Ueli Maurer
Улрич[2] „Уэли“ Маурер (немисча талаффузи: [ˈʊлрɪç ˈмаʊрəр], 1-декабр 1950) — Швейсария федерал кенгаши аъзоси. Айни пайтда, 2013 ва 2019-йилда — президент[3][4][5]. Мудофаа, фуқаро муҳофазаси ва спорт федерал департаментининг собиқ раҳбари (2009—2015). Маурер 2016-йилдан бери Федерал молия департаментини бошқарган. У Дорис Лойтҳард 2018-йилда истеъфога чиққанидан бери Федерал Кенгашнинг энг узоқ вақт хизмат қилган амалдаги аъзоси бўлди. Швейсария Халқ партияси (СВП/УДC) аъзоси.
| Уэли Маурер | |
|---|---|
|
| |
| Швейсария Президенти | |
|
Мансаб даври 2019-йил 1-январдан – 31-декабргача | |
| Ўтмишдоши | Алаин Берсет |
| Вориси | Гуй Пармелин[1] |
|
Мансаб даври 2013-йил 1-январдан – 31-декабргача | |
| Вице-президент | Дидиэр Буркҳалтер |
| Ўтмишдоши | Эвелине Wидмер-Счлумпф |
| Вориси | Дидиэр Буркҳалтер |
| Швейсария молия вазири | |
|
Мансаб даври 2016-йил 1-январдан – 2022-йил 31-декабргача | |
| Ўтмишдоши | Эвелине Wидмер-Счлумпф |
| Вориси | Карин Келлер-Суттер |
| Швейсария вице-президенти | |
|
Мансаб даври 2018-йил 1-январдан – 31-декабргача | |
| Президент | Алаин Берсет |
| Ўтмишдоши | Алаин Берсет |
|
Мансаб даври 2012-йил 1-январдан – 31-декабргача | |
| Президент | Эвелине Wидмер-Счлумпф |
| Ўтмишдоши | Эвелине Wидмер-Счлумпф |
| Вориси | Дидиэр Буркҳалтер |
| Швейсария мудофаа, хавфсизлик ва спорт вазири | |
|
Мансаб даври 2009-йил 1-январдан – 2015-йил 31-декабргача | |
| Ўтмишдоши | Самуэл Счмид |
| Вориси | Гуй Пармелин |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1950-йил 1-декабр Wетзикон |
| Сиёсий партияси | халқ партияси |
| Болалари | 6 |
Касби бўйича ҳисобчи бўлган Маурер 1996-йилдан 2008-йилгача Швейсария Халқ партиясига раислик қилган[6]. Швейсария Федерал Ассамблеяси томонидан 2008-йилда Федерал Кенгаш аъзоси Самуэл Счмиднинг ўрнига сайланган, 2009-йил 1-январда ўз лавозимини эгаллаган. Маурер 2012 ва 2018-йилларда Швейсария вице-президенти, 2013 ва 2019-йилларда Швейсария президенти лавозимларида ишлаган[7]. 2011, 2015 (унинг партияси битта ўринга эга бўлганида) ва 2019-йилда (Федерал Кенгашнинг барча аъзолари қайта сайланган сайловларда) Федерал Кенгашга қайта сайланган.
Маурер 2022-йил охирида Федерал Кенгаш аъзолигини тарк этди[8].
Фаолияти
Маурер Зурчер-Оберланд туманида камбағал деҳқоннинг оиласида ўсган[9][10]. Тижорий таълимдан сўнг, бухгалтер дипломини олди. У 1994-йилдан 2008-йилгача Зурич фермерлар ассоциацияси директори, Федерал Кенгашга сайлангунга қадар Швейсария сабзавот фермерлари ассоциацияси ва Фермер машинасозлиги уюшмаси президенти бўлган.
Маурер уйланган ва олти фарзанднинг отаси. Ҳозир Зурич кантонидаги Ҳинвилда истиқомат қилади. У Швейсария армиясида хизмат қилган, велосипедли пиёдалар баталёнига қўмондонлик қилган[3][11].
1978-йилдан 1986-йилгача Маурер Ҳинвил муниципал ҳукуматининг аъзоси бўлган. 1983-йилда Цюрихнинг кантонал парламентига сайланган ва 1991-йилда раислик қилган. Ўша йили кантон ҳукуматига Моритз Леуэнбергерга қарши сайловда мағлуб бўлди[10]. Ўша йилги миллий сайловда Маурер Миллий кенгашга сайланди.
1996-йилда Блочернинг буйруғи билан[10] Маурер Швейсария Халқ партияси президентлигига сайланди. Аввалига жиддий қабул қилинмаган[10][12] ва телевидениэ комедиячиси Виктор Гиакоббо томонидан Блочернинг хизматкори сифатида пародия қилинган[10][13]. Унинг масхара қилган болалари мунтазам равишда мактабдан кўз ёшлари билан қайтиб келишган[13]. Партияси Швейсариянинг франсуз тилида сўзлашувчи қисмида ўзини намоён қилади ва мамлакатнинг энг кучли сиёсий партиясига айланади[9]. Бу муваффақиятлар, асосан, ҳайратланарли даражада машаққатли меҳнат[13], қаттиқ партия интизомини ўрнатиш, истиқболли популистик масалаларни (масалан, Европа интеграциясига қаршилик, чет элликларга яхши муносабат ва сиёсий тўғрилик) билан боғлиқ[10][14][15].
Маурер Халқ партияси президенти сифатида партиянинг тажовузкор ва муваффақиятли популистик кампаниялари ортида етакчи куч бўлган. Бу кампаниялар Швейсария сиёсий оқимининг ғазабига сабаб бўлган[14][16]. Швейсария сиёсий одоб-ахлоқ қоидаларини бузган ҳолда, бошқа сиёсатчиларга тўғридан-тўғри ҳужум қилишдан қочмади, ўнг марказчи эркин демократларни „юмшоқ“, социал-демократ сайловчиларни "ақлдан озган", Федерал маслаҳатчилар - Счмидт ва Эвелин Wидмер-Счлумпфни эса, „ошқозон каслликлари“ деб атади[13]. Шунга қарамай, Маурер ўзининг ижтимоий шахсини парламентдаги ҳамкасблари орасида ажратиб турди. Миллий Кенгашда унинг шахсий обрўси хизмат даврида ўсди ва ҳатто сиёсий рақиблари унинг ҳалоллиги, коллегиал хулқ-атвори ва сиёсий масалаларни пухта ўзлаштиргани учун юқори баҳо беришди[14]. Унинг социал-демократ аёллар вакиллари билан яхши профессионал алоқалари, айниқса, ҳайратда қолган сиёсий кузатувчилар томонидан э'тироф этилди[13].
Маурер ва унинг узоқ йиллик устози Блочер ўртасидаги муносабатлар аста-секин совиди[13]. Блочер, партиянинг сўзсиз етакчи арбоби сифатида авторитар раҳбарликни амалга оширишга одатланган, Маурернинг ўзининг баъзи стратегик ёндашувларини шубҳа остига қўйишини маъқулламади ва ҳокимиятни партия котибияти орқали эмас, балки яқин бўлган издошлар доираси орқали амалга оширди[13]. 2007-йилнинг октябрида, Халқ партияси бугунги кундаги энг катта сайлов ғалабасини қўлга киритганидан сўнг, Маурер партия президенти лавозимидан истеъфога чиқди[9][13]. 2008-йилнинг 1-мартида партия раислигига Блочернинг яқин ва ишончли кишиларидан бири Тонй Бруннер келди[17]. Давлат Кенгаши сайловларида мағлуб бўлганидан сўнг[18], Маурер Халқ партиясининг Сюрих бўлими президентлиги билан кифояланди[19].
2008-йил 27-ноябрда партиянинг парламент гуруҳи бир овоздан Маурер ва Блочерни Счмидтдан кейин Федерал Кенгаш аъзолигига номзод қилиб кўрсатди[6]. 2007-йилда Федерал Кенгашдан четлатилган Блочер билан бошқа барча партиялар томонидан „сайланиши мумкин эмас“ деб ҳисобланган[6]. Неуэ Зüрчер Зеитунг ва бошқа Швейсария оммавий ахборот воситалари Маурерни Кенгашга номзод бўлишидан олдин ҳам аниқ г'алаба қозона олишини айтишган[13]. 2008-йил 10-декабрда Маурер овоз беришнинг учинчи босқичида 122 овоз билан Федерал Кенгашга сайланди[20].
Маурер Швейсария президенти Эвелин Видмер-Счлумпф билан бирга 2012-йил учун вице-президент этиб сайланди[21]. 2012-йил 5-декабрда Швейсария Конфедерациясининг 2013-йилги президенти этиб сайланди[21][22].
Маурер 2015-йил 8-декабрда Федерал маслаҳатчи лавозимига қайта сайланди. 2015-йил 11-декабрда Федерал Молия Департаменти бошлиғи этиб сайланди. Янги сайланган Федерал маслаҳатчи СВП/УДC аъзоси Гай Пармелин, унинг ўрнига Мудофаа, Фуқаро муҳофазаси ва Спорт Федерал Департаменти бошлиғи этиб тайинланди[23][24]. Швейсария молия вазири сифатида Маурер 2017-йилги Г20 Гамбург саммитида иштирок этди ва Г20 саммитида қатнашган биринчи Федерал маслаҳатчи бўлди[25][26][27].
Маурер 2018-йилда Ален Берсет даврида вице-президент лавозимида ишлаганидан сўнг, 2019-йилда иккинчи марта Швейсария Конфедерацияси президенти бўлди[28]. 2019-йил 29-апрел куни Хитойга ташрифи чоғида Маурер „Бир макон, бир йўл“ ташаббуси доирасида ўзаро англашув меморандумини имзолади[29][30]. 2019-йил 16-май куни Маурер Оқ уйда Президент Доналд Трумп билан учрашди ва бу ерда АҚШ президенти билан учрашган биринчи Швейсария президенти бўлди[31][32]. Учрашувда Эрон билан эркин савдо келишуви каби бир қанча масалалар муҳокама қилинди[33][34][35].
2022-йил 20-сентябрда Маурер истеъфога чиқишини эълон қилди[36].
Манбалар
- ↑ ҳттпс://м.кун.уз/неwс/2019/12/11/швейцария-президенти-аёл-киши-болди
- ↑ Эидгенöссисче Бундесканзлеи: Дер Бунд курз эрклäрт, Сеите 63. Эрсчиэнен 2009
- ↑ 3,0 3,1 „Маурер жоинс Блочер ин раcе фор cабинет сеат“. Сwиссинфо (27-ноябр]] 2008). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ „Маин партиэс ундерго шаке-уп афтер элеcтионс“. Сwиссинфо (2007). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ „Мажор Маурерс Марсчбефеҳл“ (олмонча). Тагблатт (29-ноябр 2008). Қаралди: 30-ноябр 2008-йил.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 „Маурер жоинс Блочер ин раcе фор cабинет сеат“. Сwиссинфо (27-ноябр 2008-йил). 10-сентабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-июн 2018-йил.
- ↑ „Уэли Маурер éлу прéсидент де ла Cонфéдéратион“ (5-декабр 2018-йил).
- ↑ Пиллард, Бенжамин. Маурер дéбранче, прессé де редевенир ле «Уэли нормал». 24 ҳеурес (1-октабр 2022-йил), с. 1-3.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 „Маин партиэс ундерго шаке-уп афтер элеcтионс“. Сwиссинфо (26-октабр 2007-йил). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 Вонарбург, Верена. „Вом Унтерҳунд зум Wолф им Счафспелз“ (олмонча). Тагес-Анзеигер (26-октабр 2007-йил). 7-июл 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.
- ↑ „Мажор Маурерс Марсчбефеҳл“ (олмонча). Тагблатт (29-ноябр 2008-йил). Қаралди: 30-ноябр 2008-йил.
- ↑ „Уэли Маурер – Унтерwегс им Диэнсте дер Партеи“ (олмонча). Бернер Зеитунг (27-ноябр 2008-йил). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.
- ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 13,6 13,7 13,8 Бенини, Франcесcо. „Дер Фаворит: Уэли Маурер ист эрстер Анwäртер фüр диэ Начфолге Счмидс им Бундесрат“ (олмонча). Неуэ Зüрчер Зеитунг (23-ноябр 2008-йил). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Cавелтй, Гиэри; Сзöллöсй, Габй. „Маурер: Дер Счарфмачер канн дурчаус ангенеҳм сеин“ (олмонча). Бернер Зеитунг (25-ноябр 2008-йил). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.
- ↑ Ин тҳе оригинал Герман: „Соланге ич Негер саге, блеибт диэ Камера беи мир.“
- ↑ Жордан, Франк. „Сwисс Эхпулсион Пропосал Драwс Cритиcисм“. Wашингтон Пост (1-сентабр 2007-йил). Қаралди: 28-ноябр 2008-йил.
- ↑ „Пеопле'с Партй элеcц неw леадер“. Сwиссинфо (1-март 2008-йил). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ „Ригҳтwинг партй унабле то cонсолидате гаинс“. Сwиссинфо (25-ноябр 2007-йил). Қаралди: 27-ноябр 2008-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ „Wир синд диэ эинзиге ноч верблеибенде бüргерличе Партеи“. нзз.ч (7-август 2008-йил).
- ↑ Пҳото-финиш воте пуц Маурер ин cабинет.[сайт ишламайди] сwиссинфо.ч, 10 Деcембер 2008. Аccессед 17 Деcембер 2008.
- ↑ 21,0 21,1 „Маурер то Беcоме Сwисс пресидент“. Сwиссинфо (2012-йил 5-декабр). Қаралди: 2-январ 2016-йил.
- ↑ Кеисер. „Пресидент Стрессес Сwисс Унитй бут ЭУ Сепаратион“. Сwиссинфо (2013-йил 1-январ). Қаралди: 2-январ 2016-йил.
- ↑ „Уэли Маурер wирд Финанзминистер“ (олмонча). Неуэ Зüрчер Зеитунг (11-декабр 2015-йил). Қаралди: 11-декабр 2015-йил.
- ↑ „Пеопле’с Партй финаллй наилс финанcе министер жоб“. Сwиссинфо (2015-йил 11-декабр). Қаралди: 14-декабр 2015-йил.
- ↑ „Сwисс Жоин Дисcуссионс он Финанcиал Приоритиэс ат Г20“. Сwиссинфо (2017-йил 7-июл). Қаралди: 8-июл 2017-йил.
- ↑ „Уэли Маурер ам Г20-Гипфел“ (олмонча). Лузернер Зеитунг (2-июл 2017-йил). 5-декабр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-июл 2017-йил.
- ↑ „"Ҳиэр wерден wир эрнст геноммен"“ (олмонча). Счwеизер Радио унд Фернсеҳен (2017-йил 8-июл). Қаралди: 8-июл 2017-йил.
- ↑ „Уэли Маурер – ан олд, неw Сwисс пресидент“. Сwиссинфо (2019-йил 1-январ). Қаралди: 11-январ 2019-йил.
- ↑ Степҳенс. „Сwисс пресидент стренгтҳенс эcономиc тиэс wитҳ Чина - СWИ“. Сwиссинфо.ч. Қаралди: 28-май 2019-йил.
- ↑ Степҳенс. „Сwисс пресидент дефендс cонтроверсиал Чинесе прожеcт“. Сwиссинфо (2019-йил 26-апрел). Қаралди: 8-июн 2019-йил.
- ↑ „Трумп то реcеиве Сwисс пресидент ин Wҳите Ҳоусе“. Сwиссинфо (2019-йил 16-май). Қаралди: 17-май 2019-йил.
- ↑ Жаcоби. „Маурер wирд ҳеуте вон Трумп эмпфанген“. Счwеизер Радио унд Фернсеҳен (2019-йил 16-май). Қаралди: 17-май 2019-йил.
- ↑ Шалал, Андреа. „Трумп опен то талкс он У.С.-Сwисс фреэ траде деал: Сwисс пресидент“. Реутерс (16-май 2019-йил). Қаралди: 17-май 2019-йил.
- ↑ „Трумп дисcуссес эcономиc релатионс анд ‘гоод оффиcес’ wитҳ Сwисс пресидент“. Сwиссинфо (2019-йил 16-май). Қаралди: 17-май 2019-йил.
- ↑ Миллс. „Сwисс пресидент он Трумп: 'Ёу cоулд гет алонг wитҳ ҳим'“. Тҳе Лоcал (2019-йил 17-май). Қаралди: 17-май 2019-йил.
- ↑ „«Ж’аи ун œил қуи плеуре эт ун œил қуи рит»: Уэли Маурер се ретире ду Cонсеил фéдéрал“ (франсузча). Ле Темпс (30-сентабр 2022-йил). Қаралди: 24-октабр 2022-йил.