Turkiya pasporti
Туркия паспортлари (туркча: Тüрк пасапорту пасапорту) 1950-йил 15-июлдан[1] паспорт қонунига (5682-сон) мувофиқ Туркия фуқароларига чет элга чиқиш ва шахсини тасдиқлаш учун бериладиган расмий ҳужжат. Шимолий Кипр Турк Республикасининг (СҲКТР) давлати фуқаролари ҳам Туркия паспортига мурожаат қилишлари мумкин. 2010-йил 1-июндан бери берилган паспортлар биометрик ҳисобланади ва 10-йилгача (махсус паспортлар учун 5 йил) амал қилади. Ҳенлей Партнерс Пасспорт Индех рейтингида турк паспорти 2022-йилда 54-ўринни эгаллади
| Туркия паспорти | |
|---|---|
|
Амалдаги Туркия биометрик паспортининг муқоваси | |
| Тури | Паспорт |
| Ким томонидан берилган | Туркия |
| Илк чиқиши |
1-июн 2010-йил (1-намуна), 1-апрел 2018-йил (2-намуна) 25-август 2022-йил (3-намуна) |
| Мақсад |
Шахсни тасдиқлаш, халқаро саёҳатлар |
| Яроқлилиги | Барча мамлакатларда |
| Мувофиқлиги |
Туркия фуқаролиги ёки Шимолий Кипр фуқаролиги |
| Яроқлилик муддати |
10 йил (18 ёшга тўлмаган фуқаролар ва кипрлик турклар учун 5 йил) |
| Нархи | ₺ 1703.30[2] |
Турлари



- Оддий паспорт (туркча: Умума маҳсус пасапорт пасапорт), 2010-йилдан кейин Мароон паспорти (туркча: Бордо пасапорт пасапорт). У махсус, хизмат ва дипломатик паспорт турларидан бирортасига мос келмайдиган Туркия фуқароларига берилади.
- Махсус паспорт (туркча: Ҳусуси пасапорт), яшил паспорт (туркча: Еşил пасапорт) деб ҳам аталади. 67 га яқин давлатга визасиз саёҳат қилиш имконини беради.[2] Оддий паспортдан фарқли ўлароқ, у паспорт тўловидан озод қилинган ва фақат муқова тўлови (2022-йил ҳолатига кўра 225 ₺ тахминан 15 эвро олинади. У қуйидаги шахсларга берилади;[3]
- Миллий Ассамблеянинг собиқ аъзолари.
- Биринчи, иккинчи ёки учинчи даражали давлат хизматчилари.
- Биринчи, иккинчи ёки учинчи даражали нафақага чиққан давлат хизматчилари.
- Метрополитан бўлмаган мерларга
- Камида 15 йиллик тажрибага эга академикларга
- Махсус паспорт эгаларининг турмуш ўртоғига
- 25 ёшга тўлгунга қадар ота-онаси билан бирга яшайдиган махсус паспорт эгаларининг турмушга чиқмаган ва ишсиз фарзандларига.
- Хизмат паспорти (туркча: Ҳизмет пасапорту пасапорту), шунингдек, кулранг паспорт (туркча: Гри пасапорт пасапорт) деб ҳам аталади. У қуйидаги шахсларга берилади;[3]
- Миллий спортчиларга
- Туркия аъзо бўлган халқаро ташкилотларда ишлаётган турк фуқароларига
- Турк Қизил ярим ой жамияти ходимларига
- Туркия авиация уюшмаси ходимларига
- Хизмат паспорти эгаларининг турмуш ўртоғига
- 25 ёшга тўлгунга қадар ота-онаси билан бирга яшайдиган хизмат паспорти эгаларининг турмушга чиқмаган ва ишсиз фарзандларига.
- Дипломатик паспорт (туркча: Дипломатик пасапорт пасапорт), 2010-йилдан кейин Қора паспорт (туркча: Сияҳ пасапорт пасапорт деб ҳам юритилади). У қуйидаги шахсларга берилади;
- Миллий Ассамблеянинг амалдаги ва собиқ аъзолари, Вазирлар ва вице-президентларга
- Конституциявий суд аъзолари, бошқа суд органларининг бош судялари ва уларнинг ўринбосарларига
- Туркия Бош штаб бошлиғи, унинг ўринбосарлари, тўрт юлдузли генераллар ва амиралларга
- Собиқ президентлар, бош вазирлар ва спикерларга
- Вилоят губернаторлари ва метрополитен мерларига
- Дипломатларга
- Халқаро масалалар билан шуғулланадиган музокарачиларга
- Дипломатик паспорт эгаларининг турмуш ўртоғига.
- Ота-онаси билан бирга яшайдиган дипломатик паспорт эгаларининг 18 ёшгача бўлган никоҳсиз ва ишсиз болаларига.
Биометрик паспортлари
Туркия биометрик паспортлари (туркча: Биёметрик пасапорт), янги ИCАО стандартларига мос 2010-йилнинг 1-июнидан бери мавжуд.[4] Янги паспортлар учун ариза қабул қилиш учун ҳужжатларни ҳукумат веб-сайти орқали онлайн тарзда бирон қилиш мумкин, аризалар шахсан топширилиши керак.[5][6] Кейин паспортлар ҳар бир кишига почта орқали юборилади.
Тўловлари
Туркия паспорти кўп йиллар давомида дунёдаги энг қиммат паспортлардан бири бўлиб келган. Жамоатчилик талаблари кучайиши натижасида 2010-йил июн ойида оддий паспортлар нархи деярли икки баробарга арзонлашди.[7] Оммавий пасайтирилганига қарамай, турк паспорти дунёдаги энг қиммат паспортлардан бири бўлиб қолаверди (€ 293).[8] Шундан сўнг паспорт тўғрисидаги қонунга ўзгартириш киритилиб, паспортнинг максимал амал қилиш муддати 5 йилдан 10 йилгача оширилади. Ҳозирда мажбурий муқова тўлови билан бирга 10 йиллик паспорт учун ₺ 1703,30 (115 эвро) тўлов қилиниши керак.[9]
Манбалар
- ↑ „Пасапорт Кануну“ (туркча). Регулатионс-Министрй оф Жустиcе. 2009-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-ноябр 2008-йил.
- ↑ „Т.C. Дışиşлери Баканлığı'ндан“. Т.C. Дışиşлери Баканлığı. Қаралди: 17-июл 2017-йил.
- ↑ 3,0 3,1 „5682 сайıлı пасапорт канунундан“. Мевзуат Билги Системи.
- ↑ ЭРГАН/АНКАРА. „АБ'е уйгун 'çип'ли пасапорт ҳазиранда гелиёр сüреси 10 йıла çıкıёр“. www.ҳурриет.cом.тр.
- ↑ „архив нусхаси“. 14-май 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-август 2022-йил.
- ↑ „Аталай: Çипли пасапорт баşвурусу онлине олаcак“. Қаралди: 17-июл 2017-йил.
- ↑ „2020 Йıлı Пасапорт Ücретлери“ (туркча). Тüркие'нин Эн Гüнcел Гези ве Сеяҳат Ситеси, ГезиПедиа.нет. Қаралди: 7-май 2020-йил.
- ↑ „Лебанесе Генерал Сеcуритй - посц“. www.генерал-сеcуритй.гов.лб.
- ↑ „Пасапортта ҳарçлар ярıя индирилди ама...“. Радикал. Қаралди: 17-июл 2017-йил.