Urartu sahifasining manbasini koʻrish

'''Urartu''' (ossuriycha atalishi; urartcha — ''Biaynili'', Bibliyada — "Ararat podsholigi") — [[Gʻarbiy Osiyo]]dagi qadimgi davlat. (mil. av. 9— <nowiki>VI</nowiki> asrlar). Ravnaq topgan davrida [[Armaniston]] togʻlik rayoni (hozirgi Armanistonning butun hududi, [[Turkiya]] va [[Eron]]ning bir qismi)ni qamragan. Aholisi — urartlar. Poytaxti — [[Tushpa]] sh. (hozirgi Turkiyadagi Van sh.) boʻlib, unda podsho [[Sarduri I]] davrida katta qurilish ishlari olib borilgan. Mil. av. <nowiki>IX</nowiki> asr oxiri—<nowiki>VIII</nowiki> asrning 1yarmida Urartu davlati ravnaq topgan. [[Menua]], [[Argishti I]] va [[Sargon II]] podsholiklari davrida Urartu hududi ancha kengaygan. Bosib olingan viloyatlarda qalʼalar qurilgan ([[Ararat]] togʻining shim. yon bagʻrida [[Menuaxinili]] sh.; [[Erebuni]] — [[Yerevan]] atrofidagi [[Arin Berd]] tepaligi; Araksning soʻl qirgʻogʻida [[Argishtixinili]]). Urartuda qullar mehnatidan keng foydalanilgan. Mil. av. <nowiki>VIII</nowiki> asr oʻrtasida [[Ossuriya]] podshosi [[Tiglatpalasar III]] (mil. av. 745—727) Urartu koʻshinlarini bir necha marta magʻlubiyatga uchratgan va Urartu tarkibiga kiruvchi Shimoliy [[Mesopotamiya]] va Shimoliy Suriyani egallagan. Soʻngra [[Rusa I]] davrida [[Sargon II]] boshliq Ossuriya qoʻshinining yurishlari natijasida mamlakat xonavayron boʻlgan. Biroq <nowiki>VII</nowiki> asrda U. Janubiy [[Zakavkazye]]da hali ham oʻz mavqeini saqlab qolgan edi. [[Rusa II]] (mil. av. 685—645) bu yerda yangi qalʼalar bunyod etgan (jumladan, [[Teyshebaini]] va boshqalar). Skifkimmeriy yollanma qoʻshini yordamida Urartu podsholari [[Frigiya]] podsholigini tormor qilganlar (mil. av. 676 y.). [[Midiya]] podsholigining kuchayishi Urartuni Ossuriya bilan yaqinlashtirgan. Biroq mil. av. <nowiki>VI</nowiki> asr boshida Urartu Midiya tomonidan tormor etilgan va uning tarkibiga qoʻshib yuborilgan.

{{OʻzME}}

{{chala}}

[[Turkum:Armaniston: Tarix‎]]