Ултрамикроскоп (ултра... ва микроскоп) — оддий микроскоп ёрдамида кўриб бўлмайдиган майда зарраларни кўришга хизмат қиладиган оптик асбоб. У. кўриладиган обект (зарралар)ни ёритиш усули билан оддий микроскопдан фарқ қилади. Оддий микроскопларда қўлланадиган обектни ёритиб кузатиш усули ўрнига, бунда қоронғилаштирилган майдон усулидан фойдаланилади. У.да обектни ёритиш учун кучли ёруғлик манбаи ва жуда катта ёруғлик кучига эга бўлган оптик тизимлар қўлланади. Бу усулда текширилаётган обект (зарралар) нур бевосита кузатувчининг кўзига тушмайдиган қилиб, ён томондан жуда кучли ёритилади. Ҳар бир ёритилган зарра кузатувчига қоронғи майдонда ўзидан ёруғлик сочиб турувчи ёруғ нуқта бўлиб кўринади. Турли хилдаги У. ёрдамида турли дисперс системаларпат зарраларнинг консентрацияси ва ҳаракати аникланади.қ.). У. ёрдамида 2ЙУ’9 м гача катталикдаги зарраларни ўрганиш мумкин. Дастлабки У. 1903-йилда австрия олимлари Г.Зидентопф (1872—1940) ва Р. Зигмонди (1865—1929) томонидан яратилган.