Tteokbokki
Ттеокбокки (떡볶이) ёки қайнатилган гуруч котлети — бу ттеокмеон (떡면) деб номланган кичик ўлчамдаги гараэ-ттеок (узун, оқ, силиндрсимон гуруч котлети)дан тайёрланган машҳур корейс таомидир; „гуруч котлети макаронлари“) ёки одатда ттеокбокки-ттеок 떡볶이 떡; „ттеокбокки гуруч котлетлари“)[1][2] деб ҳам аталади. Эомук (балиқ котлети), қайнатилган тухум ва пиёз идишларда ттеокбокки билан бирлаштирилган баъзи оддий масаллиқлар жамланмасидир. Уни аччиқ гочужанг (чили пастаси) ёки аччиқ бўлмаган ганжанг (соя соуси) асосидаги соус билан татиб кўриш мумкин; биринчиси энг кенг тарқалган шакл[3], иккинчиси эса камроқ тарқалган ва баъзан гунгжунг-ттеокбокки (қироллик саройи ттеокбокки) деб аталади.
|
| |
| Тури | Боккеум |
|---|---|
| Миллий ошхона | Корея миллий таомлари |
| Асосий компонентлари | Ттеок (гуручли котлет), балиқли котлет, гочужанг |
Бугунги кунда кори-ттеокбокки, қаймоқ соусли-ттеокбокки, жажанг-ттеокбокки, денгиз маҳсулотлари-ттеокбокки, росе-ттеокбокки, галби-ттеокбокки ва бошқаларни ўз ичига олади. Ттеокбокки одатда бунсикжип (ширинликлар дўкони) ва пожангмача (кўча дўконлари)да сотиб олинади ва истеъмол қилинади. Шунингдек, ттеокбокки учун махсус ресторанлар мавжуд, у ерда у жеуксеок ттеокбокки (импромпту ттеокбокки) деб аталади. Бу, шунингдек, уйда истеъмол қилинадиган энг оммабоп таомлардан биридир. Унинг ярим тайёр шакли — гуруч котлетларини (гараэ-ттеок) олдиндан қадоқланган, ярим сувсизланган ҳолда сотиб олиш мумкин.
Тарихи
Ттеок-бокки бўйича биринчи ёзув ХИХ асрнинг Сиуижеонсео пазандачилик китобида пайдо бўлган, у ерда таом стеокбокги (деокки) имлоси ёрдамида рўйхатга олинган. Китобга кўра, ттеок-бокки турли номлар билан маълум бўлган, жумладан, ттеокжжим (буғланган гуруч котлетлари), ттеок-жапчаэ (қовурилган гуруч котлетлари) ва ттеок-жеонгол (гуручли пишириқлар). Қироллик саройи версияси оқ ттеок (гуруч пишириқлари), сирлоин, кунжут ёғи, соя соуси, қорақўтир пиёз, тошли турп, қарағай ёнғоқлари ва қовурилган ва майдаланган кунжут уруғларидан тайёрланган, мазали, соя соуси асосидаги ттеок-бокки қилинган. Ттеок-бокки номи Жосеон Ёри Жебеоп китобининг қайта кўриб чиқилган ва кенгайтирилган нашрида ҳам учрайди, у ерда соя соусига асосланган мазали таом сифатида тасвирланган.
Гочужанг асосидаги соус билан тайёрланган ттеок-боккининг аччиқ варианти биринчи марта 1953-йилда пайдо бўлган деб ҳисобланади. Ма Бок-Лим корейс-хитой ресторанининг очилишида иштирок этганида, у тасодифан жажангмеонга очилиш пайтида топширилган ттеок ёки гуруч котлетини ташлаб кетган. Унинг таъми ёқимли эканини тушуниб, у корейс чили соуси, гочужангда ттеокни зираворлаш ғоясини ишлаб чиқди. Шундан сўнг, у уни Синдангда сотишни бошлади, энди бу ттеок-бокки таомининг энг кенг тарқалган вариантига айланди. Шундай қилиб, Кореянинг Синданг тумани ҳозирда ттеок-боки билан машҳур.
Гуручли ттеок Жанубий Корея иқтисодиёти ривожланиши билан машҳур бўлиб кетди ва шундан бери таомнинг турли хил версиялари кўпайди. Бир вақтлар ишчилар таоми бўлгани сабабли, буғдой ттеок кўпинча гуруч ттеокига алмаштирилди[4].
Турлари
Бошқа машҳур корейс таомлари сингари, ттеок-бокки ҳам кўплаб ўзгаришларни кўрган. Анъанавий равишда ттеок-боккига қайнатилган тухум ва товада қовурилган манду (манти) қўшилган. Денгиз маҳсулотлари, калта қовурғалилар, тез тайёрланадиган рамен, майдаланган угра каби масаллиқлар ҳам таомга кенг тарқалган қўшимчалардир.
Қўшилган ингредиэнтларга асосланган ўзгаришлар
Ҳаэмул-ттеок-бокки (해물떡볶이; „денгиз маҳсулотлари ттеок-бокки“) иккинчи даражали таркибий қисм сифатида денгиз маҳсулотларини ўз ичига олади.
Галби-ттеок-бокки (갈비떡볶이; „қисқа қовурғалилар ттеок-бокки“) иккинчи даражали таркибий қисм сифатида қисқа қовурғаларга эга.
Ра-бокки (라볶이; „тез тайёрланадиган уграли ттеок-бокки“) ва жол-бокки (쫄볶이; „чайналадиган угра ттеок-бокки“) ттеок-боккиъга угра қўшадиган ўхшаш вариантлардир. Ра-бокки рамеон (рамен) уграларини, жжол-бокки эса майдаланган жжолмеон буғдой лагмонларини қўшади.
Жеуксеок-ттеок-бокки
Жеонгол (иссиқ қозон) типидаги ттеок-бокки жеуксеок-ттеок-бокки 즉석떡볶이 аталади; „ттеок-бокки“) ва овқат пайтида стол усти печида қайнатилади[5]. Жеуксеок-ттеок-бокки ресторанларида сабзавотлар, манду (манти) ва рамен ёки удонг угра каби турли хил қўшимчалар мавжуд. Жеуксеок-ттеок-бокки одатда газак эмас, балки овқат бўлгани учун у кўпинча боккеум-бап (қовурилган гуруч) билан бирлаштирилади[5].
Соусга асосланган ўзгариш
Гочужанг ттеок-бокки
Аччиқ, қизил гочужанг асосидаги ттеок-бокки Кореянинг энг машҳур газакларидан биридир. Шу билан бирга, иккаласи ҳам шўрва услубидаги гунгмул-ттеок- 국물떡볶이; „шўрва ттеок-бокки“) ва қуруқ гиреум-ттеок-бокки (기름떡볶이; „нефт ттеок- бокки“) усулда тайёрланади.Гиреум-ттеок-боккиъда гочугару (고춧가루; „Корейс чили кукуни“), соя соуси, шакар ёки сироп ва кунжут ёғи аралашмаси кўпинча гочужанг (чили пастаси) ўрнини босади. Юмшоқ ттеок таёқчалари соус аралашмаси билан зираворланади, сўнгра ёғда бир ҳовуч туғралган пиёз билан қовурилади ва дастурхонга тортилади. Сеулнинг Жонгно шаҳридаги Тонгин бозори ўзининг гиреум-ттеок-бокки билан машҳур. Гочужанг ттеок-бокки да кўплаб ўзгаришлар мавжуд, масалан, перилла япроғи билан зираворланган версия.
Ганжанг ттеок-бокки
Ширин ва шўр, жигарранг соя соуси асосидаги ттеок-бокки кўпинча гунгжунг-ттеок-бокки 궁중떡볶이 аталади; „қироллик саройи ттеок-бокки“)[6]. Унинг тарихи Жосеон даврининг ўрталарида (17 ва 18-асрлар) Корея ярим оролига чили қалампири киритилишидан олдин қироллик саройи таомига бориб тақалади[7]. Гунгжунг ттеок-бокки ҳақидаги энг қадимги ёзувлар 1800-йилларнинг Сиуижеонсео номли ошхона китобида топилган[7]. Жапчаэ (қовурилган угра ва сабзавотлар)га ўхшаш таъмга эга бўлиб, уни қироллик аъзолари банчан ва газак сифатида истеъмол қилишган[6]. Гарчи анъанавий ттеок-бокки шўрва соя соуси билан тайёрланган бўлса-да, бу замонавий Кореяда анъанавий (ва ўша пайтда ягона) соя соуси бўлса-да, ҳозирги замонда ширинроқ оддий соя соуси ўз ўрнини эгаллади. Сирлоин ёки калта қовурғалар, кунжут ёғи, қорақўтирлар, қарағай ёнғоқлари ва қовурилган ва майдаланган кунжут уруғлари каби бошқа анъанавий масаллиқлар ҳали ҳам замонавий гунгжунг-ттеок-боккида кенг қўлланади[4]. Мош ловия новдалари, сабзи, пиёз, қуритилган корейс қовоқлари, саримсоқ ва шиитаке қўзиқоринлари каби бошқа масаллиқлар ҳам кенг тарқалган[6].
Бошқа ўзгаришлар
На соя соусига, на гочужангга асосланмаган Гунгмул (шўрва) ттеок-бокки ҳам машҳурликка эришди.
Кори ттеок-бокки сариқ корейс услубидаги кури базасидан фойдаланади.
Крем соуси ттеок-бокки карбонарадан илҳомланган асосдан фойдаланади. Гочужанг ва балиқ котлетлари ўрнига крем соуси ва бекон ишлатилади.
Росе ттеок-бокки атиргулли паста номи билан аталган. Ушбу ттеок-бокки учун крем соуси асосий ттеок-бокки қўшилади.
Жажанг-ттеок-бокки жажанг (ширин ловия пастаси) асосидаги соусга эга.
Пишлоқ ттеок-бокки — бу вариант бўлиб, унда ттеок-бокки солинган ёки пишлоқ солинган бўлади. У снек барларда сотилади ва уйда ҳам осонлик билан тайёрланиши мумкин. Шахсий хоҳишингизга қараб, уни яшил чой кукуни, ўт кукуни, кунжут ёки майданоз каби зираворлар билан истеъмол қилиш мумкин.
Шанхайлик 炒年糕 — ясси овал шаклга бўлинган гуруч котлети, қизил пиёз, мол гўшти, чўчқа гўшти ва карам билан қовурилган таом[8].
Гиреум ва геран ттеок-бокки
Гиреум ттеок - (기름떡볶이; „ёғли ттеок-бокки“) — ёғда қовурилган ва озгина соус билан ёки умуман соуссиз тортиладиган ттеок-бокки.
Геран ттеок-бокки - (계란떡볶이; „тухумли ттеок-бокки“) — соуссиз бошқа вариант. Фақат ттеок (гуручли котлет), тухум, сабзавотлар ва зираворлар (биринчи навбатда туз) ишлатилади. Гиреум ттеок-боккидан аччиқ эмаслиги билан фарқ қилади.
Галерея
-
Ттеок-бокки бунсикжипда (снек бар)
-
Жжол-бокки (жжолмеон уграли ттеок-бокки )
Манбалар
- ↑ Натионал Институте оф Кореан Лангуаге. „주요 한식명 (200개) 로마자 표기 및 번역 (영, 중, 일) 표준안“ (корейсча) (30-июл 2014-йил). 23-январ 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-феврал 2017-йил.
- ↑ 이, 석희. „[백년맛집 쌀떡·밀가루떡·칼라떡까지…떡볶이 떡도 다양해“] (корейсча). Тҳе Даилй Спорц (24-март 2009-йил). 8-март 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-март 2017-йил.
- ↑ Леэ, Жиеон. „Дон'т сай wе дидн'т wарн ёу: Кореа'с 5 спиcиэст дишес“. CНН Го (29-май 2012-йил). 31-май 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-июн 2012-йил.
- ↑ 4,0 4,1 Банг, Синеонг. Жосеон Ёри Жебеоп, ревисед анд энларгед (корейсча), Сеоул: Ҳансеонг досео жусикҳоэса [1917], 1942. Қаралди: 2022-йил 7-ноябр (2017-йил 12-мартда асл нусхадан архивланган).
- ↑ 5,0 5,1 „Жеуксеок-ттеок-бокки“ (корейсча). Доопедиа. Доосан Cорпоратион. Қаралди: 12-март 2017-йил.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 „Гунгжунг-ттеок-бокки“ (корейсча). Доопедиа. Доосан Cорпоратион. Қаралди: 12-март 2017-йил.
- ↑ 7,0 7,1 „Гунгжунг-ттеок-бокки“ (ко). арчиве.ҳансик.орг. 2018-йил 18-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-апрел 2018-йил.
- ↑ „Стир-фриэд Риcе Cакес (Ниан Гао)“. www.wоксофлифе.cом (15-ноябр 2020-йил). 12-сентабр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-октабр 2021-йил.
Ҳаволалар
- Донгдаэмоон Еопги Ттеокбокки расмий сайти
- Синжеон Ттеокбокки расмий сайти (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-08-18 санасида архивланган)
- БаэДДуcк расмий веб-сайти