UR-77
УР-77 „Метеорит“ — Совет ўзи юрар ракетаси. 2С1 Гвоздика ўзи юрар гаубицаси асосида яратилган. УР-67[1] ўрнига 1978-йилдан бери серияли ишлаб чиқарилган.
УР-77 жанговар пайтида танкларга қарши миналанган майдонларда ҳаракатланишга қодир. Довоннинг кенглиги тахминан 6 метр, узунлиги эса 80 метрдан 90 метргача. УР-77 пиёдаларга қарши миналарни тозалаш учун мўлжалланмаганига қарамай, ўрнатиш пиёдаларга қарши мина майдонларини Америка М14 босимли миналаридан тозалаб, кенглиги 14 метргача бўлган ўтиш жойларини яратиши мумкин.[1]
Миналарни тозалаш портлашидан зарба тўлқинининг пайдо бўлиши билан амалга оширилади, бу мина таъсир қилади. Бироқ, тўлиқ тозалаш кафолатланмайди. Шундай қилиб, масалан, икки марта босиш сигорталари бўлган миналар (МВД-62 суғуртаси билан ТМ-62 мина ёки № 5 Мк4 суғуртали Мк7), пиёдаларга қарши пиёдаларга қарши таъсирли миналар бузилмаган ҳолда қолиши мумкин. Магнит, сейсмик ва инфрақизил портлаш тўлқинига жавоб бермайди.[1]
Дизайн
УР-77 ўрнатилиши 2С1 Гвоздика ўзи юрар гаубицаси асосида яратилган. Машинада пайвандланган зирҳ мавжуд бўлиб, унинг орқа қисмига икки зарядли ўқ-дорилар юки бўлган ишга тушириш мосламаси жойлаштирилган.[2]
Ўрнатиш бригадаси 2 кишини ўз ичига олади:[1]
- Ҳайдовчи механик;
- Командир-оператор;
Қуролланиш
Асосий қурол сифатида миналардан тозалаш қўлланади. Битта ўрнатиш иккита зарядни кўтаришга қодир. Бир заряд миналанган майдонда томонлари 90х6 метр бўлган акопларни тозалайди. УР-77 ўрнатилиши УЗ-67, УЗП-77 ва ЗРШ маркаларининг тўловларидан фойдаланиши мумкин.[3][1]
Зарядни ишга тушириш ва миналардан тозалаш жараёнида экипаж автомобил ичида қолади. Миналардан тозалаш портловчи билан тўлдирилган нейлон қобиқ бўлиб, унинг ичида портловчи сим ўтади. Душманнинг мина майдонига зарядни этказиб бериш парвоз пайтида минадан тозалаш зарядини тортиб олиб, чанг ракеталари билан амалга оширилади. Парвоз йўлининг фаол қисми охирида ракеталарни узиб, ажратиш мосламаси ишга туширилади. Тормоз арқони қўнаётганда тормоз зарядини ҳосил қилади. Заряд тушгандан сўнг, машина орқага қайтади, тормоз арқонини тортади, зарядни мина майдонига тортади ва уни тўғрилайди. Бошқарув панелидан симлар орқали детонациянинг электр импулси портловчи кабелга берилади, бу эса бутун минадан тозалаш зарядининг портлашини бошлайди. Заряднинг портлаши натижасида мина майдонида миналар портлатилади ва унда ускуналар ва ходимлар учун ўтиш жойи ҳосил бўлади. Битта тўлиқ минадан тозалаш даври тахминан 3-5 минутни ташкил қилади. Зарядлаш тахминан 30-40 дақиқа давом этади.[1]
| УР-77 ўрнатиш томонидан ишлатиладиган тўловларнинг ишлаш кўрсаткичлари жадвали[3][4] | |||||||||
| Зарядлаш бренди | Зарядлаш узунлиги, м | Портловчи моддаларнинг массаси, кг | ББ тури | Диапазон, м | Ўтиш узунлиги, м | Ўтиш кенглиги, м | Қабул қилинган йил | ||
| УЗ-67 | 83 | 665 | ТНТ | 200/350 | 75…80 | 6 | 1967 йил | ||
| УЗП-77 | 93 | 725 | ПВВ-7 | 250/500 | 80..90 | 6 | 1977 йил | ||
| ЗРШ | 6 | 41 | ТГАФ-25 | 100 | 6 | ||||
Ҳаволалар
- Биринчи ва Иккинчи Чечен уруши — рус қўшинлари томонидан ишлатилган.[5] 1995-йил 25-февралда Грозний яқинида бир қатор хатолар натижасида 28 та рус махсус кучлари УР-77 отишмасидан ҳалок бўлди. Иккинчи Чечен урушида қурилмалар "чечен аҳоли пунктларини йўқ қилиш" учун, шунингдек , Комсомолское[6][7] учун жангларда турар-жой биноларини ўққа тутиш учун ҳужум қуроли сифатида фаол ишлатилган.[8]
- Донбассдаги қуролли тўқнашув — рус қўшинлари[9] ва КХДР қўшинлари томонидан Донецк аэропортига ҳужум қилиш пайтида ишлатилган.[10] Кейинги йилларда ўрнатиш УР-07 нинг замонавий версияси билан бир қаторда Украина томонидан назорат қилинмайдиган ҳудудлардаги ўқув полигонларида ва қурол сақлаш жойларида бир неча бор кузатилган. Улар, шунингдек, Украина ҳарбийлари томонидан Россия Федерацияси, ДХР ва ЛПР қўшинларининг хандақларини йўқ қилиш учун ишлатилган;[6][11][12]
- Сурия фуқаролар уруши — Россия ва Сурия кучлари томонидан фойдаланилган, Дамашқ жангида фойдаланилган;[6]
- Россиянинг Украинага бостириб кириши — рус қўшинлари томонидан Украинага бостириб кириш пайтида Мариупол ва Рубижнега ҳужум қилиш пайтида ишлатилган. 2022-йил 21-апрел ҳолатига кўра, тўртта УР-77 йўқ қилинган, тўққизтаси Украина томони томонидан қўлга олинган ёки ташлаб кетилган.[6] Шунингдек, улар ҳужумкор мақсадларда шаҳар блокларини ўққа тутишда (хусусан, Рубижное учун жангларда) ишлатилганлиги қайд этилди.[8]
Машинани баҳолаш
ХХИ-асрнинг бошларида ҳам жанговар фазилатлари бўйича УР-77 га тенг келадиган Америка қурилмалари . Кўприк ўрнига АВЛБ кўприги қатламига М58 МИCЛИC кенгайтирилган миналардан тозалаш зарядининг иккита тўпламини жойлаштириш энг яхши ечим эмаслигига рози бўлинг (айниқса, америкаликларнинг ўзлари тан олганлари сабабли, 1991-йилда „Чўл бўрони“ операцияси пайтида бундай қурилмалардан (АВЛМ) фойдаланиш тажрибаси шуни кўрсатдики, ярмида ишга тушириш муваффақияциз тугайди).
УР-67 қурилмалари 1973-йилдаги Араб-Исроил уруши ва Африка ва Индихитойдаги бир қатор бошқа урушлар пайтида синовдан ўтказилди. Улардан фойдаланиш тажрибаси УР-77 ни туғдирди, унда УР-67 га хос бўлган камчиликлар бартараф этилди. Андоза: Иқтибосни тугатиш.
Музей экспонатлари
- УММC музей мажмуаси Юқори Пйшма, Свердловск вилояти .
- Ҳарбий техника музейи. Г.Совецк. Калининград вилояти .
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Веремеев Ю. Г. „Установка разминирования УР-77“ (ру). 2011-йил 31-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 18-феврал.
- ↑ А. В. Карпенко, Обозрениэ отечественной бронетанковой техники (1905—1995), стр. 473
- ↑ 3,0 3,1 „Средства разминирования“ (ру). ОАО «НИИИ». 2013-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 22-март.
- ↑ Веремеев Ю. Г. „Установка разминирования УР-67“ (ру). 2011-йил 10-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 18-феврал.
- ↑ Геннадий Жилин. „Незаслуженно забытый «трудяга» второй чеченской“ (ру). Журнал «Мир оружия» № 7 / 2006 г.. Военно-патриотический сайт «Отвага» (2006-йил 1-июл). 2012-йил 19-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 4-июн.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Себастиэн Роблин. „Руссиа’с ‘Метеорите’ Cоулд Бе Путин'с Сеcрет Wеапон то Килл Украине'с Cитиэс“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 26-апрел). 2022-йил 30-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-май.
- ↑ „Спецназ «Русь»: Ты лучший! Ты можешь! Ты сделаешь!“. 2018-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 7-октябр.
- ↑ 8,0 8,1 „Руссиан армй усинг УР-77 Метеорите мине cлеаринг веҳиcлес то дестрой буилдингс ин Украине | Украине — Руссиа cонфлиcт wар 2022 | аналйсис фоcус армй дефенcе милитарй индустрй армй“. www.армйреcогнитион.cом. 2022-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-август.
- ↑ Гуй МcCардле. „Путин Усинг УР-77 Метеорите Мине Cлеаринг Веҳиcлес ас Оффенсиве Wеапонс“ (эн). СОФРЕП (2022-йил 20-май). Қаралди: 2022-йил 18-август.
- ↑ Дарья Лаптиёва. „Взлетно-осадная полоса. Чем закончатся бои за донецкий аэропорт“ (ру). Лента.ру. (2015-йил 16-январ). — „Согласно последней информации, сепаратистами пошли на штурм донецкого аэропорта и использовали установку взрывного разминирования УР-77 «Метеорит»“. 2017-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 29-январ.
- ↑ „Последние новости от Специальной мониторинговой миссии ОБСЕ в Украине на основе нинформации, поступившей по состоянию на 22 сентября 2017 года, 19:30“ (ру). ОБСЕ. (2017-йил 23-сентябр). — „22 сентября беспилотный летательный мини-аппарат (БПЛА) СММ обнаружил 3 инженерных машины разминирования (две УР-07 и одну УР-77).“. 2022-йил 9-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-апрел.
- ↑ „Ежедневный отчет №269/2020 от 11 ноября 2020 года“ (ру). ОБСЕ. (2020-йил 11-ноябр). — „установка дистанционного разминирования (УР-07 «Пересортировка»).“. 2021-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-апрел.
Адабиёт
- А. В. Карпенко. Обозрениэ отечественной бронетанковой техники (1905-1995). — Санкт-Петербург: „Невский Бастион“, 1996. — 480 с. — 10 000 экз.
- Карпенко А. В. Реактивная установка разминирования УР-77 „Метеорит“ // Современниэ реактивниэ системи залпового огня. — С. 66, 67. — 76 с.
- Установка разминирования УР-77. Практическоэ руководство по эксплуатации. — Воэнноэ издателство Министерства оборони Российской Федерации, 1993. — С. 8, 9. — 104 с.
Ҳаволалар
- „Установка разминирования УР-77“. 2011-йил 31-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 31-октябр. // сапер.этел.ру
- Фрагмент док. филма об установке (недоступная ссилка)
- Против сирийских боэвиков применили необичноэ оружиэ // 15.04.2016
- Боэвоэ применениэ УР-77 в Сирии (видео)