Umumiy koʻrinish effekti
Umumiy koʻrinish effekti (inglizcha: overview effect) — ayrim astronavtlar koinotdan Yerni kuzatish vaqtida boshdan kechiradigan kognitiv o‘zgarish holatidir.[izoh 1][2]
Tadqiqotchilar ushbu hodisani „oʻzlikdan tashqariga chiqish xususiyatlariga ega boʻlgan, ayniqsa taʼsirchan vizual taʼsir natijasida yuzaga keladigan hayrat holati“ sifatida tavsiflagan.[3] Yerning koinotdan shaxsan kuzatilishida eng koʻp uchraydigan jihatlar — uning goʻzalligini qadrlash, kutilmagan va baʼzan kuchli hissiyotlarni boshdan kechirish hamda boshqa insonlar va butun Yer sayyorasi bilan bogʻliqlik hissining kuchayishidir.[3]
Ushbu holat kuzatuvchining o‘zlik konsepsiyasi va qadriyatlar tizimida oʻzgarishlarga olib kelishi hamda uning dunyoqarashiga chuqur taʼsir koʻrsatishi mumkin.[3] Shuningdek, Yerda qolgan ishtirokchilarda umumiy koʻrinish effektini yuzaga keltirishga urinish maqsadida immersiv virtual reallik simulyatsiyalari ishlab chiqilgan.[1][4]
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Yoder, Kate. The Overview Effect. Grist, 9-fevral 2022.
- ↑ Stepanova, Ekaterina R.; Quesnel, Denise; Riecke, Bernhard E. Understanding AWE: Can a Virtual Journey, Inspired by the Overview Effect, Lead to an Increased Sense of Interconnectedness?. Frontiers in Digital Humanities, 2019.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Yaden, David B.; Iwry, Jonathan; Slack, Kelley J.; Eichstaedt, Johannes C.; Zhao, Yukun; Vaillant, George E.; Newberg, Andrew B. The Overview Effect: Awe and Self-Transcendent Experience in Space Flight. Psychology of Consciousness: Theory, Research, and Practice, 3(1), 2016, 1–11.
- ↑ Gallagher, Shaun et al. Virtual reality and the overview effect. 2015.
Izohlar
- ↑ Kognitiv oʻzgarish — insonning idrok qilishi, fikrlashi yoki dunyoqarashida yuz beradigan oʻzgarish.