„Уч император иттифоқи“ (соат мили бўйича ўнг томонга) — Александр ИИ, Франс Иосиф И (Австрия-Венгрия), Кайзер Вилгелм И (Германия)

"Уч император иттифоқи" — Россия, Германия ва Австрия-Венгрия ўртасида 1873, 1881 ва 1884-йилларда тузилган шартномалар тўплами.

1873-йилги биринчи шартнома

1873-йил 25-май (6-июн)да подшо ва Россия ташқи ишлар вазири А.М.Горчаковнинг Венага ташрифи чоғида Александр ИИ ва Франс Иосиф И Шенбрунн саройида (Вена яқинида) шартнома имзоладилар. Томонлардан бирининг огоҳлантиришидан кейин фақат 2-йил ўтгач бекор қилиниши мумкин эди. 1873-йил 11-(23)-октабрда кайзер Вилгелм И бошчилигидаги Германия бу келишувга қўшилди. Бу „Уч император иттифоқи“нинг бошланиши эди.

1878-йилда шартнома рус-турк уруши пайтида, Берлин конгрессида Бисмарк Австрияни Россияга қарши қўллаб-қувватлаганида қаттиқ ларзага келди.

1881 ва 1884-йиллардаги иккинчи шартнома

1881-йил 6-(18) июнда Берлинда учта императорнинг янги шартномаси имзоланди. Берлин шартномаси билан Россия, Германия ва Австрия-Венгрия ўртасида ўзаро кафолатлар тўғрисидаги шартнома имзоланди. Шартнома 3-йилга тузилди ва 1884-йил 15-(27) мартда яна 3-йилга узайтирилди.

Шартноманинг аҳамияти 1885-1886-йилларда Болгариянинг ташқи сиёсий йўналиши ва Сербия-Болгария уруши туфайли Австрия-Россия муносабатларининг кескинлашуви туфайли бузилди. „Уч император иттифоқи“ ниҳоят қулади, шундан сўнг 1887-йилда Россия-Германия қайта суғурталаш шартномаси тузилди.

Яна қаранг

Ҳаволалар