Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Tulane universiteti

Koordinatalari: 29°56′N 90°07′W / 29.94°N 90.12°W / 29.94; -90.12
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Тулане университет
Луизиана штатининг Тулане университети
Шиори Нон Сиби Сед Суис (Лотин тили) Нот фор онеселф, бут фор оне’с оwн" (Инглиз тили)
Тури хусусий университет
Асос солинган санаси 1834 (191 йил аввал) (1834)
Президенти Мичаэл Фитц
Талабалари 14,027[1] (2022-йилнинг кузи)
Бакалавриат 8,610[2]
Магистратура 5,452[2]
Манзили
Янги Орлеан, Луизиана, АҚСҲ 29°56′Н 90°07′W / 29.94°Н 90.12°W / 29.94; -90.12
Кампуси Шаҳарда 110 акр (0.45 км2)[3]
Веб-сайти тулане.эду

Тулане университети — расман Луизиана Тулане университети[4], Америка Қўшма Штатларининг Янги Орлеан шаҳрида жойлашган хусусий тадқиқот университети. 1834-йилда шифокорлар жамоаси томонидан Луизиана тиббиёт коллежи сифатида ташкил этилган, 1847-йилда Луизиана университети ҳузурида кенг қамровли давлат университетига айланди[5]. Муассаса 1884 ва 1887-йилларда Пол Тулане ва Жозефина Луиза Нюкомнинг хайриялари остида хусусийлаштирилди. Тулане университетининг Ҳуқуқшунослик факултети ва Тиббиёт факултети, мос равишда, Америка Қўшма Штатларидаги 12-энг қадимий ҳуқуқшунослик ва 15-энг қадимий тиббиёт ўқув масканларидан ҳисобланади[6][7].

Тулане 1958-йилдан бери Америка университетлари ассоциацияси а’зоси бўлиб, „Р1: Докторантура университетлари - жуда юқори тадқиқот фаолияти“ тоифасига киради[8]. Битирувчилар орасида Луизиана штатининг ўн икки нафар губернатори[9][10]; Америка Қўшма Штатларининг битта Олий суд раиси; Конгресснинг турли а’золари, шу жумладан АҚСҲ Вакиллар палатасининг бир спикери; Америка Қўшма Штатларининг иккита бош санитария врачи; 23 нафар Маршалл стипендияси совриндори[11]; 18 нафар Родос стипендияси совриндори[12]; 15 нафар Труман стипендияси совриндори[13]; 155 нафар Фулбрайт стипендияси совриндори[14]; ҳозирда ҳаёт бўлган тўртта миллиардер; ва Коста-Риканинг собиқ президенти бор[15]. Университетга икки нафар Нобел мукофоти совриндори алоқадор бўлган[16][17].

Тарихи

Ташкил этилиши ва илк тарихи - ХИХ аср

Пол Тулане, мактабнинг худди шу номдаги хайриячиси

Университет 1834-йилда қисман Қўшма Штатлардаги чечак, сариқ иситма ва вабо қўрқувларига жавоб сифатида Луизиана тиббиёт коллежи[2] сифатида ташкил этилган[18]. Университет ўша пайтда Жанубий Америкадаги иккинчи ва Қўшма Штатлардаги 15-тиббиёт мактабига айланди. 1847-йилда штат қонун чиқарувчи органи Луизиана университетини[2] давлат университети сифатида ташкил этди ва унинг таркибига ҳуқуқшунослик факултети қўшилган. Кейинчалик, 1851-йилда университет ўзининг биринчи академик бўлимини ташкил этди. Янги университет учун танланган биринчи президент ўша пайтда Янги Орлеаннинг таниқли фуқароси ва епископ руҳонийси Франcис Листер Ҳаwкс эди.

Университет 1861-йилдан 1865-йилгача Америка фуқаролар уруши пайтида ёпилган[19]. Қайта очилгандан сўнг, у жанубда мамлакат иқтисодиётига та’сир қилган узоқ давом этган қишлоқ хўжалиги инқирози туфайли молиявий қийинчиликлар даврини бошдан кечирди. Ривожланаётган қуруқ маҳсулотлар ва кийим-кечак бизнесининг эгаси Пол Тулане та’лимни қўллаб-қувватлаш учун Ню-Орлеандаги кенг кўчмас мулкни хайрия қилди. Ушбу хайрия Тулане та’лим жамғармасини (ТЕФ) ташкил этишга олиб келди, унинг бошқарув кенгаши янги университетни ташкил этиш ўрнига Луизиана университетини қўллаб-қувватлашга интилди. Собиқ Конфедерация генерали Рендалл Ли Гибсоннинг та’сири остида, Луизиана штати қонун чиқарувчи органи 1884-йилда Луизиана университетининг бошқарувини ТЕФ ма’муриятига ўтказди[2]. Ушбу ҳаракат Луизиана Тулане университетини яратди[20]. Университет хусусийлаштирилди ва АҚШнинг давлат муассасасидан хусусий институтга айлантирилган кам сонли университетларидан бирига айланди[21]. Пол Тулан мактабга қилган эҳсонида муассасага фақат оқ танли талабаларни қабул қилиш шартини қўйган бўлиб, 1884-йилда қабул қилинган Луизиана қонуни ҳам бу талабни тасдиқлаган эди[22].

1884-йилда Уилям Престон Жонстон Туланенинг биринчи президенти бўлди. У Роберт Э. Леэ вафотидан кейин Вашингтон ва Леэ университети президенти бўлди. Уилям Луизианага кўчиб ўтди ва 1880-йилда Луизиана штат университети президенти бўлди[23].

Таниқли одамлари

Туланда сан’ат ва фан, шунингдек, сиёсат ва бизнес соҳаларига ҳисса қўшган кўплаб битирувчилар бор. Масалан, телевидениедан: Жерри Спрингер ва Иан Терри, адабиётдан: Жон Кеннеди Тул, Пулицер мукофотига сазовор бўлган „Дунcес Конфедерацияси“ муаллифи, Ширли Энн Грау, бадиий адабиёт учун Пулицер мукофоти совриндори ва консерватив журналист Эндрю Брейтбарт, кейинчалик унинг Туландаги та’лимини етарли эмас деб танқид қилган[24]; бизнесдан: Девид Фило, Яҳоо! асосчиларидан бири, Жилл Биден ва Жозеф Р. Байденнинг қизи Эшли Байден ва иқтисодчи ва президент Жорж Бушнинг укаси Нил Буш; кўнгилочар машғулотлардан: Лорен Хаттон, кино актёри ва супермодел ва Пол Майкл Глейзер, Старскй ва Ҳутч телевидениеси актёри; тасвирий сан’атдан: Серхио Россетти Моросини, рассом ва консерватор, халқаро миқёсда машҳур шиша рассоми Митчелл Годет; мусиқадан: Лондондаги ББC Промс консертида дирижёрлик қилган биринчи аёл бўлган дирижёр ва бастакор Одалина де ла Мартинез;

Манбалар

  1. ↑ „Cоллеге Навигатор - Тулане Университй оф Лоуисиана“ (эн). Натионал Cентер фор Эдуcатион Статистиcс. Қаралди: 2024-йил 11-август.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „Тулане Университй Фаcц“. Тулане Университй (2016-йил 15-март). 2018-йил 1-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 30-октябр.
  3. ↑ „Cоллеге Навигатор - Тулане Университй оф Лоуисиана“. нcес.эд.гов.
  4. ↑ „Тҳе Лоуисиана Деcисион“. www.туланелинк.cом. 2022-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-апрел.
  5. ↑ Катзманн, Чристопҳер W.; О'Дwер, Катҳрйн „Тҳе Фоундинг оф Тулане Университй“ (эн). Неw Орлеанс Ҳисториcал. Қаралди: 2022-йил 26-июн.
  6. ↑ „Абоут Тулане Лаw Счоол“. Лаw.тулане.эду. 2007-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-ноябр.
  7. ↑ „Оур Партнерс: Теачинг тҳе нехт генератион оф ҳеалтҳcаре провидерс“. Университй Медиcал Cентер Неw Орлеанс. 2017-йил 20-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 19-феврал.
  8. ↑ „Cарнегиэ Cлассифиcатионс Институтион Лоокуп“. Cентер фор Посцеcондарй Эдуcатион. Қаралди: 2021-йил 25-июл.
  9. ↑ „Регина М. Бенжамин (2009-2013)“. У.С. Департмент оф Ҳеалтҳ & Ҳуман Сервиcес. 2017-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-феврал.
  10. ↑ „Лутҳер Леонидас Террй (1961-1965)“. У.С. Департмент оф Ҳеалтҳ & Ҳуман Сервиcес. 2017-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-феврал.
  11. ↑ „Статистиcс“. Маршаллсчоларшип.орг. 2017-йил 26-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 19-феврал.
  12. ↑ „Рҳодес Счоларшипс“. рҳодессчолар.орг. 2017-йил 6-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 19-феврал.
  13. ↑ „Тҳе Ҳаррй С. Труман Счоларшип Фоундатион“. труман.гов. Қаралди: 2021-йил 28-ноябр.
  14. ↑ „Фулбригҳт У.С. Студент Програм“. Институте оф Интернатионал Эдуcатион. 2012-йил 16-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-феврал.
  15. ↑ „Биографíа“ [Биограпҳй] (эс). Cампаигн wеб сите. 2014-йил 27-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 3-феврал.
  16. ↑ „Лоуис Ж. Игнарро - Cурриcулум Витаэ“. нобелпризе.орг. 2017-йил 16-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 19-феврал.
  17. ↑ „Андреw В. Счаллй - Биограпҳиcал“. нобелпризе.орг. 2017-йил 7-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 19-феврал.
  18. ↑ Wебстер, Ричард А.. „Тулане Университй cелебратес биртҳдай Но. 170“. Неw Орлеанс CитйБусинесс. 2015-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 30-май.
  19. ↑ Варҳола, Мичаэл Ж.. Лифе ин Cивил Wар Америcа (эн). Пенгуин, 2011-01-31. ИСБН 978-1-4403-1088-1. 
  20. ↑ „Тҳе Cарнегиэ Фоундатион“. 2009-йил 14-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 21-июн.
  21. ↑ „Гералд Р. Форд: Аддресс ат а Тулане Университй cонвоcатион“. Тҳе Америcан Пресиденcй Прожеcт (1975). 2007-йил 27-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 15-март.
  22. ↑ Унитед Пресс Интернатионал. Тулане Университй Адмиц 5 Негроэс, Фирст ин Иц Ҳисторй. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1963-йил 26-январ).
  23. ↑ Маё, Аморй Дwигҳт. Wиллиам Престон Жоҳнстон'с Wорк фор а Неw Соутҳ (эн). У.С. Говернмент Принтинг Оффиcе, 1900. 
  24. ↑ "[Cамилле Паглиа'с] боок, Сехуал Персонаэ, маде ме реализе ҳоw литтле И реаллй ҳад леарнед ин cоллеге." Андреw Бреитбарт (2011), Ригҳтеоус Индигнатион: Эхcусе Ме Wҳиле И Саве тҳе Wорлд! НЙ: Гранд Cентруал Публишинг, ИСБН 9780446572828, п. 36

Ҳаволалар