Urbain, Ismoil

Исмоил Урбаин

Исмоил Урбаин (фр. Исмаÿл Урбаин) ёки Томас Урбаин (фр. Тҳомас Урбаин; 1812 йил 31 декабр, Каенна, Франсуз Гвианаси — 1884 йил 28 январ, Жазоир, Жазоир) — франсуз журналисти ва таржимони, арабшунос, диндан қайтган, офицер. Фахрий легион ордени, император Наполеон ИИИ нинг шахсий маслаҳатчиси.

Биография

Томас Урбаин 1812 йил 31 декабрда Франсия Гвианасининг Каен шаҳрида туг'илган. У Марселлик савдогар Урбаин Бру ва Каендан келган эркин "рангли" аёл Мари-Габриэл Аполлиннинг ноқонуний о'г'ли эди, шунинг учун отасининг фамилияси о'рнига унга ота-онасининг исми берилди. 8 ёшида уни Марселга олиб келишди. Бу ерда Томас та'лим олди. 1830 йилда отаси уни оилавий бизнеснинг аҳволини яхшилашни ко'рсатиб, Франсия Гвианасига юборди. Бироқ, ко'п о'тмай, о'г'ли отасининг ко'рсатмаларига дош беролмай, Франсияга қайтиб келди.

Утопик Анри де Сен-Симон ва унинг издошлари та'лимоти билан танишган Томас Парижга ко'чиб о'тади ва у ерда Густав д'Эшталга котиб сифатида ишга олинади. 1833 йилда у Сент-Симонистлар билан биргаликда Мисрдаги Дамиэттага миссия билан келди ва у ерда ҳарбий мактабда франсуз тилидан дарс берадиган ишга жойлашди. Тома Мисрда бўлган вақтида араб тилини ўрганди ва исломни қабул қилиб, Исмоил исмини олди.

1836 йилда Парижга қайтиб, у Эдоуард Чартоннинг Пиcтуресқуэ Магазине (фр. Магасин питторесқуэ), Тиме (фр. ле Темпс), Чартер 1839 (фр. ла Чарте де 1839) ва "Жоурнал оф 19тҳ-аср" билан журналист сифатида ҳамкорлик қилди.

Араб тилини билиш унга 1837 йилда Франсиядан ко'чиб келган Жазоирда ҳарбий таржимон лавозимини эгаллашга ёрдам берди. Томас генераллар Бугеауд, Румиллй ва Чангарниэр учун таржимон эди.

1840 йил 28 мартда у жазоирлик аёлга уйланди, унинг ягона қизи 1843 йилда туг'илди. Маҳаллий аҳолининг тили, дини ва ан'аналарини билиш Томга мустамлака ма'муриятида юқори лавозимни эгаллашга имкон берди. Генерал-губернатор ҳузуридаги Маслаҳат кенгаши а'зоси бо'либ, Жазоир учун муҳим қарорларни муҳокама қилиш ва қабул қилишда иштирок этди.

1845 йилда Томас уруш идорасига чақирилди ва хотини ва қизи билан Франсияга қайтиб келди. Шариат қонунларига ко'ра турмуш қурганлиги сабабли, 1857 йил 29 майда Том рафиқаси билан фуқаролик никоҳини расмий равишда қайд этди. Ко'п о'тмай, у о'зи о'қиган Христиан та'лимотидаги опа-сингиллар жамоатининг мактаб-интернатидаги тенгдошларининг масхараларидан қутқаришни истаб, қизини сувга чо'мдирди. Бироқ ўша даврдаги франсуз жамияти диндан қайтган ва мусулмон аёлнинг оиласини қабул қилишдан бош тортди.

Худди шу 1845 йилда Томас оиласи билан абадий Африкага жо'нади ва Жазоирга жойлашди. У амир Абдулқодирнинг яқин дўсти бўлиб, Жазоир ҳудудида мустақил араб давлатини барпо этиш ғоясига амал қилди. У франсузлар томонидан маҳаллий аҳолининг мустамлака қилинишига ва ассимиляция қилинишига қарши чиқди. 1861-йилда Жорж Вуазен тахаллуси билан “Жазоирликлар учун “Алгиэрс” асарини нашр этди. Император Наполеон ИИИ нинг арабларга ҳамдардлиги ко'п жиҳатдан монархнинг шахсий маслаҳатчиси бо'лган Томас Урбаиннинг унга та'сири билан бог'лиқ. 1870 йилда унинг яна бир китоби «Франсуз Жазоир: тубжойлар ва муҳожирлар» колонияда тартибсизликларни келтириб чиқарди.

Империя қулагандан кейин Томас Урбаин сиёсий фаолиятни тарк этди. У 1884 йил 28 январда Жазоирда вафот этди ва Африка бизнинг аёлимиз Базиликасининг кириш қисмидаги Авлиё Евгения насроний қабристонига дафн қилинди.

Ҳаволалар

ҳттп://иҳрим.энс-лён.фресс/урбаин.ҳтмл