Ujar tumani
Ужар тумани (озарбайжонча: Уcар тумани) — Озарбайжон таркибидаги 66 та туманларидан бири. У мамлакат марказида жойлашган ва Марказий Аран иқтисодий раёнига киради. Туман Агдаш, Ғойчай, Курдамир ва Зардоб туманлари билан чегарадош. Пойтахти ва энг йирик шаҳри — Ужар. 2020-йил ҳолатига кўра туманда 89,5 минг аҳоли истиқомат қилади.[2]
Ужар Дистриcт | |
|---|---|
|
Мап оф Азербаижан шоwинг Ужар Дистриcт | |
| Мамлакат |
|
| Туман | Cентрал Аран |
| Эстаблишед | 24 Жануарй 1939 |
| Cапитал | Ужар |
Тарих
Уcар номи туркий „узоқ“ маъносини билдирувчи „Уcқар“ сўзидан олинган бўлиб, чунки Уcар Ширвоншоҳ пойтахтидан Бокуда олисда жойлашган ва Ширвон давлати.[4]
Илгари Ужар вилояти ҳудуди Ширвон Бейларбейи, кейинчалик Шомахи хонлиги таркибига кирган. 1840 йил 10 апрелда ўтказилган маъмурий ислоҳотга кўра Каспий вилояти таркибига кирди ва 1846 йилда Шамахи губернаторлигига қўшилди. 1859 йилги Шамахи зилзиласидан кейин губернаторлик маркази Бокуга кўчди.[5] 1867 йил декабр ойида Боку вилояти ҳудудида Ғойчай уезди ташкил этилди. Ўша пайтда туман Ғойчой уезди таркибига кирган. 1930-йилда уезд тугатилиб, туман маъмурий бирликка ўтказилди. Шундай қилиб, Ужар тумани 1939-йил 24-январда Ғойчай вилояти таркибидан мустақил маъмурий бирлик сифатида ташкил топган.[6][5] Вилоят ҳудуди 1963-йилда ўзгартирилган. Шундай қилиб, Зардоб тумани 1963 йилда тугатилиб, ҳудуди Ужар тумани таркибига қўшилган. 1965-йилда Зардоб тумани мустақил вилоят сифатида тиклангач, Уcардан ажратилган[5]
Аҳоли
Андоза:2009 йил ҳолатига, Ужар туманида 77,9 минг киши истиқомат қилади, шундан 22 фоизи шаҳар ва 78 фоизи қишлоқ аҳолисидир.[7] Аҳолиси 99,7% Озарбайжонлар.
{{{1}}}
Республика Статистика қўмитасининг ҳисоботига кўра, 2010 йилда аҳолининг умумий сони 71,9 минг кишини ташкил этди. 2018 йилга келиб, 15,8 мингга кўпайди ва 87,7 га этди.
| Шаҳарлар ва туманлар | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 |
| Ужар тумани | 71,9 | 72,3 | 72,8 | 73,2 | 73,9 | 74,7 | 75,5 | 76,3 | 77,2 | 77,9 | 78,8 | 79,8 | 80,7 | 81,8 | 82,9 | 84,1 | 85,4 | 86,6 | 87,7 |
| урбан аҳолиси | 15,6 | 15,7 | 15,8 | 15,9 | 16,7 | 17,0 | 17,1 | 17,2 | 16,7 | 16,8 | 16,9 | 17,0 | 17,1 | 17,1 | 17,3 | 17,5 | 17,7 | 17,8 | 18,0 |
| рурал аҳолиси | 56,3 | 56,6 | 57,0 | 57,3 | 57,2 | 57,7 | 58,4 | 59,1 | 60,5 | 61,1 | 61,9 | 62,8 | 63,6 | 64,7 | 65,6 | 66,6 | 67,7 | 68,8 | 69,7 |
Дарёлар ва сув ресурслари
Асосий дарёлари — Ғойчай ва Турён (Гарасу) дарёлари. Бозордузу тоғининг жануби-ғарбий ён бағиридан бош дарёлардан Тиканличай бошланади. Дарёнинг 10 та тармоғи бор. Ғойчай дарёси Лаҳиж тоғ тизимидан — Ковдоғнинг ғарбий ён бағридан (1980 м) бошланади.[9]
Маъмурият
Уcарда 32 қишлоқ ва 1 шаҳар бор. Энг йирик жамоалар: Қазян, Мüсüслü ва Қарабöрк.[10]
Бош директорлар
- Гюлюшов, Нариман ўғли Ибиш — 1994 (?) дан 2005 йил 29 мартгача
- Ғофуров, Арзу Телман ўғли — 2005 йил 29 мартдан 2010 йил 5 апрелгача[11]
- Мамедов, Яшар ўғли Қаҳраман — 2010 йил 5 апрелдан[12]
- Мамедов, Мансур Ҳамза ўғли — 2015 йил 27 январдан
Маъмурият
Ужар тумани 29 қишлоқ ва 1 шаҳарга бўлинган.
Манбалар
Андоза:Ужар тумани Андоза:Административе дивисионс оф Азербаижан 40°30′Н 47°39′Э / 40.500°Н 47.650°Э
- ↑ „İнзибати-əрази ваҳидлəри“. преслиб.аз. Қаралди: 2021-йил 28-феврал.
- ↑ 2,0 2,1 „Популатион оф Азербаижан“. стат.гов.аз. Стате Статистиcс Cоммиттеэ. Қаралди: 2021-йил 22-феврал.
- ↑ „Пресидент Илҳам Алиев арривес ин Ужар регион“. Репорт Неwс Агенcй.
- ↑ Эминов, Зокир Намин ўғли (2005) Азäрбайcанıн äҳалиси: иқтисодий, сосиал вä демографик проблемлäр Баку, 157-бет, ОCЛC 254902980, озарий тилида
- ↑ 5,0 5,1 5,2 аз/аз/паге/11.ҳтмл „Тарихи | Азəрбайcан Республикаси Уcар Раёну Ижроия Ҳудуди“. уcар-иҳ.гов.аз.[сайт ишламайди]
- ↑ ?ид=9600 „Ужар Раён“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-06-30 санасида архивланган) Озарбайжон Олий суди, рус тилида, охирги марта 2010-йил 12-ноябр
- ↑ /012.штмл „Демографик кўрсаткичлар“ Озарбайжон Республикаси Давлат статистика қўмитаси
- ↑ „Аҳоли“.
- ↑ „Cоğрафи соҳасида | Азəрбайcан Республикаси Уcар Раёну ижроси“. уcар-иҳ.гов.аз.
- ↑ аз/прожеcц/азербаижан/энг/гл2.пдф „Озарбайжоннинг ҳудудий ва ма'мурий бирликлари“.[сайт ишламайди]
- ↑ Андоза:Янгиликлар келтириш
- ↑ Андоза:Янгиликлар келтириш, архивланган: