Uch parallel daryolar

Уч параллел дарёлар (Хитойча: 云南三江并流; талаффузи: Йúннáн Сāнжиāнг Бìнглиú) — Юннан вилоятидаги УНЕСCО томонидан Бутунжаҳон Меъроси рўйхатига киритилган ҳудудлардан бири ҳисобланади. У Хендуан тоғларининг Юннан қисмида Жинша, Ланcанг ва Нужианг дарёлари юқори қисмида жойлашган.

Уч параллел дарёлар 云南三江并流
Мамлакат	Хитой
Қачондан бери	2003

Географияси

Юннан вилоятида муҳофаза қилинадиган ҳудудлар 15 дан ортиқ асосий майдонларни, жами 939 441,4 гектар, 180 км дан 310 км гача бўлган ҳудуд бўйлаб жами 758 977,8 гектарни ташкил этади. Бу ерда, 300 км дан ортиқ масофада, Осиёнинг учта буюк дарёси бир-бирига параллел равишда оқади, улар чўққиси 6000 метрдан юқори бўлган баланд тог 'тизмалари билан ажралиб туради. Маълум масофадан кейин дарёлар сезиларли даражада ажралиб чиқади: Нужианг дарёси Салвинга айланади ва Бирманинг Моулмеин шаҳридан Ҳинд океанига қуйилади, Ланcанг Меконгга айланади ва Ветнамнинг Хошимин шаҳридан жанубга қуйилади. Хитой денгизи ва Янцзи Шанхайда Шарқий Хитой денгизига қуйилади. Ушбу ноёб минтақадаги танланган қўриқхоналар ва манзилгоҳлар ўзининг био ва топографик хилма-хиллиги учун 2003-йилда Жаҳон мероси обекти мақомига сазовор бўлди.

Биологияси

УНЕСCО бу ҳудудни: „Бу ер юзидаги биологик жиҳатдан энг хилма-хил бўлган мўтадил минтақа“, деб таърифлаган.

Топографияси ва географик жойлашуви жиҳатдан Уч параллел дарё минтақаси кўплаб иқлим турларини ўз ичига олади. Йиллик ўртача ёғин миқдори Гонгшан округининг ғарбидаги Дулонгжиан ҳудудида 4600 мм дан Янгцзи дарёсининг юқори водийларида 300 мм гача. Ҳимоя остидаги ҳудудларда 6000 га яқин ўсимликлар, 173 турдаги сутемизувчилар ва 417 турдаги қушлар яшайди. Ўсимлик ва фаунанинг кўп турлари минтақага эндемик ҳисобланади.

Миллати

Гарчи бу минтақа табиий Жаҳон мероси обекти сифатида тан олинган бўлса-да, унинг демографик таркиби ҳам жуда қизиқ, чунки у Юннан вилоятида истиқомат қилувчи йигирма беш оз сонли халқларни, шу жумладан Хитойнинг барча миллатларнинг энг кичиги бўлган Дерунгни ўз ичига олади. Бу минтақада топилган бошқа халқлардан баъзилари — Тибет халқи, Ну халқи, Лису, Бай, Пуми ва Нахи. Ушбу халқларнинг аксарияти ҳали ҳам анъанавий либослардан одатдаги кундалик кийим сифатида фойдаланадилар.

Юннан қўриқланадиган ҳудудларининг учта параллел дарёси билан бир хил минтақада Лижиангнинг эски шаҳарчаси жойлашган бўлиб, у ҳам ўзига хос Жаҳон мероси обекти ҳисобланади.

Ўсимлик дунёси

Ушбу ҳудуднинг қуруқлик экорегионлари катта қисми мўтадил игнабаргли ва кенг баргли ўрмонлар билан қопланган. Қўриқланадиган ҳудудларда 6000 га яқин ўсимлик турлари мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти минтақага хосдир. Ҳудудларда рҳододендроннинг 200 дан ортиқ навлари ва 100 дан ортиқ гентиан ва примула турлари мавжуд.

Ҳайвонот дунёси

Ҳудудларда топилган фауна: сут эмизувчиларнинг 173 тури, шулардан 81 тури эндемик, қушларнинг 417 тури, шундан 22 тури эндемикдир. Бу ҳудудларда яшайдиган сутемизувчилардан баъзилари — эндемик қора бурунли маймун, ҳинд қоплони, қор қоплони ва булутли леопард; гаолигонг пика, Гонгшан мунтжаc, хитой шрот мол ва қалпоқли лангур; думли макака, осиёлик ёввойи ит, қора мушк буғуси ва такин; силлиқ қопланган оттер, ҳоолоcк гиббон, Осиё қора айиғи ва қизил панда.

Ҳудудларда камдан-кам учрайдиган қуш турларидан каштан томоқли каклик, Амхерст хоними, оқ қулоқли қирғовул, Юннан нутҳатчи ва улкан нутҳатчи; оқ доғли кулги, темир ўрдак, Севертзов гурзи ва жигарранг қанотли тўтиқуш; Wарднинг трогон, қора бўйинли турна ва Верреаухнинг монал-кеклик кабиларни учратиш мумкин.

Галерея

Ну дарёси (Салwеэн)

Ланcанг дарёси (Меконг)

Жинша дарёси (Янсзи)