Tupou Neiufi sahifasining manbasini koʻrish

{{Sportchi bilgiqutisi
|tasvir=
|izoh= 
|jins=ayol
|laqabi=
|fuqaroligi={{AUS}}
|tavallud_sanasi=2001-yil 15-iyun
|tavallud_joyi=	Māngere East, Auckland, Yangi Zellandiya
|sport=para suzish
|klub=
|murabbiylar=Sheldon Kemp}}
'''Tupou Neiufi''' (2001-yil 15-iyunda tugʻilgan) – yangi zelandiyalik para suzuvchi. [[2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari|2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari]] va 2018-yilgi Commonwealth oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilgan. 2019-yilda para suzish boʻyicha jahon chempionatida [[kumush medal]], [[2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|2020-yilgi Tokio Yozgi Paralimpiadasida]] esa [[Oltin medal|oltin medalni]] qoʻlga kiritgan.

== Yoshlik davri ==
Neiufi 2001-yilda Māngere East shahrining Auckland hududida tugʻilgan. Oilada toʻngʻich farzand, otasining ismi Lose, onasining ismi Fineasi Neiufi<ref name=":1"></ref>. Ikki yoshida uni mashina urib ketgan va boshining oʻng tomoni shikastlangan. Miyasida lat yeyish, giperoniya va chap tarafli gemiplegiya tashxisi qoʻyilgan, natijada, miyasining chap tomoni oʻng tomoniga qaraganda kichikroq boʻlib, baʼzida axborotni sekinroq qayta ishlaydi<ref name=":2"></ref>. Tanasining chap tomoni ham oʻngiga nisbatan kichikroq va zaifroq. Ushbu baxtsiz hodisadan keyin unga qaytadan oʻtirish, yurish va qoʻllarini harakatlantirish oʻrgatilgan.

Yoshligida Neiufi netbol oʻynashni xohlagan, ammo oʻyinda boshqa oʻyinchilardan ortda qolgan. Neiufining sogʻligi bilan shugʻullanuvchi fizioterapevt unga suzishni tavsiya qilgan va u taxminan toʻqqiz yoshida suzishni boshlagan. Keyingi yildan esa musobaqalarda qatnashgan<ref name=":2"></ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Forsyth |first=Lachlan |date=3 December 2016 |title=Against the odds, Tupou Neiufi represented New Zealand at the Rio 2016 Paralympics |work=[[Stuff (website)|Stuff]] |url=http://www.stuff.co.nz/sport/olympics/nz-olympic-team/87159937/against-the-odds-tupou-neiufi-represented-new-zealand-at-the-rio-2016-paralympics |access-date=6 April 2018}}</ref>.

Neiufi Sutton Park boshlangʻich maktabida, soʻngra esa Otahuhu kollejida taʼlim olgan<ref name=":1">{{Yangiliklar manbasi |date=30 January 2012 |title=Inspiration &#124; 10 year old Tupou Neiufi |work=Creative Talanoa |url=https://creativetalanoa.com/2012/01/30/inspiration/ |access-date=6 April 2018 |archive-date=2024-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203150309/https://creativetalanoa.com/2012/01/30/inspiration/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Heta |first=Jorja |date=17 October 2016 |title=Q&A with Tupou Neiufi: the life of a young para-swimmer |work=Tearaway |url=http://tearaway.co.nz/qa-tupou-neiufi-life-young-para-swimmer/ |access-date=6 April 2018}}</ref>.

== Suzish faoliyati ==
2011-yilda Yangi Zellandiya Paralimpiya Qoʻmitasi Neiufiga murabbiylik qilish uchun tanlab olgan, High Performance Sport New Zealand tashkiloti esa unga sport sohasi boʻyicha turli xizmatlar va musobaqalarga tayyorgalik jarayonlarini qoʻllab-quvvatlovchi dasturga kiritgan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=http://www.paralympics.org.nz/Para-Athletes/Athlete-Profiles/Tupou-Neiufi |sarlavha=Tupou Neiufi |nashriyot=Paralympics New Zealand |qaralgan sana=6 April 2018}}</ref>. 2016-yilda sportchi [[Rio-de-Janeyro|Rio-de-Janeyroda]] boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiada oʻyinlari uchun zaxiradagi sportchi sifatida roʻyxatga olingan, biroq avgust oyida uning hamyurti Bryall McPherson jarohat olgani sababli Neiufi asosiy tarkibga kiritilgan<ref name=":2">{{Veb manbasi |sarlavha=Tupou Neiufi - Swimming &#124; Paralympic Athlete Profile |url=https://www.paralympic.org/tupou-neiufi |qaralgan sana=2021-08-27 |ish=International Paralympic Committee |til=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.paralympic.org/tupou-neiufi „Tupou Neiufi – Swimming &#x7C; Paralympic Athlete Profile“]. ''International Paralympic Committee''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 August</span> 2021</span>.</cite></ref>. Neiufi musobaqada S9 toifasida ayollar oʻrtasida 100 metrga chalqancha usulda suzish bahslarida ishtirok etib, 7-oʻrinni egallagan<ref name=":0" />.

2018-yilda Neiufi Avstraliyaning [[Gold Coast]] shahrida oʻtkazilgan Hamdoʻstlik oʻyinlarida Yangi Zelandiya sharafini himoya qilgan va S9 toifasida 100 metrga chalqancha suzish bahslarida final bosqichida 6-oʻrinni egallagan.

2019-yilda Londonda boʻlib oʻtgan para suzish boʻyicha jahon chempionatida sportchi S8 toifasida 100 metrga chalqancha suzish yoʻnalishida kumush medalga sazovor boʻlgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=11 September 2019 |title=Two more medals for NZ at World Para Swimming Champs |work=[[Radio New Zealand]] |url=https://www.rnz.co.nz/news/sport/398524/two-more-medals-for-nz-at-world-para-swimming-champs |access-date=11 September 2019}}</ref>. [[2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|2020-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida]] esa ayni shu yoʻnalishda Yangi Zelandiya uchun dastlabki oltin medalni qoʻlga kiritgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 August 2021 |title=Tokyo Paralympics: Tupou Neiufi wins New Zealand's first gold in 100m backstroke S8 |language=en |work=[[Stuff (website)|Stuff]] |url=https://www.stuff.co.nz/sport/paralympics/126211133/tokyo-paralympics-tupou-neiufi-wins-new-zealands-first-gold-in-100m-backstroke-s8}}</ref>.

== Havolalar ==

* [https://www.paralympic.org/en/paris-2024-paralympics/athlete/tupou-neiufi_2000992 Tupou Neiufi] [[2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|2024-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida]] ([https://olympics.com/en/paris-2024-paralympics/athlete/tupou-neiufi_2000992 alternate link], [https://paris2024.rtve.es/es/paris-2024-paralimpicos/atleta/tupou-neiufi_2000992 alternate link 2])

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{Authority control}}

[[Turkum:Suzuvchilar 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida]]
[[Turkum:Suzuvchilar 2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida]]
[[Turkum:Suzuvchilar 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:2001-yilda tugʻilganlar]]