Tu-143

Ту-143 „Парвоз“ – Совет разведкачи учувчисиз ҳаво аппарати (УАВ). Ҳудуд нишонлари ва алоҳида маршрутларни фотосурат ва телеразведка орқали фронт чизиғида паст баландликда тактик разведка ўтказиш, шунингдек, парвоз йўналиши бўйлаб радиациявий вазиятни кузатиш учун мўлжалланган. У ВР-3 комплексининг бир қисмидир.

1968 йил 30 августда СССР Вазирлар Кенгашининг 670-241-сонли „Парвоз“ янги учувчисиз тактик разведка комплекси (ВР-3) ва „143“ учувчисиз разведка самолётини ишлаб чиқиш тўғрисида қарори чиқарилди. унда. Комплекс янги ишлаб чиқилган УАВ ВР-2 „Стризҳ“ базасида, унинг энгил ва қисқартирилган версияси кўринишида яратилган. Туполев конструкторлик бюросида Реис ва Реис-Д комплекслари бўйича ишларга бош дизайнер Г. М. Хофбауэр, вафотидан кейин эса бош дизайнер Л. Т. Куликов раҳбарлик қилган.

1970 йил декабр ойида янги УАВнинг биринчи муваффақиятли парвози амалга оширилди. 1972 йилда қўшма давлат синовлари (СГИ) бошланди, бу 1976 йилда муваффақиятли натижалар билан якунланди, шундан сўнг Реис мажмуаси фойдаланишга топширилди. Комплексни ишлаб чиқариш 1973 йилда Кумертау вертолёт заводида 10 та экспериментал партияни ишлаб чиқариш билан бошланди.

Комплексдан фойдаланиш Ҳарбий ҳаво кучларининг 4-жанговар фойдаланиш марказида қўлланилган .

Ту-143 типидаги жами 950 та разведкачи УАВ ишлаб чиқарилган. 1989 йилда серияли ишлаб чиқариш тўхтатилди.

УАВ „думсиз“ схема бўйича ишлаб чиқарилади, орқада учбурчак қаноти ва фюзелажнинг олд қисмида беқарорлаштирувчи, шунингдек, киэл кўринишидаги вертикал қуйруқ мавжуд. Двигател фюзеляжнинг орқа томонида жойлашган эди ва унинг ҳаво олиш жойи фюзелажнинг тепасида киэлдан олдинда эди (канал фюзелаж ичида жойлашган). Думалоқ қисмнинг фюзеляжи АМГ-6, Д-16 алюминий қотишмалари ва композит материаллардан тайёрланган. Фюзелаж олдида жиҳозлар, ўрта қисмида ёнилғи баки, орқада электр станцияси жойлашган. Структуравий ва технологик жиҳатдан фюзеляж 4 та бўлимдан иборат: Ф-1, Ф-2, Ф-3 ва Ф-4.

Ф-1 бўлинмаси бутунлай олинадиган бўлиб, иккита версияда ишлаб чиқарилган – фотографик разведка ёки телевизор учун ва жиҳоз таркибини бироз ўзгартириш мумкин эди. Бўлим шиша толали шишадан ясалган ва тегишли ускунанинг линзалари учун ойнага (фото люк) эга эди. У контур бўйлаб фуселажнинг 3-рамасига мурват билан ўрнатилган ва унинг олд қисми бўлинма новда рамкасининг олд учига таянган.

Ф-2 бўлими бошқарув ускуналари ва электр таъминоти тизимини жойлаштириш учун хизмат қилди. Ф-3 бўлими ёнилғи баки бўлиб хизмат қилди, унинг ичида канал юқори ҳаво олишдан двигателга ўтди. Шунингдек, у ўрнатилди: ёнилғи помпаси, ёнилғи аккумулятори, анти-г мосламаси ва гидравлик насос. Бўлим ичида витес қутиси бўлган ТРЗ-117 ҳаракатлантирувчи двигател ўрнатилди. Двигател ҳаво киришига бириктирма ёрдамида уланган, у конструктив равишда ёг 'идиши билан яхлит тарзда амалга оширилган.

Ф-4 бўлинмаси ТРЗ-117 двигателининг носелидир. Двигател ТВ3-117 турбошафт двигателининг қисқа муддатли махсус модификацияси бўлиб, у маҳаллий вертолётлар учун электр станцияси сифатида кенг қўлланади. Юқори қисмдаги гондол парашют контейнерига ва вертикал думга киради. Қўниш парашюти парашют контейнерида, тормозлаш парашюти эса ўз томчиси айирбошида эди. Спиннер билан бирга туширилган махсус пардадаги парашют контейнери остида тормоз парашютини ажратиш ва қўниш парашютини қайта тиклаш учун пиро-қулфлар мавжуд эди. Фюзелаж остида СПРД-251 типидаги қаттиқ ёқилғи кучайтиргичи бор эди.

Қўниш мосламаси қўниш вақтида қўйиб юборилган пошнали уч ғилдиракли велосипеддан иборат эди. Олд таянч Ф-2 бўлинмасига тортилди, иккита асосий таянч – қанот консоллари ичида. Транслация горизонтал тезлиги тормоз парашюти ёрдамида, вертикал қўниш тезлиги – қўниш парашюти ва тормозланувчи қаттиқ ёқилғи двигатели ёрдамида, УАВ тормоз тизимининг қанот зондларига тегиниш орқали ўчирилди.

Бошқариш тизими АБСУ-143 дастурлаштириладиган автоматик борт бошқарув тизимидан иборат бўлиб, у учта РМ-100 гидравлик рул машинасини бошқариш сигналларини таъминлади. Шланги тизимдаги босим 465П гидравлик насос томонидан яратилган.

АБСУ-143 АП-143 автопилоти, ДИСС-7 Допплер тезлиги ва дрифт бурчаги ўлчагичи, В-143 калкулятори, А-032 паст баландликдаги радио алтиметри ва БВВ-1 баландликни киритиш мосламасидан иборат эди. Тизим барқарор тўғридан-тўғри парвозни, белгиланган дастурга мувофиқ йўналиш бўйича маневрларни амалга оширишни, УАВнинг қайтиши ва қўнишини таъминлади.

Разведка ускуналари алмаштириладиган камонда жойлашган бўлиб, жиҳозлар учун иккита вариантни – фотосурат ёки телевизорни тақдим этди. Телевизион асбоб-ускуналар ёрдамида разведка ишларини олиб боришда маълумотлар радиоканал орқали эрга узатилди; фотографик ускуналари бўлган контейнер ўрнатилганда, УАВ қайтиб келганида фотография материалларини қайта ишлаш керак эди. Бундан ташқари, иккала вариант ҳам радио орқали маълумот узатадиган радиациявий разведка ускуналарини ўрнатиши мумкин эди.

Телевизион разведка ускуналари – И-429Б „Чибис-Б“, фотография ускуналари 120 метрли ҳаво плёнкаси билан таъминланган ПА-1 панорамали ҳаво камерасидан иборат эди. Радиацион разведка Сигма-Р ускунаси ёрдамида амалга оширилди.