Тзистаракис масжиди (юнонча: Τζαμί Τζισταράκη, туркча: Cиздерие Cамии) Грециянинг Аттика минтақасидаги Афина марказида, Монастираки майдонида жойлашган собиқ масжиддир. Усмонийлар даврида, 1759-йилда қурилган бу бино кейинчалик Греция халқ санъати музейининг филиали сифатида анъанавий санъат музейига айлантирилган.

Масжид
Тзистаракис масжиди
Τζαμί Τζισταράκη
Файл:Тзистаракис мосқуэ ин Атҳенс.жпг
Афинадаги Тзистаракис масжиди иллустрацияси
Мамлакат  Греция
Координаталар 37°58′33″Н 23°43′34″Э / 37.97597°Н 23.72602°Э / 37.97597; 23.72602
Асосчи Мустапҳа Оға Тзистаракис
Гумбазлар сони 1 (асосий); 3 (кичикроқ)
Гумбазлар сони 1 (асосий); 3 (кичикроқ)
Ҳолати
  • 1759 (масжид сифатида)
  • 1915 (музей сифатида)

Собиқ масжид Афинанинг қадимги агорасига яқинлиги сабабли Қуйи фаввора масжиди (Τζαμί του Κάτω Σιντριβανιού) ёки Қуйи бозор масжиди (Τζαμί του Κάτω Παζαριού) номлари билан ҳам танилган[1][2].

Тарихи

Масжид 1759-йилда Афинанинг усмоний ҳокими (воэвода) Мустафо оға Тзистараки (туркча: Диздар Мустафа Аğа, Диздар – турк тилида „қалъа қўмондони“ маъносидаги атама) томонидан қурдирилган. Ривоятларга кўра, Тзистараки бино учун оҳак тайёрлашда Олимпиялик Зевс ибодатхонаси устунларидан биридан фойдаланган, аммо у яқин атрофдаги Ҳадриан кутубхонаси устунларидан бирини ишлатган бўлиши эҳтимолга яқинроқ. Бу иш унинг лавозимидан четлатилишига олиб келган, чунки турклар буни шаҳар устига қасоскор арвоҳлар қўйиб юборилишига сабаб бўладиган муқаддас жойга тажовуз деб ҳисоблаган. Ўша йилдан кейин вабо тарқалиши бу хурофотни айрим афиналиклар назарида тасдиқлагандек бўлган[1][3].

Греция мустақиллик уруши даврида бино маҳаллий шаҳар оқсоқоллари йиғиладиган мажлис зали сифатида ишлатилган. Греция мустақилликка эришгач, у турли мақсадларда қўлланилган: 1834-йил мартида Греция қироли Отто шарафига бал маросими ўтказилган жой бўлган, шунингдек казарма, қамоқхона ва омбор сифатида ҳам фойдаланилган[1].

1915-йилда бино меъмор Анастасиос Орландос назорати остида қисман қайта қурилган ва 1918-йилдан 1973-йилгача Грек қўл меҳнати музейи (1923-йилда Миллий безак санъатлари музейи деб қайта номланган) жойлашган бино сифатида хизмат қилган[1][2]. 1966-йилда эса тахтдан ағдарилган Саудия Арабистони қироли Сауд ибн Абдулазиз ас-Сауд шаҳарда бўлиб турган пайтда шаҳарда ибодат қилиш учун жой таъминлаш мақсадида вақтинча таъмирланган[1][3].

1973-йилда Греция халқ санъати музейининг асосий фаолияти Кйдатҳинаион кўчаси 17-уйга кўчирилди, масжид эса унга филиал сифатида қолди. В. Кириазопулоснинг сопол буюмлар (керамика) тўплами ҳозиргача масжидда сақланади. 1981-йилда зилзила оқибатида бино зарар кўрган ва 1991-йилда жамоатчилик учун қайта очилган[1][2].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Гиочалас, Тҳанасис; Кафетзаки, Тониа. Αθήνα. Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία. Атҳенс: Эстиа, 2013 — 109-бет. ИСБН 978-960-05-1559-6. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Тҳе Мосқуэ“. Мусеум оф Греэк Фолк Арт. 2012-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 16-декабр.
  3. ↑ 3,0 3,1 „эл:Τζαμί Τζισταράκη“ (эл). Арчаэологй оф тҳе Cитй оф Атҳенс. Натионал Ресеарч Фоундатион. Қаралди: 2014-йил 22-июн.

Ҳаволалар

Викиомборда „Тзистаракис масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.