Urugvaydagi armanlar
Уругвайдаги арманлар (испанча: Армениос эн Уругуай, арм. Հայերն Ուրուգվայում) — Жанубий Америкадаги энг қадимги арман жамоаларидан бири. Умумий сони 15 000 — 19 000 киши. Аксарияти пойтахт Монтевидеода яшайди[1][2].
Тарихи
Кичик арман диаспораси бўлган Уругвайдаги арманлар асосан пойтахтда тўпланган. Арманларнинг кўпчилиги арманлар геноцидидан кейин Усмонли империясидан келган муҳожирларнинг биринчи тўлқинининг учинчи ёки ҳатто тўртинчи авлод авлодлари[3][4]. Арман хайрия иттифоқи (АГБУ) 1939-йилда Уругвайда ўз филиалини ташкил қилди ва 1953-йилда жамоат марказини очди. Уругвай парламенти биринчи бўлиб арманларни қиришни расман қоралади ва жаҳон ҳамжамиятини арманлар геноцидини қоралаб, тан олишга чақирди. Ва 1965-йил май ойида Уругвай арманлар геноцидини тан олган дунёдаги биринчи давлат бўлди. Мамлакат парламенти ҳар доим арманларни ҳимоя қилиш ва қўллаб-қувватлаш бўйича турли резолюцияларни қўллаб-қувватлайди[5].
Жамият
1974-йилдан 1975-йилгача Уругвайнинг Арман хайрия иттифоқи (АГБУ) томонидан ўқув маркази ташкил этилган бўлиб, у икки босқичда якунланди: биринчидан, АГБУ асосчиси ва биринчи президенти Погос Нубарян номидаги бошланғич мактаб, кейин эса ўша пайтдаги АГБУ президенти шарафига номланган Алекс Манукян номидаги ўрта мактаб қурилиши якунланди.
Уругвайнинг арман жамоаси санъатда жуда фаол. Алваро Акопян Монтевидео филармоник оркестри дирижёри. Шунингдек, Кордовада „Арарат“ рақс ансамбли (Арманларнинг хайрия иттифоқи (АГБУ) ва арманларнинг „Гаяне“ рақс ансамбли (Уругвай Арман Миллий Маркази) мавжуд.
„Радио Арманистон“ радиостансияси узоқ вақтдан бери Монтевидеодан Уругвай арманлари ва Аргентинанинг Буэнос-Айрес ва Бразилия жанубидаги арман жамоалари учун эшиттиришлар олиб боради.
Монтевидеода „Арманистон“ майдони бор. Уругвай парламентида асли арман миллатига мансуб Лилиам Кечичян (Лилиам Кечичиан) туризм ва спорт вазири ҳам бор.
Дин



Аксарият арманлар арман апостол черковига мансуб бўлиб, унинг маркази Монтевидеодаги арман черкови (испанча: Иглесиа Армениа дел Уругуай). Черков яқинида арман геноциди қурбонларига бағишланган ёдгорлик ўрнатилган.
Католик арманлар ва евангелист арманларнинг сони ҳам анчагина.
Монтевидеодаги асосий арман диний марказлари:
- Авлиё Нерсес Шнорали собори (Арман Апостол черкови);
- Бзоммар Биби Марям собори, (Арман католик черкови);
- Арман Евангелист черкови (Арман Евангелист черкови).
Манбалар
- ↑ АГБУ — АГБУ ХВИИИ Wорлд Гамес Такес Монтевидео бй Сторм, 1,000 Пеопле Партиcипате (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-12-05 санасида архивланган)
- ↑ АрменианДиаспора wебсите, 2011-08-09да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-05-19
- ↑ Фелипе Ароcена. „Тҳе cонтрибутион оф иммигранц то Уругуай“ (деадлинк). мултиcултуралисмоэнуругуай.cом. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-март 2014-йил. (исп.)
- ↑ АГБУ Уругуай Чаптер (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-03-06 санасида архивланган)
- ↑ „Арменианс ин Уругуай“. 2018-йил 15-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-май.