Универсалиялар (лот. универсалис — умумий) — ўрта асрлар фалсафасидаги термин, умумий тушунчалар (ёки ғоялар)ни билдиради. Ўрта асрларда У. табиати тўғрисидаги бахсларда 3 та асосий йўналиш — номинализм, реализм, консептуализм пайдо бўлди. Номинализмга кўра, фақат алоҳида нарсаларгина реал мавжуд, умумий тушунчалар — У. эса инсон тафаккури билан яратилган номлар, белгилар ёки атамалардан бошқа нарса эмас (И. Росселин, Иоанн Дуне Скот, У. Оккам ва бошқалар). Реализмга кўра, У. реал маънавий моҳиятдан иборат бўлиб, нарсаларнинг субстансияек ҳисобланади (Анселм Кентерберилик, Фома Аквинский ва бошқалар). Консептуализмга кўра, У. нарсаларнинг ўхшашлигига асосланган ҳолда умумлаштиришдан иборатдир (П. Абеляр, Иоанн Солсберийский ва бошқалар).

Ҳозирги замон фанларининг кўпгина абстракт тушунчаларини У. сиз тушунтириб бўлмаиди. Масалан, комплекс сонлар, иррационал қийматлар, элементар зарралар таркибини ўрганишда қўлланиладиган абстракт тушунчалар, каср сонли зарядли кварклар, экстенсив ва интенсив чексизликлар, комбинаторлар, математик мантиқнинг тимсоллари У.нинг бугунги кунда намоён бўлишидир.