Мадрасанинг жанубдан кўриниши, мақбара гумбази ва минораси кўриниб туради
Улжай ал-Юсуфий мадрасасидан Қур’оннинг нурли очилиши. Эҳтимол, султон Ҳасан томонидан буюртма қилинган ва кейинчалик Улжай ал-Юсуфий томонидан оилавий муносабатлари туфайли сотиб олинган бу қўлёзма Миср Миллий кутубхонаси Мамлук Қуръон қўлёзмалари тўпламининг бир қисмидир, ЮНЕСКОнинг Жаҳон хотираси рўйхатига киритилган.

Улжай мадрасаси (арабча: مدرسة ألجاي‎‎) — Мамлук султони Ал-Ашраф Ша'бон ҳукмронлиги даврида Боб Зувайла ва Қоҳира қал'аси ўртасидаги ҳудудда қурилган мадраса.

Асосчиси

Амир Улжай ал-Юсуфий ХИВ аср охирида ҳокимият тепасига келган Ан-Насир Муҳаммаднинг кичик мамлукларидан бири эди. У Ҳасаннинг иккинчи ҳукмронлиги даврида энг юқори мартабага тайинланган эди. Унинг шуҳрат қозониши Ал-Ашраф Шаъбоннинг онаси Хованд Барака билан турмуш қуриши билан боғлиқ бўлиб, у 1363-йилда эри вафотидан кейин унга уйланган[1]. Ниҳоят, у 1373-йилда қўшин қўмондони (атабак ал-'асакир) олий ҳарбий лавозимига тайинланди[2]. Айнан шу лавозимга кўтарилганидан кейин у Қоҳирада ўз мадрасасини ташкил қилган.

Тарихий фон

Мадрасада Шофиʽий ва Ҳанафий йўналишида дарслар берилган. Ал-Мақризийнинг ёзишича, Улжай ал-Юсуфий ўз мадрасасини 1366-1967- (ҳижрий 768) йилларда асос солган[3]. Бироқ унинг коллежидаги пойдевор ёзувида шундай дейилган:

„Бу масжид ва муборак мадрасани қуришга амр қилган, Жаноби олийлари, амир Сайфиддин Улжай, ал-Малик ал-Ашраф (Ша’бон) ғолиб қўшинлари сардори), Аллоҳ таоло ғалабасини муборак қилсин. 774-йил ражаб ойи санаси / 1372-йил декабр - 1373-йил январ“[4].

Манбалар

  1. ↑ ал-Мақрīзī, Аḥмад ибн ʻАлī. ал-Сулūк ли-Маʿрифат Дуwал ал-Мулūк (Арабиc) ʿАṭā: . Беирут: Дāр ал-Кутуб ал-ʿИлмīяҳ, 1997 — 4:238-бет. 
  2. ↑ ал-Мақрīзī, Аḥмад ибн ʻАлī. ал-Сулūк ли-Маʿрифат Дуwал ал-Мулūк (Арабиc) ʿАṭā: . Беирут: Дāр ал-Кутуб ал-ʿИлмīяҳ, 1997 — 4:352-бет. 
  3. ↑ ал-Мақрīзī, Аḥмад ибн ʻАлī. ал-Маwāʿиẓ wа-'л-иʿтибāр фī дҳикр ал-кҳиṭаṭ wа-'л-āтҳāр (Арабиc) Саййид: . Лондон: Муʾассасат ал-Фурқāн, 2002 — 4:615-16-бет. 
  4. ↑ О'Кане, Бернард „Тҳе Монументал Инсcриптионс оф Ҳисториc Cаиро“. Инсc. Нумбер 131.1.