Txtng: the Gr8 Db8

Тхтнг: Гр8 Дб8 — тилшунос Девид Кристал томонидан ёзилган китоб ҳисобланади. Ушбу китобда асосан матнли хабарлар ва уларнинг замонавий кўринишлари, қисқартмалар саводхонликка таъсири ҳақида фикр боради.

Китобнинг сарлавҳаси логограмма бўлиб, у Техтинг: Тҳе Греат Дебате (Матнли хабарлашув: буюк мунозара) деган маънони англатади. Кристал ўз китобида матнли хабарлардан фойдаланиш ва унинг тил ва саводхонликка таъсирини ўрганган. Тадқиқотлар ва экспериментал натижаларга асосланиб, у СМС тилидаги каби қисқартмалар ва жаргонлардан фойдаланиш, болаларнинг саводхонлиги пасайишига ва нотўғри имлога олиб келади деган машҳур фикрларга қўшилмайди.

Асосий фикрлар

Кристал ўз китобида қуйидаги фикрларни илгари сурган:

• Одатда, матнли хабарларда сўзларнинг 10% дан камроғи қисқартирилади.
• Қисқартириш янги тилни яратиш эмас; аксинча, у кўп ўн йиллар давомида мавжуд бўлиб келган.
• Болалар ҳам, катталар ҳам СМСлашиш тилидан фойдаланадилар, катталарни шу йўлдан фойдаланиш эҳтимоли кўпроқ.
• Талабалар одатда уй вазифаси ёки имтиҳонларида қисқартмалардан фойдаланмайдилар.
• Матнли хабарларни юбориш нотўғри имлонинг келиб чиқишига олиб келмайди, чунки одамлар матнли хабар юборишдан олдин сўзларни қандай ёзишни билишлари керак.
• Матнли хабарларни юбориш одамларнинг саводхонлигини оширади, чунки бу одамларга ўқиш ва ёзиш орқали ўз тиллари билан шуғулланиш имкониятини беради. Ушбу ҳолат, айниқса, мактаб ёшидаги болалар учун жудаям фойдали.

Қўшимча ўқиш учун

• Cрйстал, Давид (2008). Тхтнг: Тҳе Гр8 Дб8. Охфорд Университй Пресс. ИСБН 978-0-19-954490-5