Тудовлянлар (беларусча: тудаўляне) — Твер вилоятининг собиқ Ржевский тумани ғарбидаги русларнинг этнографик гуруҳи[1], улар ХВИИИ-асрнинг биринчи ярмида тахминан 10% ни ташкил этган[2].

Келиб чиқиши бўйича улар ассимиляция қилинган беларуслар[3][1], ёки прото-славян автохтон популяциясининг авлодлари[4]. Ҳатто ХХ-асрнинг бошларида ҳам Тудов халқи уларни беларусларга яқинлаштирган бир қатор кундалик ва лингвистик хусусиятларни сақлаб қолди.

Тор маънода — Волганинг ўнг ирмоғи бўлган Туд дарёсининг иккала томонидаги қадимги волостлар Старий Туд, Молодой Туд ва Туд-Сковоротин аҳолиси. Кенг маънода Тудовлянлар номи ХИХ-аср этнографлари томонидан Юқори Волганинг ўнг қирғоғининг барча аҳолисига беларус ва поляк[5] тилларига яқин мурожаат қилиш учун ишлатилган.

Тудов халқининг ўз номи йўқ эди. 1903-йилда беларуслик этнограф Ефим Карский уларнинг сонини 45 минг киши деб ҳисоблаган. ХХ-асрда Тудовияликлар ва унинг атрофидаги аҳоли ўртасидаги фарқлар деярли йўқ қилинди.

Аммо ҳозир ҳам Тудовлар йўқолган эмас. Маҳаллий аҳоли орасида лаҳжанинг ўзига хос хусусиятлари ва тудовлар миллатини тушуниш ҳам сақланиб қолган.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Русские 1999.
  2. ↑ „Белорусы в регионах России“ (ру). Электронная коллекция «Россия и Беларусь: этнокультурный диалог». 2008-йил 6-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 4-август.
  3. ↑ Чеснов Я. В. „Лекция 7. Локально-этнографические группы“, . Лекции по исторической этнологии: Учебное пособие. Москва: Гардарика, 1998. 
  4. ↑ Юрий Смирнов. „Откуда мы — славяне?“ (ру) (деадлинк). Вече Твери. 2008-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 4-август. (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-05 санасида архивланган)
  5. ↑ „Пешком по удивительной стране Тверь“ (ру). Караван+Я. 2001-йил 28-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 4-август.

Адабиётлар

  • Власова И. В. „Группы русских северной зоны“, . Русские. Москва: Наука, 1999 — 108—111-бет. 
  • Смирнов Ю. М. В стране тудовлян. — Тверь: Издательство ГЕРС, 2004. — 162 с. с ил. (Библиотека краеведа).