Tufandagh
Туфандагҳ – Озарбайжоннинг Қусар туманида жойлашган Катта Кавказ тизмасининг тоғ чўққиси[1]. Денгиз сатҳидан 4,191 метр баландликда Озарбайжондаги учинчи энг баланд тоғ чўққиси ҳисобланади[2]. Бу ҳудуддаги энг катта музликлардан биридир.
| Туфандагҳ | |
|---|---|
 | |
| Жойлашуви | Озарбайжон |
| Координаталар | 41°09′45″Н 47°59′29″Э / 41.16250°Н 47.99139°Э |
| Баландлиги | 4191 м |
Озарбайжон Давлат Сув Ресурслари Агентлиги ҳузуридаги Давлат Сувидан Фойдаланиш ва Уни Муҳофаза қилиш хизмати ҳамда Миллий Гидрометеорология Хизмати томонидан ташкил этилган қўшма экспедиция музликнинг географик координаталари, баландлиги, ёнбағир йўналиши ва геоморфологик хусусиятларини ҳужжатлаштирди.
Сўнгги тадқиқотлар 3500–3800 метр баландликларда музлик майдонининг қисқараётганини, эриш жараёнлари тезлашганини ҳамда сирт ёриқларининг сони ва ҳажми ортганини кўрсатмоқда. Ушбу ўзгаришлар музлик тилининг чекинишига ва музликдан бошланадиган Маҳмуддара дарёсида сув сатҳининг кўтарилишига сабаб бўлган[3].
Тадқиқотчилар бу жараёнларни глобал иқлим ўзгариши ҳамда аномал иссиқнинг таъсири билан изоҳлайдилар.
Манбалар
- ↑ „Зирвəлəр | Азəрбайcан Республикасı Экология вə Тəбии Сəрвəтлəр Назирлийи“ (аз). эcо.гов.аз. Қаралди: 2018-йил 28-август.
- ↑ „Таллест Моунтаинс ин Азербаижан“ (эн). WорлдАтлас. Қаралди: 2018-йил 27-август.
- ↑ „Деcлине анд мелтинг проcесс оф тҳе Туфандаг глаcиэр ҳас аccелератед“ (эн). Апа.аз. Қаралди: 2025-йил 15-сентябр.