Ziyosfera

Turkman tili: Versiyalar orasidagi farq

Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Turkman tili
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Turkman tili]]
{{Til
|nom = Turkman tili
|milliy nom = Türkmençe, Türkmen dili, Түркменче, Түркмен дили, تورکمن تيلی,تورکمنچه
|biluvchilar = '''6&thinsp;563&thinsp;000'''<ref name="Report for language code: tuk">Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online: [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tuk Report for language code: tuk]</ref>
|tartiblovchi tashkilot =
|oʻrni =
|yozuv = [[Lotin alifbosi|lotin]], [[Kirill alifbosi|kirill]], [[Arab alifbosi|arab]]
|rasmiy = {{bayroqikon|Turkmaniston}}
|turkum = [[Yevroosiyo tillari]]
|til oilasi = [[Oltoy tillari]]
: [[Turkiy tillar|Turkiy tarmoq]]
:: [[Oʻgʻuz tillari|Oʻgʻuz guruhi]]
|iso1= tk
|iso2= tuk
|iso3= tuk
|sil=
|lc2=
|lc3=
|turkumlanishi = Turkumlanishi
|til_kodlari = Til kodlari
|xarita=Turkmen language map.png}}
 
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Turkman tili''' — turkiy tillardan biri. Asosan, [[Turkmaniston|Turkmanistonda]], shuningdek, [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]], [[Qozogʻiston]] respublikalarining ayrim tumanlarida, Rossiya Federatsiyasining Stavropol oʻlkasida, [[Afgʻoniston]], [[Turkiya]], [[Eron]] va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. Turkmanistonning rasmiy tili. Oʻtgan asr oxirlarida soʻzlashuvchilarning umumiy soni 7,5 mln. (jumladan, Turkmanistonda 5 mln.dan ortiq, Oʻzbekistonda 220 ming, Afgʻonistonda 1 mln, Eronda 1 mln. ga yaqin) kishidan iborat boʻlgan. Asosiy lahjalari: taka, yovmut, ersari, goʻklan, sariq, salir, chovdur va boshqalar. Stavropoldagi Turkman tili lahjasi truxmen tili deb ataladi.
 
Turkman tili gʻarbiy oʻgʻuz qabila (urugʻ) tillari negizida shakllangan, lekin rivojlanish jarayonida qipchoq guruhidagi turkiy tillarga xos xususiyatlarga ham ega boʻlgan. Turkman tilining asosiy oʻziga xos belgilari: birlamchi (qad.) choʻziq unlilarning mavjudligi, tishlararo talaffuz qilinadigan s va z undoshlarining (boshqa turkiy tillardagi odatiy s va z oʻrniga) mavjudligi, lab undoshlari garmoniyasining rivojlanganligi; kelasi zamon gumon feʼli inkor shaklining r tugallanmali variantining (boshqa turkiy tillar uchun umumiy boʻlgan mayl shakli bilan birga) qoʻllanishi va boshqalar. Leksikasida arab, fors, rus tillaridan oʻzlashgan soʻzlar uchraydi.
 
Eski adabiy turkman tili, asosan, sheʼriyat tili hisoblangan. Hozirgi adabiy turkman tili esa XX asrning 20-yillaridan turkman lahjalarining taka lahjasi negizida birlashuvi natijasida shakllangan. 1928-yilgacha arab, 1929—40-yillarda lotin, 1940— 90-yillarda rus grafikasiga asoslangan yozuvdan foydalanilgan. 1991-yildan yana lotin grafikasi asosidagi yozuv joriy etildi.
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->
 
''Turkman tili''' ([[Lotin alifbosi]]da: türkmen dili, [[Kirill alifbosi|Kriill alifbosida]]: Tүrkmen dili, [[ISO 639]]-1: tk, ISO 639-2: tuk) — [[Turkmaniston]]ning milliy tili. Bu tilda Turkmanistonning oʻzida taxminan 3430000 kishi gaplashadi. Turkman tilida soʻzlashuvchilarni quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin:
 
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#efefef"
|+Jahonda turkman tilida gaplashadiganlar soni
|-
!Hudud !! Soni !!Axborotning yillari
|-
![[Turkmaniston]] || 5000&thinsp;000<ref name="Report for language code: tuk"/>|| 2020
|-
![[Eron]] || 1&thinsp;000&thinsp;000<ref name="Report for language code: tuk"/>|| 2023
|-
![[Afg'oniston]] || 1000&thinsp;000<ref name="Report for language code: tuk"/>|| 2022
|-
![[Oʻzbekiston]] || 220 000<ref name="Report for language code: tuk"/> || 2021
|-
![[Turkiya]] || 920 || 1982<ref name="Report for language code: tuk"/>
|-
![[Tojikiston]] || taxminan 90 ming kishi||
|-
![[Qozog'iston]] || taxminan 90 ming kishi||
|-
![[Rossiya]] ||taxminan 90 ming kishi||
|}
 
== Klassifikatsiyasi va dialektlari ==
'''Turkman xalqining tili.''' Turkman tilida gaplashuvchilarning umumiy soni 7 million atrofida (2001), ular [[Turkmaniston|Turkmaniston Respublikasidan]] boʻlak [[Oʻzbekiston]], [[Eron]], [[Iroq]], [[Rossiya]], v.h. davlarida istiqomat qilishadi. [[Turkiy tillar]] guruhining oʻgʻuz guruhiga mansub. Turkman tili rivojlanishida qipchoq tillarining taʼsiri boʻlgan. Turkman tili oʻgʻuzlarning gʻarbiy qabila tillari asosida shakllangan. Asosiy dialektlari teke, yomud, goklen, ersari, salir, sariq, chaudor, noxur, qaradashli, alili, surxi, xatap, mukri, eski, arabachi, cheches, bayat, sakr, kirach, chandir, xasar, emreli, duechi, murche, mexinli, v.h. kiridigan guruhlarning nomi bilan ataladi. [[Stavropol]] oʻlkasidagi turkman dialektini „truxmen“ deb atash shakllangan. Qadimgi turkman adabiy [[til]]i, asosan, poeziya tili boʻldi. Hozirgi turkman adabiy tili tekin (teke) dialektining axal soʻzi asosida shakllangan. Turkman tilidagi 39 fonemaning 18 tasi jarangli, 21 tasi jarangsiz harflar. Qadimdan turkman tilida [[arab alifbosi]]ga asoslangan harflardan foydalanib kelingan. [[1928]]-yili [[lotin alifbosi]] qabul qilingan, [[1940]]-yili [[kirill alifbosi]]ga almashtirilgan. [[1994]]-yili qaytadan lotin alifbosiga almashtirildi.
<br />Turkman tili [[turkiy tillar]]i guruhining oʻgʻuz tarmogʻiga, shuning ichidagi sharqiy oʻgʻuz tarmogʻiga kiradi. U boshqa oʻgʻuz tillari — ozarboyjon va turk tillariga ham oʻta yaqin va shu tillarda soʻzlashuvchilar bir-birining tillarini tushunadi.
 
== Yozuvi ==
'''Hozirgi turkman alifbosi:'''
{| class="standard" cellpadding="5" style="font-size: 1.5em; line-height: 2.5em; text-align: center;"
| style="«width:3em;»" |A a
| style="«width:3em;»" |B b
| style="«width:3em;»" |Ç ç
| style="«width:3em;»" |D d
| style="«width:3em;»" |E e
| style="«width:3em;»" |Ä ä
| style="«width:3em;»" |F f
| style="«width:3em;»" |G g
| style="«width:3em;»" |H h
| style="«width:3em;»" |I i
|-
| style="«width:3em;»" |J j
| style="«width:3em;»" |Ž ž
| style="«width:3em;»" |K k
| style="«width:3em;»" |L l
| style="«width:3em;»" |M m
| style="«width:3em;»" |N n
| style="«width:3em;»" |Ň ň
| style="«width:3em;»" |O o
| style="«width:3em;»" |Ö ö
| style="«width:3em;»" |P p
|-
| style="«width:3em;»" |R r
| style="«width:3em;»" |S s
| style="«width:3em;»" |Ş ş
| style="«width:3em;»" |T t
| style="«width:3em;»" |U u
| style="«width:3em;»" |Ü ü
| style="«width:3em;»" |W w
| style="«width:3em;»" |Y y
| style="«width:3em;»" |Ý ý
| style="«width:3em;»" |Z z
|}
 
 
'''Alifbolarning qiyosiy jadvali:'''
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!Haqiqiy
'''[[Lotin alifbosi|Lotincha]]'''
 
(1995-yildan beri)
!'''[[Lotin alifbosi|Lotincha]]'''
1993
!'''[[Lotin alifbosi|Lotincha]]'''
1992
![[Kirill alifbosi|Kirillcha]]
1940—1995
![[Lotin alifbosi|Lotincha]]
1929—1940
!Arabcha
(Sovet Ittifoqi)
 
1923—1929
!Arabcha
[[Eron]]<ref>{{книга|заглавие=راهنماي نوشتار درست تركمني|оригинал=توركمن يازوو قادالاري Türkmen Ýazuw Kadalary|ссылка=http://www.margush.ir/wp-content/uploads/2014/04/T%C3%BCrkmen-%C3%9Dazuw-Kadalary.pdf|год=1392 СХ|страниц=50}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303233229/http://www.margush.ir/wp-content/uploads/2014/04/T%C3%BCrkmen-%C3%9Dazuw-Kadalary.pdf |date=2016-03-03 }} {{veb manbasi|url=http://www.margush.ir/wp-content/uploads/2014/04/T%C3%BCrkmen-%C3%9Dazuw-Kadalary.pdf|title=Архивированная копия|accessdate=2014-12-01|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233229/http://www.margush.ir/wp-content/uploads/2014/04/T%C3%BCrkmen-%C3%9Dazuw-Kadalary.pdf|deadlink=unfit}}</ref>
|-
| colspan="3" |Aa
|Aa
|Aa
|<font size="4">آ ع</font>
|<font size="4">آ</font>
|-
| colspan="3" |Bb
|Bb
|Bʙ
| colspan="2" |<font size="4">ب</font>
|-
| colspan="2" |Çç
|Cc
|Chch
|Cc
| colspan="2" |<font size="4">چ</font>
|-
| colspan="3" |Dd
|Dd
|Dd
| colspan="2" |<font size="4">د</font>
|-
| colspan="3" |Yee
|Yee Ee
|Yee
|<font size="4">ٱ</font>
| <font size="4">اِ / ه</font>
|-
| colspan="2" |Ää
|Ea ea
|Әә
|Əə
| colspan="2" |<font size="4">أ</font>
|-
| colspan="3" |Ff
|Ff
|Ff
| colspan="2" |<font size="4">ف</font>
|-
| colspan="3" |Gg
|Gg
|Gg Ƣƣ
|<font size="4">گ</font>
|<font size="4">ق غ گ</font>
|-
| colspan="3" |Hh
|Xx
|Hh Xx
|<font size="4">خ</font>
|<font size="4">خ ٥ ح</font>
|-
| colspan="3" |Ii
|Ii
|Ii
|<font size="4">ى</font>
|<font size="4">اى</font>
|-
| colspan="3" |Jj
|Җҗ
|Çç
| colspan="2" |<font size="4">ج</font>
|-
|Žž
|£ſ
|Jh jh
|Jj
|Ƶƶ
| colspan="2" |<font size="4">ژ</font>
|-
| colspan="3" |Kk
|Kk
|Kk Qq
|<font size="4">ک ق</font>
|<font size="4">ق ك</font>
|-
| colspan="3" |Ll
|Ll
|Lʟ
| colspan="2" |<font size="4">ل</font>
|-
| colspan="3" |Mm
|Mm
|Mm
| colspan="2" |<font size="4">م</font>
|-
| colspan="3" |Nn
|Nn
|Nn
| colspan="2" |<font size="4">ن</font>
|-
|Ňň
|Ññ
|Ng ng
|Ңң
|Ꞑꞑ
|<font size="4">ڭ</font>
|<font size="4">نگ</font>
|-
| colspan="3" |Oo
|Oo
|Oo
|<font size="4">او</font>
|<font size="4">اوْ / وْ</font>
|-
| colspan="2" |Öö
|Qq
|Өө
|Ɵɵ
|<font size="4">اۇ</font>
|<font size="4">اؤ / ؤ</font>
|-
| colspan="3" |Pp
|Pp
|Pp
| colspan="2" |<font size="4">پ</font>
|-
| colspan="3" |Rr
|Rr
|Rr
| colspan="2" |<font size="4">ر</font>
|-
| colspan="3" |Ss
|Ss
|Ss
| colspan="2" |<font size="4">ث س ص</font>
|-
|Şş
|$¢
|Sh sh
|Shsh
|Şş
| colspan="2" |<font size="4">ش</font>
|-
| colspan="3" |Tt
|Tt
|Tt
|<font size="4">ط ت</font>
|<font size="4">ت</font>
|-
| colspan="3" |Uu
|Uu
|Uu
|<font size="4">او</font>
|<font size="4">او / ُو</font>
|-
| colspan="2" |Üü
|Vv
|Үү
|Yy
|<font size="4">اۇ</font>
|<font size="4">اۆ / ۆ</font>
|-
| colspan="3" |Ww
|Vv
|Vv
| colspan="2" |<font size="4">و</font>
|-
| colspan="2" |Yy
|Xx
|Ii
|
|<font size="4">ى</font>
|<font size="4">ایٛ</font>
|-
|Ýý
|¥ÿ
|Yy
|Yy
|Jj
|<font size="4">ي</font>
|<font size="4">ی</font>
|-
| colspan="3" |Zz
|Zz
|Zz
| colspan="2" |<font size="4">ظ ض ذ ز</font>
|-
|
|
|
|Yoyo
|
|
|
|-
|
|
|Ts ts
|Tss
|
|
|
|-
|
|
|
|Щщ
|
|
|
|-
|
|
|
|Ъʼ
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|Yuyu
|
|
|
|-
|
|
|
|Yaya
|
|
|
|}
 
== Misollar ==
 
: Onuň maşyny ýok.
: Uning mashinasi yoʻq.<br /><p>
 
: Öýde Amandan başga adam ýok.
: Uyda Omondan boshqa kishi yoʻq.
 
: Men bilemok. 'Men bilmayman.'
: Men bilemokdym. 'Men bilmaydigan edim.'
: Men bilmedim. 'Men bilmadim.'
 
: Ol aç däl.
: U och emas.
 
: Kofe gyzgyn bolup biler.
: Qaxva issiq boʻlishi mumkin.<br /><p>
 
: Kofe gyzgyn däl bolup biler.
: Qaxva issiq boʻlmashi mumkin.<br /><p>
 
: Kofe gyzgyn dälmi?
: Qaxva issiq emasmi?<br /><p>
 
: Men ylgamok.
: Men yugurmayman.<br /><p>
 
: Men ylgamadym.
: Men yugurmadim.<br /><p>
 
: Men ylgajak däl.
: Men yugurmoqchi emasman.<br /><p>
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{turkiy tillar}}
{{OʻzME}}
 
[[Turkum:Markaziy Osiyo tillari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Turkman tili
Milliy nomi Türkmençe, Türkmen dili, Түркменче, Түркмен дили, تورکمن تيلی,تورکمنچه
Rasmiylik holati Turkmaniston Turkmaniston
Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 6 563 000[1]
Turkumlanishi
Turkum Yevroosiyo tillari
Til oilasi

Oltoy tillari

Turkiy tarmoq
Oʻgʻuz guruhi
Alifbosi lotin, kirill, arab
Til kodlari
ISO 639-1 tk
ISO 639-2 tuk
ISO 639-3 tuk

Turkman tili — turkiy tillardan biri. Asosan, Turkmanistonda, shuningdek, Oʻzbekiston, Tojikiston, Qozogʻiston respublikalarining ayrim tumanlarida, Rossiya Federatsiyasining Stavropol oʻlkasida, Afgʻoniston, Turkiya, Eron va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. Turkmanistonning rasmiy tili. Oʻtgan asr oxirlarida soʻzlashuvchilarning umumiy soni 7,5 mln. (jumladan, Turkmanistonda 5 mln.dan ortiq, Oʻzbekistonda 220 ming, Afgʻonistonda 1 mln, Eronda 1 mln. ga yaqin) kishidan iborat boʻlgan. Asosiy lahjalari: taka, yovmut, ersari, goʻklan, sariq, salir, chovdur va boshqalar. Stavropoldagi Turkman tili lahjasi truxmen tili deb ataladi.

Turkman tili gʻarbiy oʻgʻuz qabila (urugʻ) tillari negizida shakllangan, lekin rivojlanish jarayonida qipchoq guruhidagi turkiy tillarga xos xususiyatlarga ham ega boʻlgan. Turkman tilining asosiy oʻziga xos belgilari: birlamchi (qad.) choʻziq unlilarning mavjudligi, tishlararo talaffuz qilinadigan s va z undoshlarining (boshqa turkiy tillardagi odatiy s va z oʻrniga) mavjudligi, lab undoshlari garmoniyasining rivojlanganligi; kelasi zamon gumon feʼli inkor shaklining r tugallanmali variantining (boshqa turkiy tillar uchun umumiy boʻlgan mayl shakli bilan birga) qoʻllanishi va boshqalar. Leksikasida arab, fors, rus tillaridan oʻzlashgan soʻzlar uchraydi.

Eski adabiy turkman tili, asosan, sheʼriyat tili hisoblangan. Hozirgi adabiy turkman tili esa XX asrning 20-yillaridan turkman lahjalarining taka lahjasi negizida birlashuvi natijasida shakllangan. 1928-yilgacha arab, 1929—40-yillarda lotin, 1940— 90-yillarda rus grafikasiga asoslangan yozuvdan foydalanilgan. 1991-yildan yana lotin grafikasi asosidagi yozuv joriy etildi.

Turkman tili' (Lotin alifbosida: türkmen dili, Kriill alifbosida: Tүrkmen dili, ISO 639-1: tk, ISO 639-2: tuk) — Turkmanistonning milliy tili. Bu tilda Turkmanistonning oʻzida taxminan 3430000 kishi gaplashadi. Turkman tilida soʻzlashuvchilarni quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin:

Jahonda turkman tilida gaplashadiganlar soni
Hudud Soni Axborotning yillari
Turkmaniston 5000 000[1] 2020
Eron 1 000 000[1] 2023
Afg'oniston 1000 000[1] 2022
Oʻzbekiston 220 000[1] 2021
Turkiya 920 1982[1]
Tojikiston taxminan 90 ming kishi
Qozog'iston taxminan 90 ming kishi
Rossiya taxminan 90 ming kishi

Klassifikatsiyasi va dialektlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Turkman xalqining tili. Turkman tilida gaplashuvchilarning umumiy soni 7 million atrofida (2001), ular Turkmaniston Respublikasidan boʻlak Oʻzbekiston, Eron, Iroq, Rossiya, v.h. davlarida istiqomat qilishadi. Turkiy tillar guruhining oʻgʻuz guruhiga mansub. Turkman tili rivojlanishida qipchoq tillarining taʼsiri boʻlgan. Turkman tili oʻgʻuzlarning gʻarbiy qabila tillari asosida shakllangan. Asosiy dialektlari teke, yomud, goklen, ersari, salir, sariq, chaudor, noxur, qaradashli, alili, surxi, xatap, mukri, eski, arabachi, cheches, bayat, sakr, kirach, chandir, xasar, emreli, duechi, murche, mexinli, v.h. kiridigan guruhlarning nomi bilan ataladi. Stavropol oʻlkasidagi turkman dialektini „truxmen“ deb atash shakllangan. Qadimgi turkman adabiy tili, asosan, poeziya tili boʻldi. Hozirgi turkman adabiy tili tekin (teke) dialektining axal soʻzi asosida shakllangan. Turkman tilidagi 39 fonemaning 18 tasi jarangli, 21 tasi jarangsiz harflar. Qadimdan turkman tilida arab alifbosiga asoslangan harflardan foydalanib kelingan. 1928-yili lotin alifbosi qabul qilingan, 1940-yili kirill alifbosiga almashtirilgan. 1994-yili qaytadan lotin alifbosiga almashtirildi.
Turkman tili turkiy tillari guruhining oʻgʻuz tarmogʻiga, shuning ichidagi sharqiy oʻgʻuz tarmogʻiga kiradi. U boshqa oʻgʻuz tillari — ozarboyjon va turk tillariga ham oʻta yaqin va shu tillarda soʻzlashuvchilar bir-birining tillarini tushunadi.

Yozuvi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hozirgi turkman alifbosi:

A a B b Ç ç D d E e Ä ä F f G g H h I i
J j Ž ž K k L l M m N n Ň ň O o Ö ö P p
R r S s Ş ş T t U u Ü ü W w Y y Ý ý Z z


Alifbolarning qiyosiy jadvali:

Haqiqiy

Lotincha

(1995-yildan beri)

Lotincha

1993

Lotincha

1992

Kirillcha

1940—1995

Lotincha

1929—1940

Arabcha

(Sovet Ittifoqi)

1923—1929

Arabcha

Eron[2]

Aa Aa Aa آ ع آ
Bb Bb Bʙ ب
Çç Cc Chch Cc چ
Dd Dd Dd د
Yee Yee Ee Yee ٱ اِ / ه
Ää Ea ea Әә Əə أ
Ff Ff Ff ف
Gg Gg Gg Ƣƣ گ ق غ گ
Hh Xx Hh Xx خ خ ٥ ح
Ii Ii Ii ى اى
Jj Җҗ Çç ج
Žž £ſ Jh jh Jj Ƶƶ ژ
Kk Kk Kk Qq ک ق ق ك
Ll Ll Lʟ ل
Mm Mm Mm م
Nn Nn Nn ن
Ňň Ññ Ng ng Ңң Ꞑꞑ ڭ نگ
Oo Oo Oo او اوْ / وْ
Öö Qq Өө Ɵɵ اۇ اؤ / ؤ
Pp Pp Pp پ
Rr Rr Rr ر
Ss Ss Ss ث س ص
Şş $¢ Sh sh Shsh Şş ش
Tt Tt Tt ط ت ت
Uu Uu Uu او او / ُو
Üü Vv Үү Yy اۇ اۆ / ۆ
Ww Vv Vv و
Yy Xx Ii ى ایٛ
Ýý ¥ÿ Yy Yy Jj ي ی
Zz Zz Zz ظ ض ذ ز
Yoyo
Ts ts Tss
Щщ
Ъʼ
Yuyu
Yaya

Misollar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Onuň maşyny ýok.
Uning mashinasi yoʻq.

Öýde Amandan başga adam ýok.
Uyda Omondan boshqa kishi yoʻq.
Men bilemok. 'Men bilmayman.'
Men bilemokdym. 'Men bilmaydigan edim.'
Men bilmedim. 'Men bilmadim.'
Ol aç däl.
U och emas.
Kofe gyzgyn bolup biler.
Qaxva issiq boʻlishi mumkin.

Kofe gyzgyn däl bolup biler.
Qaxva issiq boʻlmashi mumkin.

Kofe gyzgyn dälmi?
Qaxva issiq emasmi?

Men ylgamok.
Men yugurmayman.

Men ylgamadym.
Men yugurmadim.

Men ylgajak däl.
Men yugurmoqchi emasman.

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online: Report for language code: tuk
  2. ↑ راهنماي نوشتار درست تركمني, 1392 СХ.  (Wayback Machine saytida 2016-03-03 sanasida arxivlangan) „Архивированная копия“ (deadlink). 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 1-dekabr. 



"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Turkmancha?oldid=236859" dan olindi