Турка ( украинча: Турка, Турка над Стрийом (олд) , полякча: Турка, Турка над Стрйжем (олд) , идишча: טורקא ) — Штрий дарёси ва Яблунка дарёсининг қўшилиш жойида жойлашган шаҳар (украинча: Яблунька) Г'арбий Украинанинг Лвов вилояти (вилояти) Самбир туманида(Карпат тог'ларида). Унда Украинанинг ҳромадаларидан бири бўлган Турка урбан ҳромада ма'мурияти жойлашган. Аҳолиси 6,968 кишини ташкил этади.

Турка

Турка
{{{rasmiy_nomi}}}ning bayrogʻi
Байроқ
{{{rasmiy_nomi}}}ning rasmiy gerbi
Герб
Мамлакат Украина
Асос солинган 1431
Аҳолиси
 (2021)
6 968

Турка 2020-йил 18-июлгача Турка туманига қарашли ва маъмурий маркази бўлган. 2020-йил июл ойида Украинанинг ма'мурий ислоҳоти доирасида бу туман тамомланди, бу эса Лвов вилоятининг еттита раумга қисқарди.

Номи

Турка номи украинча тур со'зидан келиб чиққан (тур), аурочс ёки урус (лотинча: Бос примигениус) деган ма'нони англатад, чорва молларининг аждоди — атрофдаги ўрмонларда яшовчи йирик ёввойи қорамоллар тури (У Европада 1627-йилгача сақланиб қолган).[1] Бошқа бир версияда шаҳар номи дарвоза минораларининг украинча номидан келиб чиққан, "Турия" (украинча: Турія), "Туржа" (украинча: Тур'я), "Турния" (украинча: Турня), қадимий аҳоли пунктига кираверишда турган.

Исмнинг келиб чиқиши турклар билан ҳам бог'лиқ бо'лиши мумкин деб тахмин қилинади, чунки бу ҳудуд Ҳунлар империяси остида бўлган ва улар туркларнинг аждодлари ҳисобланади. Бундан қабилалар ко'чманчи бо'либ, турли жойларда о'рнашиб, о'злаштирилган.

Манзили

Шаҳар Лвов вилоятининг жанубида, Карпат тог'ларида, Стрйи дарёсининг чап қирг'ог'ида, унинг ирмоқлари Яблунка дарёси (украинча: Яблунька) билан жойлашган.) ва Литмир дарёси (укра украинча: Літмир) ва тог'лар орасида Шйменка (украинча: Шименка), украинча: Кичера , Винец' (украинча: Вінець) ва Осовня (украинча: Осовня).

Шаҳар 137км Лвовда жойлашган, 107 Ужгороддан км, 75 км Дроҳобйч, денгиз сатҳидан 557 метр баландликда. Турка пайдо бўлган дастлабки турар-жой постининг жойлашуви Турка Г'арбий Европа орқали Венгрия, Молдова ва Болқон мамлакатлари билан бог'ланган "Россия ё'ли" деб номланган неолит савдо ё'ли билан белгиланади.

Тарихи

1431-йил 27-июнда қирол Владислав ИИ Ягелло Туркани Ванcза Валачус исмли одамга тақдим этди. Бу 1444-йилда Полша қироли Владислав ИИИ ва 1517-йилда Сигисмунд И томонидан тасдиқланган. 1730-йилда Турка Магдебург ҳуқуқларини олди ва уч йилдан со'нг бу ерда Рим-католик черкови очилди. Полша бо'линмагунга қадар Турка Полша Қироллигининг Прземйśл о'лкасида, Рутения воэводелигида қолди. 1772- йилдан 1918-йилгача шаҳар Австрия Галициясига тегишли эди.

Иккинчи Полша Республикасида Турка Лвов Воэводелигидаги округнинг маркази эди. Бу ерда туман суди, хусусий лицей ва солиқ идораси жойлашган. 1921-йилда Турка аҳолиси 10 030 киши, шу жумладан 4 201 яҳудий эди. О'ша пайтда унинг старостаси Тадеуш Завистовски, мери эса Михал Грудзински эди.

1939-йил сентябр ойида Полша босқинидан со'нг Турка Совет Иттифоқи томонидан ишг'ол қилинди. 1941-йил июн ойида шаҳар Вермахт томонидан босиб олинди ва унинг яҳудий аҳолиси Холокостда о'лдирилган. Иккинчи жаҳон урушидан со'нг, шаҳар Совет Украинасига қайта қо'шилди ва унинг Полша жамоаси " Қайта тикланган ҳудудлар " деб номланган ҳудудга чиқариб юборилди.

Турка 2020-йил 18-июлгача Турка туманининг маъмурий маркази бўлиб хизмат қилган. 2020-йил июл ойида Украинанинг ма'мурий ислоҳоти доирасида бу туман тугатилди, бу эса Лвов вилоятининг 7 та раумга қисқарди. Турка тумани ҳудуди Самбир туманига бирлаштирилди.[2][3]

  1. ↑ „Уноффиcиал сите оф Турка (ин Украиниан)“. 2011-йил 5-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-ноябр.
  2. ↑ „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.“ (ук). Голос України (2020-йил 18-июл). Қаралди: 2020-йил 3-октябр.
  3. ↑ „Нові райони: карти + склад“ (Украиниан). Міністерство розвитку громад та територій України.