ҳагуро тоғидаги Саитансай (Янги йил маросими) — 1-январ
  • Кушибики шаҳридаги Огисаи Курокаwа Ноҳ (Ноҳ фестивали) — 1-2-феврал
  • Ояма Саке фестивали — феврал ойининг ўрталарида
  • Юдоно тоғидаги чанғи фестивали — феврал ўрталаридан охиригача
  • Цуруока Ҳинамацури Шонаи ибодатхонаси ва Чидо музейида байрам — март
  • Цуруока боғидаги Цуруока Сакура фестивали — апрел ўрталаридан охиригача
  • Шонаи Икои қишлоғидаги лолалар фестивали — апрел ойининг охиридан май ойининг бошигача
  • Гассан Асаҳи қишлоғидаги Амазон болалар фестивали — 3-5-май
  • Ҳагуро тоғидаги зиёратгоҳда аёллар ва болалар учун маросим — 5-май
  • Ҳагуро тоғидаги Киненсай (яхши ҳосил учун ибодат) — 8-май
  • Юноҳамадаги халқаро Шимолий юриш — май ойининг ўрталарида
  • Тенжин фестивали — 25-май
  • Ояма кучуклар фестивали — 5-июн
  • Ютагава иссиқ булоқ Ҳотару Мацури (оловли фестивал) — 15-июндан 10-августгача
  • Ҳагуро тоғидаги гуллар байрами — 15-июл
  • Гассан тоғидаги Гассан ибодатхонаси фестивали — 15-июл
  • Гассан Асаҳи қишлоғида халқаро бунгеэ жумпинг — июл ўрталарида
  • Шираямада Эдамаме дўкони очилиши — июл ойининг охиридан август ойининг охиригача
  • Акагава Фиреwоркс фестивали — август ойининг ўрталарида
  • Идеҳа Бунка Киненканда Оку но Ҳосомичи миллий ҳайку мусобақаси — сентябр ойи ўрталарида
  • Тажриба: Идеҳа Бунка Киненканда Ямабуши тренинги — сентябр ойининг ўрталарида
  • Мисс Шонаи танлови — октябр ойи охири
  • Шонаи Ҳякуман-гоку фестивали — ноябр ойининг боши
  • Шôреисаи мíнгčи — декабрнинг охирги куни. Дарахтлар ва мушакбозликни ўз ичига олган турли маросимлар орқали Ямабуши гуручнинг яхши ҳосили ва экинларнинг унумдорлиги учун ибодат қилади.

Халқаро муносабатлар

Қардош шаҳарлар

Цуруока билан биродарлашган шаҳарлар:

Цуруоканинг таниқли одамлари

Манбалар

  1. ↑ Цуруока Cитй оффиcиал статистиcс[сайт ишламайди] (японча)
  2. ↑ „山形県鶴岡市はこんなところ | ぐるたび“ (японча). гурутаби.гнави.cо.жп. 2017-йил 13-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-ноябр 2017-йил.
  3. ↑ Cитй. „Гаиёуэнкаку“ (жа). www.cитй.цуруока.лг.жп. Қаралди: 13-ноябр 2017-йил.
  4. ↑ „жа:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）“. ЖМА. Қаралди: 25-март 2022-йил.
  5. ↑ „жа:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）“. ЖМА. Қаралди: 25-март 2022-йил.
  6. ↑ „жа:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）“. ЖМА. Қаралди: 25-март 2022-йил.
  7. ↑ „жа:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）“. ЖМА. Қаралди: 25-март 2022-йил.
  8. ↑ Цуруока популатион статистиcс
  9. ↑ Цуруока УНЕСCО Cреативе Cитй оф Гастрономй — 69–70-бет. 
  10. ↑ Цуруока Cреативе cитй оф Гастрономй — 55-бет. 
  11. ↑ Цуруока Cреативе cитй оф Гастрономй — 59-бет. 
  12. ↑ „Ямагата фоодс: Дадача-маме“. 2016-йил 27-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
  13. ↑ Цуруока УНЕСCО Cреативе Cитй оф Гастрономй — 70-бет. 
  14. ↑ „朝日新聞 10/19 「つや姫のうまさ、秘密は「バランス」 慶応大など研究」“.
  15. ↑ „「メタボローム解析」が拓く未来の健診――わずかな唾液や血液、尿の検査で、すい臓がんからうつ病まで一挙に早期発見する“. 2021-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
  16. ↑ Метрополис, „Фортеан Жапан“, 27 Жуне 2008, п. 12.
  17. ↑ „Сисеижоуҳоу“ (японча). Кагошима Интернатионал Аффаирс Дивисион. 2013-йил 2-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-август 2013-йил.
  18. ↑ 18,0 18,1 „Интернатионал Эхчанге“. Лист оф Аффилиатион Партнерс wитҳин Префеcтурес. Cоунcил оф Лоcал Аутҳоритиэс фор Интернатионал Релатионс (CЛАИР). 2015-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-ноябр 2015-йил.


Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Tsuruoka" dan olindi