Туркманистон бешта вилоят (туркманча: wелаýат) ва вилоят даражасидаги пойтахт шаҳарга бўйсунади. Булар Ахал, Болқон, Тошўғуз, Лебап ва Мари вилоятлари ҳамда пойтахт шаҳар Ашхобод. 2022-йил 20-декабр ҳолатига кўра, вилоятлар 37 та туман (этрап), 49 та шаҳар, хусусан 7 та туман даражасидаги шаҳар (ёки вилоятга бўйсунувчи шаҳар, этрап ҳукуклй), 68 шаҳарча, 469 қишлоқ фуқаролар йиғини (геňэşликлер) ҳамда 1690 та қишлоқдан (оба илатлй ýэрлер) иборат[1][2][3].

Вилоятлар совет давридан қолган област атамаси билан ҳам юритилади.

Пойтахт шаҳар

Туркманистон пойтахти Ашхобод шаҳри. Ҳуқуқий жиҳатдан вилоят даражасидаги шаҳар.

Яна қаранг: Ашхобод туманлари харитаси

2018-йил 5-январ ҳолатига кўра, Ашхобод тўртта туманга бўйсунади, бу туманларнинг ҳар бири президент томонидан тайинланадиган ҳокимлар томонидан бошқарилади[4][5][6][7][8][9][10]:

  1. Бахтиёрлик тумани (илгари Президент Ниёзов, Ленин тумани номлари билан аталган, Руҳобод тумани ҳамда янги ҳудудлар ҳисобига кенгайган)
  2. Барқарорлик тумани (илгари Озодлик, Совет тумани номлари билан аталган)
  3. Бузмейин тумани (илгари Ободон тумани номи билан аталган, Арчабил ва Чандибил туманлари тугатилиши ҳисобига ҳудуди кенгайган)
  4. Копетдоғ тумани (илгари Пролетар тумани номи билан аталган)

Ҳозирги туманлар сони аввалгига нисбатан камроқ. Арчабил ва Чандибил туманлари 2015-йил 4-февралда бирлаштирилди ва Арчабил деб номланган янги туман 2018-йил январ ойида Бузмейин деб ўзгартирилди. 2013-йилда Ободон шаҳр ва Ободоннинг жанубидаги қишлоқларни қўшиб олиш орқали ташкил этилган Ашхободнинг Ободон тумани тугатилди ва унинг ҳудуди янги номланган Бузмейин туманига қўшилди. Аввалги Руҳобод тумани ҳам шу билан бирга тугатилди ва унинг ҳудуди Бахтиёрлик туманига қўшилди[11].

2020-йил 15-июнда президент Гурбангули Бердимуҳамедов Олтин тумани деб номланган Ашхободнинг бешинчи тумани ташкил этилишини эълон қилди. Туман илгари Гуртли сув омбори деб номланган, кейинчалик Олтинкўл (Алтйн кöл) деб номи ўзгартирилган сув ҳавзаси атрофида яратилган янги курорт зонасини ўз ичига олиши керак эди[12].

Вилоятлар рўйхати

Туркманистон вилоятлари
Ҳудудий бўлиниши ИСО 3166-2 Пойтахт шаҳар Ҳокими[13] Ҳудуди[14] Аҳолиси (2022)[15] Тартиби Харитаси
Ашхобод ТМ-С Ашхобод Язтаган Гйлйжов 260 км2 (100 кв ми) 1 030 063 харитада кўрсатилмаган
Ахал вилояти ТМ-А Арқадағ ТойгулиНурмирадов 97,260 км2 (37,550 кв ми) 886 845 1
Болқон вилояти ТМ-Б Болқонобод  Тангригули Атаҳаллев 139,300 км2 (53,800 кв ми) 529 895 2
Тошўғуз вилояти ТМ-Д Тошўғуз Назармират Назармирадов 73,400 км2 (28,300 кв ми) 1 550 354 3
Лебап вилояти ТМ-Л Туркманобод Шоҳрат Амангелдиев 93,700 км2 (36,200 кв ми) 1 447 298 4
Мари вилояти ТМ-М Мари Довранберди Аннабердиев 87,200 км2 (33,700 кв ми) 1 613 386 5

Вилоятлар ҳокимлари Туркманистон президенти томонидан тайинланади (Туркманистон Конституцияси 80—81-моддалар).

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Тüркменистанйň себитлер боýунçа администратиw-çäклеýин бöлüниşи“ (Туркмен). Туркменистан Стате Статистиcс Cоммиттеэ. 2021-йил 24-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 20-март.
  2. ↑ „Постановление Меджлиса Милли Генгеша Туркменистана“ (ру). Электронная газета «Золотой век» (2022-йил 10-ноябр).
  3. ↑ „Постановление Меджлиса Милли Генгеша Туркменистана об отнесении к категории города нового современного административного центра Ахалского велаята и присвоении ему наименования“ (ру). Электронная газета «Золотой век» (2022-йил 21-декабр).
  4. ↑ „Тüркменистанйň Ҳалк Маслаҳатйнйň Çöзгüди ҲМ-6 14 Деcембер 1992“.
  5. ↑ „Постановление о вопросах административно-территориального деления города Ашхабада“ (2018-йил 5-январ).
  6. ↑ „Глава государства подписал Постановления о переименовании и структурной реорганизации некоторых хякимликов Ахалского велаята и Ашхабада“ (2018-йил 5-январ).
  7. ↑ „Меджлис Туркменистана внёс изменения в административно-территориальное деление города Ашхабада“ (2018-йил 5-январ).
  8. ↑ „Парламент Туркменистана внёс изменения в административно-территориальное деление Ашхабада“ (2018-йил 6-январ).
  9. ↑ „В Туркменистане изменились административные границы Ашхабада и Ахалского региона“ (2018-йил 6-январ).
  10. ↑ „Глава государства подписал Постановления о переименовании и структурной реорганизации некоторых хякимликов Ахалского велаята и Ашхабада“ (2018-йил 8-январ). 2018-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 20-март.
  11. ↑ „Ашхабад прирос новыми территориями“. Государственное информационное агентство Туркменистана (2013-йил 27-май). Қаралди: 2013-йил 24-ноябр.
  12. ↑ „Бердымухамедов открыл Золотое озеро – очередной грандиозный проект“ (ру). Хроника Туркменистана (2020-йил 16-июн).
  13. ↑ Акҳал-Теке: А Туркменистан Буллетин.. „Туркменистан: А стронг анд стаблй эcономй“. Эурасианет.орг (2022-йил 25-январ). Қаралди: 2022-йил 26-январ.
  14. ↑ Пасспорт оф Туркменистан 1998, Натионал Институте оф Статистиcс анд Фореcастинг оф Туркменистан, Ашгабат, 1998 (русча).
  15. ↑ „Туркменистан: Регионс, Мажор Cитиэс & Тоwнс - Популатион Статистиcс, Мапс, Чарц, Wеатҳер анд Wеб Информатион“. www.cитйпопулатион.де. Қаралди: 2024-йил 16-январ.


Туркманистон вилоятлари Turkmaniston davlat bayrogʻi

Ахал вилояти | Болқон вилояти | Тошўғуз вилояти | Лебап вилояти | Мари вилояти |

Вилоятларни бошқарувчи шаҳар - Ашхобод