Unlilar daraxti
Унлилар дарахти (франсузча: Арбре дес воеллес — Париждаги Туилери боғида очиқ ҳавода жойлашган италиялик ҳайкалтарош Жузеппе Пеноне томонидан ясалган бронза ҳайкал.
Жузеппе Пеноне Арте Повера бадиий ҳаракатига яқин. У ўз асарида табиийлик ва сунъийликни таққослайди, шунингдек, тирик табиатда содир бўладиган жараёнлар — туғилиш, ўсиш, метаморфоз, таназзул ва ўлимни тасвирлайди.
Пеноне ижодида ҳар доим дарахтлар алоҳида ўрин тутган. 1999-йилда у Франсия Маданият вазирлиги буюртмасига асосан илдизи узилиб қулаган дарахт тасвирланган ҳайкал ясади[1]. Модел сифатида Пеноне ўттиз метрли эман дарахтидан фойдаланган, кейин уни бронза билан қоплаган, шунинг учун ҳайкал жуда реал кўринади. У Туилери боғининг жанубий қисмида жойлашган бўлиб, турли ўсимликлар билан ўралган ва шундай қилиб инсон қўли атроф-муҳитнинг босқичма-босқич эволюциясида иштирок этади.
Дарахтнинг илдизлари А Э И О У унлиларини эслатади. Кўпчилик франсузлар буни Артур Римбауднинг машҳур „Унлилар“ сонети билан боғлашади, аммо Пеноненинг ўзи у баъзи экспертларнинг фикрига кўра, дарахтларнинг номларини ўз ичига олган фаразий Друид алифбосидан илҳомланганлигини даъво қилади[2]. Хусусан, бу алифбо Роберт Грейвс томонидан ўзининг „Оқ маъбуда“[3] китобида батафсил тасвирланган.
Бешта илдиздан ташқари, дарахтнинг бешта узун шохи ҳам бор. Шохлари ерга тегадиган жойларда турли хил эман турларини ифодаловчи бешта дарахт экилган[4]. „Ўлик“ дарахт, рамзий маънода, табиатда бўлгани каби, „тирик“ ка ҳаёт беради.
Манбалар
- ↑ „Ла сcулптуре cонтемпораине ау жардин дес Туилериэс. Инаугуратион пар Cатҳерине Тасcа эт Мичел Дуффоур“ (фр). Министèре де ла Cултуре эт де ла Cоммуниcатион (2000). Қаралди: 2017-йил 29-март.
- ↑ Сабоурдин.
- ↑ Элизабетҳ Легрос Чапуис. Данс ла форêт дес ливрес: Эссаи. БоД - Боокс он Деманд, 2016 — 113—114-бет. ИСБН 978-2-322-02242-7.
- ↑ „Л'Арбре дес воеллес (Гиусеппе Пеноне)“ (фр). Публиc Арт Мусеум. 2017-йил 29-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 29-март.
Адабиётлар
- Даниэл Соутиф.. Гуисеппе Пеноне, Арбре дес воеллес. Парис: Мусéэ ду Лоувре, 2010. ИСБН 978-2-84056-308-2.
Ҳаволалар
- Пҳилиппе Сабоурдин. „Л'арбре дес Воеллес де Пеноне“ (фр). Л'Аcадéмиэ де Парис. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 29-март.
- „Фотографии скульптуры“ (эн). Қаралди: 2017-йил 29-март.