Ukraina prezidenti
Украина Президенти — Украина раҳбари. Украина фуқаролари томонидан тўғридан-тўғри сайловларда беш йил муддатга сайланади. Украинанинг амалдаги раҳбари Владимир Зеленский ҳисобланади.
Украина Президентининг конституциявий мақоми
Украина Конституциясининг 102-моддасига кўра, Украина Президенти давлат бошлиғидир ва унинг номидан иш юритади, давлат суверенитети, Украина ҳудудий яхлитлиги, Украина Конституциясига, инсон ва фуқаронинг ҳуқуқ ва эркинликларига риоя этилишини кафолатлайди.
Украина Президенти бошқа вакиллик ваколатига эга бўлиши, давлат органларида ёки фуқаролар бирлашмаларида лавозимни эгаллаши, шунингдек, фойда олишга қаратилган бошқа ҳақ тўланадиган ёки тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши ёки корхонанинг бошқарув органи ёки кузатув кенгашининг аъзоси бўлиши қонунга мувофиқ таъқиқланади.
Украина Президентининг ўзига хос белгилари мавжуд деб қаралади.
Украина Президентининг қасамёди
Я, (ім’я та прізвище), волею народу обраний Президентом України, заступаючи на цей високий пост, урочисто присягаю на вірність Україні. Зобов'язуюсь усіма своїми справами боронити суверенітет і незалежність України, дбати про благо Вітчизни і добробут українського народу, обстоювати права і свободи громадян, додержуватися Конституції України і законів України, виконувати свої обов’язки в інтересах усіх співвітчизників, підносити авторитет України у світі.
Мен (исм ва фамилияси), халқнинг хоҳиш-иродаси билан Украина Президенти этиб сайланган ҳолда, ушбу юксак лавозимни эгаллаб, Украинанинг суверенитети ва мустақиллигини барча ҳаракатларим билан ҳимоя қилишга, Ватан тинчлиги ва Украина халқининг фаровонлиги ҳақида ғамхўрлик қилишга, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилишга, Украина Конституциясига риоя қилинишга ва Украина қонунлари, барча ватандошлар манфаатлари йўлида ўз бурчларимни бажаришга, Украинанинг дунёдаги нуфузини оширишга Украинага тантанали равишда содиқ қасамёд қиламан.
Миллий хавфсизлик ва мудофаа соҳасида
- Украина Президенти лавозими бўйича Украина Қуролли Кучларининг Олий Бош Қўмондони ҳисобланади;
- Украина Қуролли Кучлари ва бошқа ҳарбий тузилмаларнинг олий қўмондонлигини тайинлайди ва лавозимидан озод қилади, олий ҳарбий унвонларни беради;
- Украина Олий Радасига Украина мудофаа вазирини тайинлаш ва лавозимидан озод этиш тўғрисида таклифлар киритади;
- Украина Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгашининг шахсий таркибини бошқаради ва шакллантиради (Украина Президенти ҳузуридаги махсус мувофиқлаштирувчи орган, унинг вазифаларига миллий хавфсизлик ва мудофаа соҳасидаги ижро этувчи ҳокимият органларининг фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш киради). Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгашининг қарорлари Президент фармонлари билан амалга оширилади;
- Украина Олий Радасига Украина Хавфсизлик хизмати раисини тайинлаш ва лавозимидан озод этиш тўғрисида таклифлар киритади („Украина Хавфсизлик хизмати тўғрисида“ги қонуннинг амалдаги таҳририга кўра, ушбу орган Украина Президентига бўйсунади, унинг ташкилий тузилмасини белгилайди, унинг фаолияти устидан назоратни амалга оширади, қўриқлаш хизмати раисининг ўринбосарларини, шунингдек қўриқлаш хизмати органлари ва бўлинмалари раҳбарларини раиснинг тақдимига биноан лавозимга тайинлайди ва лавозимидан озод қилади;
- „Украина миллий хавфсизлиги асослари тўғрисида“ги қонуннинг амалдаги таҳририга кўра, давлат раҳбари мажбурий ҳужжатлар бўлган Украина Миллий хавфсизлик стратегияси ва Украина Ҳарбий доктринасини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;
- Украина Олий Радасига уруш ҳолатини эълон қилиш тўғрисидаги таклифни киритади ва Украинага қарши қуролли тажовуз содир бўлган тақдирда, Украина Қуролли Кучлари ва Украина қонунларига мувофиқ тузилган бошқа ҳарбий тузилмалардан фойдаланиш тўғрисида қарор қабул қилади;
- Украинанинг давлат мустақиллигига ҳужум таҳдиди, хавф туғилган тақдирда, қонун ҳужжатларига мувофиқ умумий ёки қисман сафарбарлик ва Украинада ёки унинг алоҳида ҳудудларида ҳарбий ҳолат жорий этиш тўғрисида қарор қабул қилади;
- зарурат туғилганда Украинада ёки унинг алоҳида ҳудудларида фавқулодда ҳолат жорий этиш тўғрисида қарор қабул қилади, шунингдек, зарурат туғилганда Украинанинг алоҳида ҳудудларини фавқулодда экологик вазият зоналари деб эълон қилади[1].
Ташқи сиёсат соҳасида
- халқаро муносабатларда давлатни намоён қилади, давлатнинг ташқи сиёсий фаолиятини бошқаради, музокаралар олиб боради ва Украина номидан халқаро шартномалар имзолайди;
- Украина Олий Радасига Украина ташқи ишлар вазирини тайинлаш ва лавозимидан озод этиш тўғрисида таклифлар киритади;
- Украинанинг бошқа давлатлар ва халқаро ташкилотлардаги дипломатик ваколатхоналари раҳбарларини тайинлайди ва чақириб олади ҳамда дипломатик унвонлар беради; хорижий давлатларнинг дипломатик вакилларининг ишонч ёрлиқлари ва чақириб олинадиган мактубларини қабул қилади[1];
- хорижий давлатларни тан олиш тўғрисида қарорлар қабул қилади.
Украина Вазирлар Маҳкамаси ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари соҳасида
- Украина Конституциясининг 83-моддасига мувофиқ тузилган Украина Олий Радасидаги парламент фраксиялари коалициясининг таклифига биноан Украина Олий Радаси томонидан Украина Бош вазирини тайинлаш тўғрисидаги таклифни шу кундан кечиктирмай киритади[2];
- Украина Вазирлар Маҳкамасининг жавобгарлиги ва Украина Олий Радаси олдида ишончсизлик тўғрисидаги қарорни қабул қилиш тўғрисидаги масалани қўйиш ҳуқуқига эга;
- Вазирлар Маҳкамасининг тақдимига биноан маҳаллий давлат ҳокимияти органлари раҳбарларини лавозимга тайинлайди ва лавозимидан озод қилади;
- маҳаллий давлат ҳокимияти ва бошқаруви органи раҳбарига вилоят, туман Кенгаши томонидан ишончсизлик билдирилган тақдирда уни истеъфога чиқариш тўғрисида қарор қабул қилади;
- маҳаллий давлат ҳокимияти органлари раҳбарларининг Украина Конституцияси ва қонунларига, Украина қонунчилигининг бошқа ҳужжатларига зид келадиган қарорларини бекор қилишга ҳақли;
- „Украина Вазирлар Маҳкамаси тўғрисида“ги қонуннинг амалдаги таҳририга кўра, давлат раҳбари ҳам Вазирлар Маҳкамаси мажлисларида қатнашиш ва унинг мажлислари стенограммасини олиш ҳуқуқига эга (бу ички ишчи ҳужжат ҳисобланади).
Украина Халқ Республикасининг сургундаги президентлари
- Андрей Ливицкий (1948-1954)
- Степан Витвицкий (1954-1965)
- Иван Багряни (1965-1967)
- Николай Ливицкий (1967-1989)
- Николай Плавюк (1989-1992)
Мустақил Украина раҳбарлари (1991-йилдан)
- Леонид Кравчук (1991-1994)
- Леонид Кучма (1994-2005)
- Виктор Юшченко (2005-2010)
- Виктор Янукович (2010-2014)
- Петро Порошенко (2014-2019)
- Володимир Зеленский (2019-йилдан ҳозирги вақтга қадар)