Turkmaniston madaniyati

Туркман халқи анъанавий равишда кўчманчи ва отлиқ бўлган ва бугунги кунда СССР парчаланганидан кейин ҳам туркманларни урбанизация қилишга уринишлар унчалик муваффақиятли бўлмаган. 1930-йилларда Иосиф Сталин томонидан тузилмагунча, улар ҳеч қачон изчил миллат ёки этник гуруҳни шакллантира олмаган. Аксинча, улар уруғларга бўлинган ва ҳар бир уруғнинг ўзига хос шеваси ва кийиниш услуби бўлган. Туркманлар тугунли туркман гиламларини тўқиш билан машҳур бўлиб, Ғарбда кўпинча бу нотўғри " Бухоро гиламлари " деб аталади. Булар нақшинкор ва ранг-баранг қўлда тўқилган гиламлар бўлиб, улар ҳам турли туркман уруғлари орасидаги фарқни кўрсатишга ёрдам беради.
Туркманлар сунний мусулмонлардир, лекин улар, минтақадаги кўчманчилар каби, ислом динига жуда эркин амал қиладилар ва Исломни исломдан олдинги анимистик маънавият билан бирлаштирадилар.
Туркман одамини ҳар қандай жойда анъанавий „телпек“ бош кийимлари билан таниш мумкин, улар афросга ўхшаш катта қора ёки оқ қўй терисидан қилинган бош кийим ҳисобланади. Эркаклар учун анъанавий либослар баланд, қўй терисидан тайёрланган бош кийимлар ва оқ кўйлак устидаги қизил чакмонлардан иборат. Аёллар тор шимлар устидан узун халта кўйлаклар кийишади (шимлар тўпиғида кашта билан безатилган). Аёлларнинг бош кийимлари одатда кумуш тақинчоқлардан иборат. Билакузуклар ва тўғноғичлар ярим қимматбаҳо тошлар билан безатилади.
Тарих
Тил
Пойтахтдан ташқарида туркманларнинг миллий тили энг кенг тарқалган. Ашхобод ва Туркманбошида рус тили тез-тез учраб туради, аммо Туркманистоннинг қадимий маданиятини қайта тиклашга қаратилган сўнгги саъй-ҳаракатлар натижасида туркман тили тезда давлатнинг асосий тили сифатида ўз ўрнини тикламоқда.
Адабиёт
Анъанавий туркман адабиётининг икки муҳим намояндаси шоирлар Маҳтумқули ва Мамметвели Кеминедир .
Театр
Туркманистонда 10 та давлат театри бор: Ашхободда 5 та ва вилоят марказларида 5 та. [1]
Мусиқа
Туркман мусиқаси Хуросон мусиқасига жуда ўхшайди.
Мерос обектлари
| Расм | Исм | Манзил | Изоҳлар | Қўшилган сана | Тури |
|---|---|---|---|---|---|
| Қадимги Марв | Байрамали, Марям вилояти | Марказий Осиёдаги тарихий Ипак йўлидаги йирик воҳа — шаҳар | 1995-йил | Маданий [2] | |
| Кўҳна Урганч | Кўҳна Урганч | 12-аср пойтахти Хоразмнинг қазилмаган харобалари | 2005-йил | Маданий [3] | |
| Парфиянинг Нисо қал’алари | Багир маҳалласи, Ашхобод | парфияларнинг биринчи пойтахтларидан бири | 2007-йил | Маданий [4] |
Галерея
-
Текке туркман капунук (эшик атрофи), 19-аср боши. Капунук эшик рамкасини о'раб олиш учун мо'лжалланган бо'либ, думалоқ туркман уйига декоратив киришни та'минлайди.
-
Туркман ва унинг о'г'ли 2008 йилги Жаҳон ко'чманчилар о'йинларининг очилиш маросимида отда Туркманистон байрог'ини ко'тармоқда.
Манбалар
- ↑ В Туркменистане утверждён порядок предоставления театрам статусов „Академический“ и „Националний“
- ↑ УНЕСCО Wорлд Ҳеритаге Cентре. „Анcиэнт Мерв Стате Ҳисториcал анд Cултурал Парк“. Wҳc.унесcо.орг (2009-йил 26-январ). Қаралди: 2013-йил 25-ноябр.
- ↑ УНЕСCО Wорлд Ҳеритаге Cентре. „Кöнеüргенç“. Wҳc.унесcо.орг (2005-йил 15-июл). Қаралди: 2013-йил 25-ноябр.
- ↑ УНЕСCО Wорлд Ҳеритаге Cентре. „Ниса Фортресс“. Wҳc.унесcо.орг. Қаралди: 2013-йил 25-ноябр.