Turkiy davlatlar tashkilotining 1-sammiti: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Turkiy davlatlar tashkilotining 1-sammiti | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
# | {{ Bilgiquti sammit | ||
| sammit_nomi = 9-Turkiy kengash sammiti | |||
| boshqa_nomlari = | |||
| tasvir = | |||
| alt = | |||
| tavsif = | |||
| davlat = {{UZB}} | |||
| davlat2 = | |||
| davlat3 = | |||
| davlat4 = | |||
| sanalar = | |||
| sana = [[2022-yil]] [[11-noyabr]]<ref name="org" /> | |||
| shior = | |||
| joylar = | |||
| shaharlar = [[Samarqand]] | |||
| ishtirokchilar = | |||
| rahbar_unvoni = | |||
| rais = | |||
| asoschi = | |||
| keyingi = | |||
| avvalgi = Istanbul sammiti | |||
| vebsayti = | |||
| boshsahifa = | |||
| URL = | |||
| muhimbandlar = | |||
}} | |||
'''Turkiy davlatlar tashkilotining 1-sammiti''' — [[Turkiy davlatlar tashkiloti]]ning 2022-yil 11-noyabr<ref name="org">{{veb manbasi |url=https://www.turkkon.org/en/gelecek-programlar/summit-meeting-of-the-heads-of-state-government-of-the-organization-of-turkic-states-samarkand-uzbekistan_185 |sarlavha= Summit Meeting of the Heads of State / Government of the Organization of Turkic States - Samarkand, Uzbekistan|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt= |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=inglizcha |format= |qaralgan sana= |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref> kuni Samarqand shahrida boʻlib oʻtgan sammiti. Ushbu sammit tashkilot qayta tashkil qilingandan keyin hisob boʻyicha 1-sammit hisoblanadi (aslida 9-sammit)<ref>{{veb manbasi |url=https://daryo.uz/2022/10/03/samarqandda-11-noyabr-kuni-turkiy-davlatlar-tashkiloti-sammiti-bolib-otadi/ |sarlavha=Samarqandda 11-noyabr kuni Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti boʻlib oʻtadi |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana=3.10.2022 |yil= |muharrir= |vebsayt=Daryo.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana= |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref><ref>{{veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2022/10/03/summit/ |sarlavha=11-noyabr kuni Samarqandda Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti boʻlib oʻtadi |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana=3.10.22 |yil= |muharrir= |vebsayt=gazeta.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana= |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref><ref>{{PDFlink|[https://mfa.uz/undefined.pdf Министерство иностранных дел Республики Узбекистан]}}</ref>. | |||
== Qatnashchilar == | |||
{| class="wikitable" | |||
|+ Qatnashchilar<ref name="pr">{{veb manbasi |url=https://president.uz/uz/lists/view/5678 |sarlavha= Самарқандда Туркий давлатлар ташкилотининг саммити бўлиб ўтади|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt=president.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=10.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref> | |||
|- style="background: #3DE5A8" | |||
!style="background: #ECD147"| № !!style="background: #ECD147"| F.I.Sh. !! style="background: #ECD147"|Lavozim !! style="background: #ECD147"| Mamlakat | |||
|- | |||
| 1 || [[Shavkat Mirziyoyev]]|| Oʻzbekiston prezidenti || {{UZB}} | |||
|- | |||
| 2 || [[Gurbanguli Berdimuhamedov]]|| Turkmaniston Milliy kengashi Xalq maslahati raisi || {{TKM}} | |||
|- | |||
| 3 || [[Recep Tayyip Erdoğan|Rajab Toyyib Erdoʻgʻan]]|| Turkiya prezidenti || {{TUR}} | |||
|- | |||
| 4 || [[Ilhom Aliyev]]|| Ozarboyjon prezidenti || {{AZE}} | |||
|- | |||
| 5 || [[Qasim-Jomart Toqayev|Qosim-Joʻmart Toʻqayev]]|| Qozogʻiston prezidenti || {{KAZ}} | |||
|- | |||
| 6 || [[Sadir Japarov]]|| Qirgʻiziston prezidenti || {{KGZ}} | |||
|- | |||
| 7 || [[Viktor Orbán|Viktor Orban]]|| Vengriya bosh vaziri || {{HUN}} | |||
|} | |||
Ushbu tadbirda 5 ta a’zo mamlakat — Oʻzbekiston<ref name="gaze">{{veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/ru/2022/10/03/summit/ |sarlavha=Саммит Организации тюркских государств пройдёт 11 ноября в Самарканде |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt=gazeta.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til= ruscha|format= |qaralgan sana=7.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>, Turkiya, Ozarbayjon, Qozogʻiston, Qirgʻiziston rahbarlari va 2 ta kuzatuvchi davlat — Turkmaniston hamda Vengriya davlatlari rahbariyati ishtirok etgan<ref name="gazet">{{veb manbasi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2022/11/07/president/ |sarlavha=Prezidentning shu haftadagi ish rejasi ma’lum qilindi |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt=gazeta.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=7.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. | |||
Shuningdek, Tashkilot Bosh kotibi, Turkiy tilli davlatlar parlament assambleyasi (TURKPA) bosh kotibi, Xalqaro turkiy madaniyat tashkiloti (TURKSOY) bosh kotibi, Turkiy tilli davlatlar parlament assambleyasi (TURKPA) bosh kotibi, Turkiy meros va madaniyat fondi prezidenti, Xalqaro turkiy akademiya prezidenti vazifasini bajaruvchisi, Turkiy davlatlar tashkiloti Oqsoqollar Kengashi raisi ham ishtirok etadi<ref name="gazet" />. | |||
Oʻzbekiston TIV xabariga koʻra [[Shimoliy Kipr]] bu sammitda ishtirok etmaydi<ref>{{Telegram2|rian_ru/184633|RIAN|logo=1|lang=ruO}}</ref>. | |||
== Asosiy masalalar == | |||
Sammitda qoʻshimcha transport koridorlarini tashkil etish, transport, bojxona xizmatlariga doir jarayonlarni soddalashtirish, savdo aloqalarini rivojlantirish bilan bogʻliq boʻlgan masalalar koʻrilgan<ref name="fer" />. | |||
Uchrashuvda davlat rahbarlari iqtisodiy, transport va savdo masalalarini muhokama qiladi. Sammitda tashkilotning kelasi 5 yilga moʻljallangan strategik harakatlar rejasi qabul qilinadi<ref name="trm">{{veb manbasi |url=https://turkmenportal.com/blog/53821/samarkand-gotovitsya-k-pervomu-sammitu-organizacii-tyurkskih-gosudarstv |sarlavha=Самарканд готовится к первому саммиту Организации тюркских государств |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt=turkmenportal.com |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=ruscha |format= |qaralgan sana=7.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. | |||
Turkiya prezidenti [[Rajab Toyyib Erdoʻgʻon]]ni “Turk dunyosining eng oliy medali” va Oʻzbekiston milliy medali bilan taqdirlangan<ref name="trm" />. | |||
Ushbu sammitda Oʻzbekiston tashkilotga raislikni qabul qilib oladi<ref name="fer" /><ref>{{veb manbasi |url=https://dunyo.info/cyrl/site/inner/turkiy_davlatlar_tashkilotining_samarqand_sammitida_ozbekiston_ushbu_halqaro_tuzilmaga_raislikni_qabul_qilib_oladi-LoT |sarlavha=Туркий давлатлар ташкилотининг Самарқанд саммитида Ўзбекистон ушбу халқаро тузилмага раисликни қабул қилиб олади |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana=8.11.22 |yil= |muharrir= |vebsayt=dunyo.info |nashriyot=“Дунё” АА |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=10.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref= |arxivsana=2022-11-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221110064415/https://dunyo.info/cyrl/site/inner/turkiy_davlatlar_tashkilotining_samarqand_sammitida_ozbekiston_ushbu_halqaro_tuzilmaga_raislikni_qabul_qilib_oladi-LoT }}</ref>. | |||
== Imzolanadigan hujjatlar == | |||
Samarqand sammitida 10 dan ortiq hujjat imzolangan boʻlib, bular<ref name="gazet" /> transport sohasidagi bogʻliqlik boʻyicha, tashkilot ichki tuzilmasini mukammallashtirishga oid boʻlgan hujjatlar, Turkiy davlatlar tashkiloti Samarqand sammiti deklaratsiyasidir<ref name="gazet" /><ref name="fer">{{veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2022/11/10/turkiy-tashkilot-samarqand-sammitida-ozbekiston-ushbu-xalqaro-tuzilmaga-raislikni-qabul-qilib-oladi |sarlavha=Turkiy tashkilot Samarqand sammitida Oʻzbekiston ushbu xalqaro tuzilmaga raislikni qabul qilib oladi |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt=kun.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=10.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. | |||
== Taʼsiri == | |||
2022-yilning 8—11-noyabr kunlari Samarqand shahrida Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti oʻtkazilishi munosabati bilan „Samarqand“ aeroporti vaqtincha yopiladi. Samolyotlarni qabul qilish va parvozga chiqarishni vaqtincha toʻxtaydi. „Uzbekistan Airpors“ tarqatgan xabarga koʻra, aeroportni tijoriy yoʻlovchi va yuk tashish reyslari uchun vaqtincha yopish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi<ref>{{veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2022/11/02/samarqand-aeroporti-vaqtincha-yopiladi |sarlavha=«Samarqand» aeroporti vaqtincha yopiladi |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt=kun.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=2.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. Shuningdek, Samarqand viloyat IIB tomonidan 10—11-noyabr kunlari shaharga kirish yoʻllari vaqtincha yopiladi. Viloyat hududidan tranzit oʻtuvchi transport vositalari uchun aylanma harakat tashkil etiladi. Maxsus flayerlar ishlab chiqilib, haydovchilar flayerdagi QR kod yordamida mobil ilova orqali yoʻllarda harakatlanishadi<ref>{{veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2022/11/04/10-11-noyabr-kunlari-samarqandga-kirish-yollari-vaqtincha-yopiladi |sarlavha=10-11-noyabr kunlari Samarqandga kirish yoʻllari vaqtincha yopiladi|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt=kun.uz |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=oʻzbekcha |format= |qaralgan sana=4.11.22 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref><ref>{{Telegram2|samiibuz/19834|Samarqand IIV|logo=1|lang=oʻzbekcha}}</ref>. | |||
== Yana qarang == | |||
* [[Turkiy davlatlar tashkiloti]] | |||
* [[Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti|Turksoy]] | |||
* [[Samarqanddagi ShHT sammiti (2022)]] | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
[[Turkum:Samarqand oʻtkazilgan sammitlar]] | |||
[[Turkum:2022-yilda Oʻzbekiston]] | |||
[[Turkum:Samarqand oʻtkazilgan sammitlar]] | |||
[[Turkum:Samarqanddagi voqealar]] | |||
[[Turkum: Samarqanddagi tadbirlar]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| 9-Turkiy kengash sammiti | |
|---|---|
| Mezbon davlat |
|
| Sana | 2022-yil 11-noyabr[1] |
| Shaharlar | Samarqand |
| Avvalgi | Istanbul sammiti |
Turkiy davlatlar tashkilotining 1-sammiti — Turkiy davlatlar tashkilotining 2022-yil 11-noyabr[1] kuni Samarqand shahrida boʻlib oʻtgan sammiti. Ushbu sammit tashkilot qayta tashkil qilingandan keyin hisob boʻyicha 1-sammit hisoblanadi (aslida 9-sammit)[2][3][4].
Qatnashchilar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| № | F.I.Sh. | Lavozim | Mamlakat |
|---|---|---|---|
| 1 | Shavkat Mirziyoyev | Oʻzbekiston prezidenti | |
| 2 | Gurbanguli Berdimuhamedov | Turkmaniston Milliy kengashi Xalq maslahati raisi | |
| 3 | Rajab Toyyib Erdoʻgʻan | Turkiya prezidenti | |
| 4 | Ilhom Aliyev | Ozarboyjon prezidenti | |
| 5 | Qosim-Joʻmart Toʻqayev | Qozogʻiston prezidenti | |
| 6 | Sadir Japarov | Qirgʻiziston prezidenti | |
| 7 | Viktor Orban | Vengriya bosh vaziri |
Ushbu tadbirda 5 ta a’zo mamlakat — Oʻzbekiston[6], Turkiya, Ozarbayjon, Qozogʻiston, Qirgʻiziston rahbarlari va 2 ta kuzatuvchi davlat — Turkmaniston hamda Vengriya davlatlari rahbariyati ishtirok etgan[7].
Shuningdek, Tashkilot Bosh kotibi, Turkiy tilli davlatlar parlament assambleyasi (TURKPA) bosh kotibi, Xalqaro turkiy madaniyat tashkiloti (TURKSOY) bosh kotibi, Turkiy tilli davlatlar parlament assambleyasi (TURKPA) bosh kotibi, Turkiy meros va madaniyat fondi prezidenti, Xalqaro turkiy akademiya prezidenti vazifasini bajaruvchisi, Turkiy davlatlar tashkiloti Oqsoqollar Kengashi raisi ham ishtirok etadi[7].
Oʻzbekiston TIV xabariga koʻra Shimoliy Kipr bu sammitda ishtirok etmaydi[8].
Asosiy masalalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sammitda qoʻshimcha transport koridorlarini tashkil etish, transport, bojxona xizmatlariga doir jarayonlarni soddalashtirish, savdo aloqalarini rivojlantirish bilan bogʻliq boʻlgan masalalar koʻrilgan[9].
Uchrashuvda davlat rahbarlari iqtisodiy, transport va savdo masalalarini muhokama qiladi. Sammitda tashkilotning kelasi 5 yilga moʻljallangan strategik harakatlar rejasi qabul qilinadi[10].
Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻonni “Turk dunyosining eng oliy medali” va Oʻzbekiston milliy medali bilan taqdirlangan[10].
Ushbu sammitda Oʻzbekiston tashkilotga raislikni qabul qilib oladi[9][11].
Imzolanadigan hujjatlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Samarqand sammitida 10 dan ortiq hujjat imzolangan boʻlib, bular[7] transport sohasidagi bogʻliqlik boʻyicha, tashkilot ichki tuzilmasini mukammallashtirishga oid boʻlgan hujjatlar, Turkiy davlatlar tashkiloti Samarqand sammiti deklaratsiyasidir[7][9].
Taʼsiri
[tahrir | manbasini tahrirlash]2022-yilning 8—11-noyabr kunlari Samarqand shahrida Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti oʻtkazilishi munosabati bilan „Samarqand“ aeroporti vaqtincha yopiladi. Samolyotlarni qabul qilish va parvozga chiqarishni vaqtincha toʻxtaydi. „Uzbekistan Airpors“ tarqatgan xabarga koʻra, aeroportni tijoriy yoʻlovchi va yuk tashish reyslari uchun vaqtincha yopish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi[12]. Shuningdek, Samarqand viloyat IIB tomonidan 10—11-noyabr kunlari shaharga kirish yoʻllari vaqtincha yopiladi. Viloyat hududidan tranzit oʻtuvchi transport vositalari uchun aylanma harakat tashkil etiladi. Maxsus flayerlar ishlab chiqilib, haydovchilar flayerdagi QR kod yordamida mobil ilova orqali yoʻllarda harakatlanishadi[13][14].
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 „Summit Meeting of the Heads of State / Government of the Organization of Turkic States - Samarkand, Uzbekistan“ (inglizcha).
- ↑ „Samarqandda 11-noyabr kuni Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti boʻlib oʻtadi“ (oʻzbekcha). Daryo.uz (2022-yil 3-oktyabr).
- ↑ „11-noyabr kuni Samarqandda Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti boʻlib oʻtadi“ (oʻzbekcha). gazeta.uz (3.10.22).
- ↑
Министерство иностранных дел Республики Узбекистан PDF
- ↑ „Самарқандда Туркий давлатлар ташкилотининг саммити бўлиб ўтади“ (oʻzbekcha). president.uz. Qaraldi: 10.11.22.
- ↑ „Саммит Организации тюркских государств пройдёт 11 ноября в Самарканде“ (ruscha). gazeta.uz. Qaraldi: 7.11.22.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 „Prezidentning shu haftadagi ish rejasi ma’lum qilindi“ (oʻzbekcha). gazeta.uz. Qaraldi: 7.11.22.
- ↑
RIAN (ruO) Telegram mesenjerida
- ↑ 9,0 9,1 9,2 „Turkiy tashkilot Samarqand sammitida Oʻzbekiston ushbu xalqaro tuzilmaga raislikni qabul qilib oladi“ (oʻzbekcha). kun.uz. Qaraldi: 10.11.22.
- ↑ 10,0 10,1 „Самарканд готовится к первому саммиту Организации тюркских государств“ (ruscha). turkmenportal.com. Qaraldi: 7.11.22.
- ↑ „Туркий давлатлар ташкилотининг Самарқанд саммитида Ўзбекистон ушбу халқаро тузилмага раисликни қабул қилиб олади“ (oʻzbekcha). dunyo.info. “Дунё” АА (8.11.22). 2022-yil 10-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10.11.22.
- ↑ „«Samarqand» aeroporti vaqtincha yopiladi“ (oʻzbekcha). kun.uz. Qaraldi: 2.11.22.
- ↑ „10-11-noyabr kunlari Samarqandga kirish yoʻllari vaqtincha yopiladi“ (oʻzbekcha). kun.uz. Qaraldi: 4.11.22.
- ↑
Samarqand IIV (oʻzbekcha) Telegram mesenjerida