Туркия паспортлари (туркча: Тüрк пасапорту пасапорту) 1950-йил 15-июлдан[1] паспорт қонунига (5682-сон) мувофиқ Туркия фуқароларига чет элга чиқиш ва шахсини тасдиқлаш учун бериладиган расмий ҳужжат. Шимолий Кипр Турк Республикасининг (СҲКТР) давлати фуқаролари ҳам Туркия паспортига мурожаат қилишлари мумкин. 2010-йил 1-июндан бери берилган паспортлар биометрик ҳисобланади ва 10-йилгача (махсус паспортлар учун 5 йил) амал қилади. Ҳенлей Партнерс Пасспорт Индех рейтингида турк паспорти 2022-йилда 54-ўринни эгаллади

Туркия паспорти
Andoza:Tasvir hajmi}
Амалдаги Туркия биометрик
паспортининг муқоваси
Тури Паспорт
Ким томонидан берилган Туркия
Илк чиқиши 1-июн 2010-йил (1-намуна),
1-апрел 2018-йил (2-намуна)
25-август 2022-йил (3-намуна)
Мақсад Шахсни тасдиқлаш,
халқаро саёҳатлар
Яроқлилиги Барча мамлакатларда
Мувофиқлиги Туркия фуқаролиги ёки
Шимолий Кипр фуқаролиги
Яроқлилик муддати 10 йил (18 ёшга тўлмаган фуқаролар
ва кипрлик турклар учун 5 йил)
Нархи ₺ 1703.30[2]

Турлари

Туркия Махсус Пасспорти (туркча: Ҳусуси Пасапорт)
Туркиянинг Дипломатик Пасспорти ({{Дипломатик Пасапорт)
Туркия Хизмат Пасспорти (Ҳизмет Пасапорту)
  • Оддий паспорт (туркча: Умума маҳсус пасапорт пасапорт), 2010-йилдан кейин Мароон паспорти (туркча: Бордо пасапорт пасапорт). У махсус, хизмат ва дипломатик паспорт турларидан бирортасига мос келмайдиган Туркия фуқароларига берилади.
  • Махсус паспорт (туркча: Ҳусуси пасапорт), яшил паспорт (туркча: Еşил пасапорт) деб ҳам аталади. 67 га яқин давлатга визасиз саёҳат қилиш имконини беради.[2] Оддий паспортдан фарқли ўлароқ, у паспорт тўловидан озод қилинган ва фақат муқова тўлови (2022-йил ҳолатига кўра 225 ₺ тахминан 15 эвро олинади. У қуйидаги шахсларга берилади;[3]
    • Миллий Ассамблеянинг собиқ аъзолари.
    • Биринчи, иккинчи ёки учинчи даражали давлат хизматчилари.
    • Биринчи, иккинчи ёки учинчи даражали нафақага чиққан давлат хизматчилари.
    • Метрополитан бўлмаган мерларга
    • Камида 15 йиллик тажрибага эга академикларга
    • Махсус паспорт эгаларининг турмуш ўртоғига
    • 25 ёшга тўлгунга қадар ота-онаси билан бирга яшайдиган махсус паспорт эгаларининг турмушга чиқмаган ва ишсиз фарзандларига.
  • Хизмат паспорти (туркча: Ҳизмет пасапорту пасапорту), шунингдек, кулранг паспорт (туркча: Гри пасапорт пасапорт) деб ҳам аталади. У қуйидаги шахсларга берилади;[3]
    • Миллий спортчиларга
    • Туркия аъзо бўлган халқаро ташкилотларда ишлаётган турк фуқароларига
    • Турк Қизил ярим ой жамияти ходимларига
    • Туркия авиация уюшмаси ходимларига
    • Хизмат паспорти эгаларининг турмуш ўртоғига
    • 25 ёшга тўлгунга қадар ота-онаси билан бирга яшайдиган хизмат паспорти эгаларининг турмушга чиқмаган ва ишсиз фарзандларига.
  • Дипломатик паспорт (туркча: Дипломатик пасапорт пасапорт), 2010-йилдан кейин Қора паспорт (туркча: Сияҳ пасапорт пасапорт деб ҳам юритилади). У қуйидаги шахсларга берилади;
    • Миллий Ассамблеянинг амалдаги ва собиқ аъзолари, Вазирлар ва вице-президентларга
    • Конституциявий суд аъзолари, бошқа суд органларининг бош судялари ва уларнинг ўринбосарларига
    • Туркия Бош штаб бошлиғи, унинг ўринбосарлари, тўрт юлдузли генераллар ва амиралларга
    • Собиқ президентлар, бош вазирлар ва спикерларга
    • Вилоят губернаторлари ва метрополитен мерларига
    • Дипломатларга
    • Халқаро масалалар билан шуғулланадиган музокарачиларга
    • Дипломатик паспорт эгаларининг турмуш ўртоғига.
    • Ота-онаси билан бирга яшайдиган дипломатик паспорт эгаларининг 18 ёшгача бўлган никоҳсиз ва ишсиз болаларига.

Биометрик паспортлари

Туркия биометрик паспортлари (туркча: Биёметрик пасапорт), янги ИCАО стандартларига мос 2010-йилнинг 1-июнидан бери мавжуд.[4] Янги паспортлар учун ариза қабул қилиш учун ҳужжатларни ҳукумат веб-сайти орқали онлайн тарзда бирон қилиш мумкин, аризалар шахсан топширилиши керак.[5][6] Кейин паспортлар ҳар бир кишига почта орқали юборилади.

Тўловлари

Туркия паспорти кўп йиллар давомида дунёдаги энг қиммат паспортлардан бири бўлиб келган. Жамоатчилик талаблари кучайиши натижасида 2010-йил июн ойида оддий паспортлар нархи деярли икки баробарга арзонлашди.[7] Оммавий пасайтирилганига қарамай, турк паспорти дунёдаги энг қиммат паспортлардан бири бўлиб қолаверди (€ 293).[8] Шундан сўнг паспорт тўғрисидаги қонунга ўзгартириш киритилиб, паспортнинг максимал амал қилиш муддати 5 йилдан 10 йилгача оширилади. Ҳозирда мажбурий муқова тўлови билан бирга 10 йиллик паспорт учун ₺ 1703,30 (115 эвро) тўлов қилиниши керак.[9]

Манбалар

  1. ↑ „Пасапорт Кануну“ (туркча). Регулатионс-Министрй оф Жустиcе. 2009-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-ноябр 2008-йил.
  2. ↑ „Т.C. Дışиşлери Баканлığı'ндан“. Т.C. Дışиşлери Баканлığı. Қаралди: 17-июл 2017-йил.
  3. ↑ 3,0 3,1 „5682 сайıлı пасапорт канунундан“. Мевзуат Билги Системи.
  4. ↑ ЭРГАН/АНКАРА. „АБ'е уйгун 'çип'ли пасапорт ҳазиранда гелиёр сüреси 10 йıла çıкıёр“. www.ҳурриет.cом.тр.
  5. ↑ „архив нусхаси“. 14-май 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-август 2022-йил.
  6. ↑ „Аталай: Çипли пасапорт баşвурусу онлине олаcак“. Қаралди: 17-июл 2017-йил.
  7. ↑ „2020 Йıлı Пасапорт Ücретлери“ (туркча). Тüркие'нин Эн Гüнcел Гези ве Сеяҳат Ситеси, ГезиПедиа.нет. Қаралди: 7-май 2020-йил.
  8. ↑ „Лебанесе Генерал Сеcуритй - посц“. www.генерал-сеcуритй.гов.лб.
  9. ↑ „Пасапортта ҳарçлар ярıя индирилди ама...“. Радикал. Қаралди: 17-июл 2017-йил.