Ужар тумани (озарбайжонча: Уcар тумани) — Озарбайжон таркибидаги 66 та туманларидан бири. У мамлакат марказида жойлашган ва Марказий Аран иқтисодий раёнига киради. Туман Агдаш, Ғойчай, Курдамир ва Зардоб туманлари билан чегарадош. Пойтахти ва энг йирик шаҳри — Ужар. 2020-йил ҳолатига кўра туманда 89,5 минг аҳоли истиқомат қилади.[2]

Ужар Дистриcт
Map of Azerbaijan showing Ujar District
Мап оф Азербаижан шоwинг Ужар Дистриcт
Мамлакат Ozarbayjon bayrogʻi Озарбайжон
Туман Cентрал Аран
Эстаблишед 24 Жануарй 1939
Cапитал Ужар

Тарих

Уcар номи туркий „узоқ“ маъносини билдирувчи „Уcқар“ сўзидан олинган бўлиб, чунки Уcар Ширвоншоҳ пойтахтидан Бокуда олисда жойлашган ва Ширвон давлати.[4]

Илгари Ужар вилояти ҳудуди Ширвон Бейларбейи, кейинчалик Шомахи хонлиги таркибига кирган. 1840 йил 10 апрелда ўтказилган маъмурий ислоҳотга кўра Каспий вилояти таркибига кирди ва 1846 йилда Шамахи губернаторлигига қўшилди. 1859 йилги Шамахи зилзиласидан кейин губернаторлик маркази Бокуга кўчди.[5] 1867 йил декабр ойида Боку вилояти ҳудудида Ғойчай уезди ташкил этилди. Ўша пайтда туман Ғойчой уезди таркибига кирган. 1930-йилда уезд тугатилиб, туман маъмурий бирликка ўтказилди. Шундай қилиб, Ужар тумани 1939-йил 24-январда Ғойчай вилояти таркибидан мустақил маъмурий бирлик сифатида ташкил топган.[6][5] Вилоят ҳудуди 1963-йилда ўзгартирилган. Шундай қилиб, Зардоб тумани 1963 йилда тугатилиб, ҳудуди Ужар тумани таркибига қўшилган. 1965-йилда Зардоб тумани мустақил вилоят сифатида тиклангач, Уcардан ажратилган[5]

Аҳоли

Андоза:2009 йил ҳолатига, Ужар туманида 77,9 минг киши истиқомат қилади, шундан 22 фоизи шаҳар ва 78 фоизи қишлоқ аҳолисидир.[7] Аҳолиси 99,7% Озарбайжонлар.

{{{1}}}

Республика Статистика қўмитасининг ҳисоботига кўра, 2010 йилда аҳолининг умумий сони 71,9 минг кишини ташкил этди. 2018 йилга келиб, 15,8 мингга кўпайди ва 87,7 га этди.

Ҳудудлар аҳолиси (йил бошида, минг киши) [8]
Шаҳарлар ва туманлар 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Ужар тумани 71,9 72,3 72,8 73,2 73,9 74,7 75,5 76,3 77,2 77,9 78,8 79,8 80,7 81,8 82,9 84,1 85,4 86,6 87,7
урбан аҳолиси 15,6 15,7 15,8 15,9 16,7 17,0 17,1 17,2 16,7 16,8 16,9 17,0 17,1 17,1 17,3 17,5 17,7 17,8 18,0
рурал аҳолиси 56,3 56,6 57,0 57,3 57,2 57,7 58,4 59,1 60,5 61,1 61,9 62,8 63,6 64,7 65,6 66,6 67,7 68,8 69,7

Дарёлар ва сув ресурслари

Асосий дарёлари — Ғойчай ва Турён (Гарасу) дарёлари. Бозордузу тоғининг жануби-ғарбий ён бағиридан бош дарёлардан Тиканличай бошланади. Дарёнинг 10 та тармоғи бор. Ғойчай дарёси Лаҳиж тоғ тизимидан — Ковдоғнинг ғарбий ён бағридан (1980 м) бошланади.[9]

Маъмурият

Уcарда 32 қишлоқ ва 1 шаҳар бор. Энг йирик жамоалар: Қазян, Мüсüслü ва Қарабöрк.[10]

Бош директорлар

  • Гюлюшов, Нариман ўғли Ибиш — 1994 (?) дан 2005 йил 29 мартгача
  • Ғофуров, Арзу Телман ўғли — 2005 йил 29 мартдан 2010 йил 5 апрелгача[11]
  • Мамедов, Яшар ўғли Қаҳраман — 2010 йил 5 апрелдан[12]
  • Мамедов, Мансур Ҳамза ўғли — 2015 йил 27 январдан

Маъмурият

Ужар тумани 29 қишлоқ ва 1 шаҳарга бўлинган.

  1. Ужар шаҳри
  2. Мəликбаллı
  3. Қазıқумлақ
  4. Рамал
  5. Қарадаğлı
  6. Алпоут
  7. Қазян
  8. Лəк
  9. Боят
  10. Хəлəc
  11. Юхарı Şилян
  12. Мüсüслü
  13. Қараcаллı
  14. Бəргüşад
  15. Юхарı Çийни
  16. Қüлəбəнд
  17. Қарабöрк
  18. Рəстəcə

Манбалар

Андоза:Ужар тумани Андоза:Административе дивисионс оф Азербаижан 40°30′Н 47°39′Э / 40.500°Н 47.650°Э / 40.500; 47.650

  1. ↑ „İнзибати-əрази ваҳидлəри“. преслиб.аз. Қаралди: 2021-йил 28-феврал.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Популатион оф Азербаижан“. стат.гов.аз. Стате Статистиcс Cоммиттеэ. Қаралди: 2021-йил 22-феврал.
  3. ↑ „Пресидент Илҳам Алиев арривес ин Ужар регион“. Репорт Неwс Агенcй.
  4. ↑ Эминов, Зокир Намин ўғли (2005) Азäрбайcанıн äҳалиси: иқтисодий, сосиал вä демографик проблемлäр Баку, 157-бет, ОCЛC 254902980, озарий тилида
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 аз/аз/паге/11.ҳтмл „Тарихи | Азəрбайcан Республикаси Уcар Раёну Ижроия Ҳудуди“. уcар-иҳ.гов.аз.[сайт ишламайди]
  6. ↑ ?ид=9600 „Ужар Раён“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-06-30 санасида архивланган) Озарбайжон Олий суди, рус тилида, охирги марта 2010-йил 12-ноябр
  7. ↑ /012.штмл „Демографик кўрсаткичлар“ Озарбайжон Республикаси Давлат статистика қўмитаси
  8. ↑ „Аҳоли“.
  9. ↑ „Cоğрафи соҳасида | Азəрбайcан Республикаси Уcар Раёну ижроси“. уcар-иҳ.гов.аз.
  10. ↑ аз/прожеcц/азербаижан/энг/гл2.пдф „Озарбайжоннинг ҳудудий ва ма'мурий бирликлари“.[сайт ишламайди]
  11. ↑ Андоза:Янгиликлар келтириш
  12. ↑ Андоза:Янгиликлар келтириш, архивланган: