Тухумсимон семизак ёки овал Семизак (лотинча: Cрассула овата) — Жанубий Африкадан келиб чиққан ярим ўт ўсимлик, Семизак туркумининг бир тури бўлиб, Семизакдошлар оиласига мансуб. Машҳур хонаки ва боғ ўсимлиги[1].

Номи

Турларнинг синонимлари қуйидаги номларни ўз ичига олади[2]:

  • Cотйледон лутеа Лам;
  • Cотйледон овата Милл. — тухумсимон Котиледон, ёки овал Котиледон;
  • Cрассула аргентеа Тҳунб. — кумушранг Семизак, ёки кумуш Семизак;
  • Cрассула артиcулата Зуccагни;
  • Cрассула нитида Счöнланд;
  • Cрассула облиқуа Аитон — қия Семизак;
  • Cрассула портулаcеа Лам. — семизўт Семизак, ёки доривор Семизак;
  • Тоэлкениа овата (Милл.) П.В.Ҳеатҳ.

Боғдорчиликда дарахцимон Семизак (Cрассула арборесcенс) деб аталувчи ўсимликлар, аслида, бу турга тегишли эмас, балки тухумсимон семизакка тегишли (Cрассула овата)[3].

Ўсимлик бошқа кўплаб номлар билан ҳам танилган, уларнинг аксарияти умумий инглиз номларининг таржималари: пул дарахти (инглизча: моней треэ), дўстлик дарахти (фриэндшип треэ), жадеит дарахти, жадеит ўсимлиги (жаде плант), омад дарахти (луcкй плант).

Биологик тавсифи

Тухумсимон Семизакнинг гули ва куртаклари

Тухумсимон Семизак — баландлиги 180 см гача бўлган суккулент бута ўсимлик; поялари ёғочсимон ва ости жигарранг тусда. Барглари кўп, понасимон, ялтироқ, баъзан қизғиш қиррали. Гуллари кичик, митти юлдузларга ўхшаш, оқ ёки оч пушти гулкосали; гуллаш вақти — куз ва қиш ойлари[3].

Тухумсимон семизак ташқи кўринишидан Портулаcариа оиласидан бўлган Африка портулакариясига (Портулаcариа афра) ўхшайди; Семизакдан фарқли ўлароқ, барглари кичикроқ ва жуфт бўлиб жойлашмаган[3].

Етиштириш

Овал Семизак, Пуэрто дел Росарио (Канар ороллари)

Овал Семизак — машҳур хонаки ва боғ ўсимлигидир, жумладан, балконлар ва верандаларда етиштирилади. Совуққа чидамли зоналар — 9 дан 11 гача[3], 0 га қадар қисқа муддатли енгил совуққа бардош бера олади.

Турлари

Семизак Обликва деб аталадиган тиканли барглари бўлган шаклга эга, бу табиий нав қалинроқ тана ва шохларга эга. Баъзи наслли навларига — Cрассула овата "Ҳоббит" киради, бу навнинг ўсимликлари о табйирик арглари билан; Cрассула овата Cросбй’с Cомпаcтъ кичик барглари билан[3] ажралиб туради.

Агротехникада

Сувнинг ортиқча бўлишини олдини олиш учун ўсимликни жуда ёруғ жойда етиштириш мақсадга мувофиқдир. Гуллашга эришиш учун ўсимлик етарли даражада тўғридан-тўғри қуёш нурини олиши керак. Ўсимлик оддий, аммо ёмон шароитларда у камбезак бўлиб қолади; ёруғлик етишмаслигидан юқори қисми тортишиб қолиб, заифлашади ва тўкилади[4].

Манбалар

  1. ↑ Об условности указания класса двудольных в качестве вышестоящего таксона для описываемой в данной статье группы растений см. раздел «Системы АПГ» статьи «Двудольные».
  2. ↑ Cрассула овата (Милл.) Друcе: информация в базе данних Тҳе Плант Лист.(ингл.)
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Ботаника 2006.
  4. ↑ Севастьянов В. Cраccула овата — Толстянка овальная (27 августа 2011). Дата обращения: 12 марта 2012. Архивировано 6 июня 2012 года.

Адабиётлар

  • „Cрассула“, Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ.. М.: Кöнеманн, 2006 — 261—263-бет. ИСБН 3-8331-1621-8. 

Ҳаволалар