Ушаков медали (русча: Медаль Ушакова) 1991-йилдан кейин СССР мукофотлари тизимида сақланиб қолган Россия Федерациясининг давлат мукофоти.

Ушаков медали
Тури Ҳарбий мукофот
Тақдирлаш асоси Ҳарбий денгиз кучлари сафида кўрсатган жасорати учун
Мамлакат

Rossiya Россия Федрацияси

Sovet Ittifoqi Совет Иттифоқи
Ҳолати Фаол
Таъсис этилган санаси 1944-йил 3-март
Ушаков медалининг орқа томони

Мукофот тарихи

Ушаков медали - СССР Олий Кенгашининг қарори билан 1944-йил 3-мартда таъсис этилган Совет ҳарбий мукофоти.[1] У ҳеч қачон жангда мағлуб бўлмаган ва Россия денгиз флотининг ҳомийси деб эълон қилинган рус адмирали Фёдор Ушаков шарафига номланган.

Ушаков медали билан Совет денгиз флоти, денгиз пиёда қўшинлари ва КГБ чегара қўшинларининг денгизчилари ва аскарлари, кичик офицерлари ва сержантлари, прапоршиклари уруш пайтида ҳам, тинчлик даврида ҳам уруш ва тинчлик даврида кўрсатган жасорати учун тақдирланган. Совет Иттифоқи денгиз ҳаракатларида СССР денгиз чегараларини ҳимоя қилишда, ҳаёт учун хавф туғдирадиган ҳарбий вазифаларни бажаришда кўрсатган жасорати учун берилган.

Эслатма: „тинчлик даври“ мукофотлари медал низомига 1980-йилда киритилган ўзгартириш эди. Бундан олдин медал фақат уруш давридаги ҳаракатлар учун берилиши мумкин эди. Ягона истисно 1961-йил октабр ойида биринчи даражали совет ядровий торпедосини синовдан ўтказган Б-130 сув ости кемасига қўмондонлик қилгани учун капитан Николай Шумков Ушаков медали билан тақдирланди.

Тахминан 14000 дан 16 000 гача Ушаков медаллари 1944-йилда яратилганидан 1991-йилда Совет Иттифоқи парчаланганига қадар бўлган даврда тақдирланган.

Россия Президентининг 1994-йил 2-мартдаги 442-сонли фармони билан[2] Ушаков номидаги Совет медали СССР парчаланганидан кейин Россия Федерацияси томонидан худди шундай асосий дизайнда сақланиб қолди. Унинг низоми Президентнинг 1999-йил 6-январдаги № 19[3] ва 2010-йил 7-сентабрдаги 1099-сон Фармонлари билан ўзгартирилган[4]

Замонавий низом

Ушаков медали билан Россия Федерацияси Федерал хавфсизлик хизмати ҳарбий- денгиз флоти ва Чегара хизматининг ҳарбий-денгиз кучлари сафларида Ватанни ва Россия Федерациясининг жамоат манфаатларини ҳимоя қилишда кўрсатган жасорати учун ҳарбий-денгиз флоти ва денгизчилари тақдирланади. Россия Федерациясининг давлат чегараларини ҳимоя қилишда, ҳарбий-денгиз флоти ва (ёки ) Россия Федерацияси Федерал хавфсизлик хизмати Чегара хизмати кемалари билан денгиз жанговар топшириқларини бажаришда, ҳарбий вазифаларни бажаришда машқлар ва маневрлар пайтида. ҳаёт учун хавф туғдирадиган шароитлар, шунингдек, денгиз жанговар машғулотларида аъло даражада ишлаш учун медал билан тақдирланади.[5]

Россия Федерациясининг устуворлик ордени Ушаков медалини Суворов медалидан кейин чап кўкракда бошқа медаллар билан тақишни белгилайди.[6]

Мукофот тавсифи

Ушаков медали - диаметри 36 мм бўлган думалоқ кумуш медал. Олд томон марказида адмирал Ушаковнинг олдинга қараган релефли бюсти жойлашган бўлиб, унинг атрофи бироз кўтарилган лента билан ўралган, унинг тепасида иккита русча сўз юлдуз билан ажратилган: АДМИРАЛ✯ УСҲАКОВ ва пастки қисмида иккита дафна новдалари мавжуд. Думалоқ медал денгиз лангарини ўз ичига олади, унинг пастки қисмида таянч ва найзалар, тепада эса қўллар ва кишанлар чиқиб туради.[5]

Бутун лангар тескари томондан кўринади, лангарнинг чап томонида „Н“ ҳарфи жойлашган, мукофотнинг серия рақами унинг ёнида жойлашган (серия рақами Совет даврида лангарнинг ўнг томонида бўлган.). Мукофот серия рақами учун ажратилган майдон остида ишлаб чиқарувчининг белгиси жойлашган.[5]

Ушаков медали рус тилидаги стандарт бешбурчакка унинг иккала юқори бурчагига осилган кичик кумуш металл занжир билан осилган. Ўрнатиш 2 мм кўк ва оқ қирраларнинг чизиқлари бўлган 24 мм кенгликдаги ипак моире кўк лента билан қопланган.[5]

Совет лауреатлари (қисман рўйхат)

Совет Иттифоқининг Ушаков медали билан қуйидаги шахслар тақдирланган:

  • Кичик офицер Евгений Кутйшев (2 та мукофот);
  • Александр П. Федоренко (2 та мукофот);
  • Василий Борисов (2 та мукофот);
  • Эвгений Кутишев (2 та мукофот);
  • Кравченко, Александр Дмитревич;
  • 1-даражали сержант Григорий Митрофанович Давйденко;
  • Александр Портнов;
  • Бусарев АП;
  • Родик ВА;
  • Титков ГИ.

Чет эллик лауреатлар (қисман рўйхат)

Совет Иттифоқининг Ушаков медали билан қуйидаги шахслар тақдирланган:

  • Жеймс Жозеф Жонс Қироллик денгиз пиёдаси (ҲМС Диадем) 10-рус конвойидаги хизмати учун 1943—1945-йиллар
  • Кеннет Киттингер, Боацwаинс Мате 2-даражали, 1943—1944-йиллар (Жанговар тасма) АҚШ денгиз флоти
  • 2-даражали радио оператори, Жеймс Браун, денгиз флоти савдогарлари, 1942-йилда ФБ, Арктика конвойлари операциясининг бир қисми сифатида СС Эмпире Галлиард бортида хизмат қилгани учун.
  • 2-даражали радиочи Гаролд Богигиан (АҚШ денгиз флоти)
  • Сигналман 3-даражали Делберт Дауэнбаугҳ (АҚШ денгиз флоти).[7]
  • Фредерик Хенли (Қироллик денгиз флоти) Россия ҳукумати томонидан медал топширилиши керак эди, бироқ Британия ҳукумати Ҳенлейга медални беришдан бош тортди, чунки бу медал бошқа мамлакатлар томонидан бериладиган медалларни тартибга солувчи қоидаларга зид эди.[8]
  • Кеннет Вессей кичик офицер стокер, ҲМС Замбесида хизмат қилган ва Арктика конвойларидаги хизматлари учун Ушаков медали билан тақдирланган.

2013-йилда Ушаков медали билан тақдирлаш Британия ҳукумати томонидан қуйидагилар қоидалардан истисно қилинган.

  • Франк Стаффорд (Қироллик денгиз флоти) ҲМС Шеффилд бортида хизмат қилган. У 1942—1944-йилларда Қироллик денгиз флотининг таъқиб қилувчи кемаларидан бирида Бисмарcк немис жанговар кемасини кузатиб борган. Ҳозир у Канаданинг Оттава шаҳрида истиқомат қилади.
  • Жон Беннет (Қироллик денгиз флоти)[9][10]
  • Кичик офицер Деннис Чарлз Сеигнот (Қироллик денгиз флоти).
  • Ғарбий Мидленд штатининг Стоурбридге шаҳрида яшовчи бош кичик офицер Д. М. Кристисон (Қироллик денгиз флоти)[11]
  • Бош кичик офицер Жон Иан Роберц (Қироллик денгиз флоти)
  • Доналд Эдмунд МакАдам (Канада Қироллик денгиз флоти)
  • ҲМС Траcкер бортида хизмат қилган Эдвард Хоугҳтон. 1942–1945. Ҳозир Уиган шаҳрида, Ланкаширда яшайди.
  • Стенли Робинсон (Қироллик денгиз флоти)
  • Кирил Жеймс Прайс (Қироллик денгиз флоти)[12]
  • ҲМС Эдинбургда омон қолган подполковник Рой Френсис[13]
  • ҲМС Метеорда хизмат қилган подполковник Ив Мари Диас (Қироллик денгиз флоти). 1942-йил.
  • ЛТО Эрик Лён (Қироллик денгиз флоти) ҲМС Зест.
  • Уилям Пикеринг 1941—1945-йиллар оралиғида Совет Иттифоқига муҳим юкларни олиб ўтишда Арктика конвойидаги хизматлари учун Ушаков медалини олди. Унга 2015-йил 8-апрелда Россиянинг Эдинбургдаги Бош консули Андрей Прицепов томонидан тақдим этилган.[14]
  • 1944-йилда ҲМС Арбитерда хизмат қилган Питер Гарри.
  • 1943-йилда ҲМС Шеффилдда хизмат қилган Қироллик денгиз пиёдаси Девид С. Миллер. Норвегиянинг шимолий қирғоғида Счарнҳорст жанговар кемасини чўктиришда иштирок этган Қироллик денгиз флотининг таъқиб қилувчи кемаларидан бири.
  • 2014-йилда Буюк Британиянинг 30 нафар савдогар денгизчилари, жумладан, 2018-йил июл ойида 100 ёшга тўлган Дункан Макфарлейн Кристисон ва Ричард Виктор Девис[15] Иккинчи жаҳон урушидаги хизматлари учун Ушаков медали билан тақдирландилар.[16][17]
  • 2014-йил август ойида лейтенант Cдр. Жон Эррол Маннерсга медали топширилди.
  • 2014-йил 23-октабр куни қуйидаги Буюк Британия фуқароларига медаллар топширилди[18]
    • Самуэл Леонард БАРНЕС
    • Тҳомас Алберт CҲАНДЛЕР
    • Жоҳн Жессе Wиллиам CҲУРCҲ
    • Cолин CҲУРCҲЕР
    • Норман Кеннетҳ Тҳорнтон CРОCКЕР
    • Алан Жамес ДАВИЭС
    • Сидней ЭWЕРС
    • Тимотҳй Патриcк ФУРЛОНГЕ
    • Петер Жамес ГУТҲРИЭ
    • Жеремиаҳ Cаррутҳерс ЖОҲНСТОН
    • Фредериcк ЖОНЕС
    • Жамес Ричард МАРИГОЛД
    • Ҳаролд Паул МАРКҲАМ
    • Патриcк Жосепҳ МИНОГУЭ
    • Эдwард Фредериcк ПЕЭРС
    • Оwен ПИГОТТ
    • Барриэ Десмонд ПРИCЕ
    • Гордон Самуэл РАВЕНСCРОФТ
    • Роберт Жоҳн РЕМНАНТ
    • Кеитҳ Франк САЛИСБУРЙ
    • Берwиcк Cолин САНСОМ
    • Леонард Жамес САУНДЕРС
    • Жоҳн Артҳур Эддй СЕАРЛЕ
    • Жоҳн Алфред Чарлес СҲООСМИТҲ
    • Раймонд СМИТҲ
    • Аллен Роберт WҲИТЕ[18]
  • 2015-йилда 93 ёшли жанубий африкалик Жеймс (Жим) Куперга Иккинчи жаҳон урушидаги хизматлари учун Ушаков медалини топшириш мақсадида Россия бош консули Вячеслав Левин Жанубий Африканинг Порт-Элизабет шаҳридаги уйига шахсан ташриф буюрди.
  • 2015-йилда медал Иккинчи жаҳон урушидаги Арктика конвойларида қилган хизматлари учун Девон Оттерй Сент-Мери Ҳаролд Жеймс Ловерингга топширилди.
  • 2015-йил феврал ойида Гарри Дарби ва Дейв Хилл Маркет Ҳарборо ва Тед Ханкоксга Иккинчи Жаҳон уруши давридаги Арктика конвойларида қилган хизматлари учун Россия элчихонаси ходими Сергей Федичкин томонидан Ушаков медали топширилди.[19]
  • 2015-йилда Россиянинг Вашингтондаги элчихонаси Уилям Д. Ханга Ушаков медалини топширди. Жаноб Хан Ушаков медали билан Россия Федерацияси Президентининг 2015-йил 5-мартдаги буйруғи билан тақдирланган. У Арктика конвойларини қўллаб-қувватлаган УСС Алабама бортида Иккинчи Жаҳон урушидаги хизматлари учун Ушаков медалини олди. УСС Алабама (ББ-60) бортида хизмат қилганида Хан 10-дивизионнинг ўқ отиш бўлими аъзоси эди.[20]
  • Генерал-лейтенант Жорж Вердон (Қироллик денгиз флоти) ҲМС Норфолк (Конвой ПҚ 17) ҲМС Кент, ҲМС Вигилант, ҲМС Мауритиус кемаларида 1941—1943-йилларда Россия конвойларида қилган хизматлари учун 2015-йилда медал билан тақдирланган. Унинг номидан медални унинг кенжа ўғли ҳаво коммодори А. М. Вердон (Москвадаги собиқ ҳарбий атташе бўлган) олди.


Wиллиам Ҳутчинс анд ҳис Медал оф Ушаков
Уилям Хатчинс ва унинг Ушаков медали

Манбалар

  1. ↑ „Деcреэ оф тҳе Пресидиум оф тҳе Супреме Совиэт оф тҳе УССР оф 3-март 1944-йил“ (ру). Wикисоурcе (28-сентабр 2011-йил). Қаралди: 12-феврал 2012-йил.
  2. ↑ „Деcреэ оф тҳе Пресидент оф тҳе Руссиан Федератион оф 2-март 1994-йил Но 442“ (ру). Cоммиссион ундер тҳе Пресидент оф тҳе Руссиан Федератион он стате аwардс (15-декабр 1999-йил). 5-феврал 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-феврал 2012-йил.
  3. ↑ „Деcреэ оф тҳе Пресидент оф тҳе Руссиан Федератион оф 6-январ 1999-йил Но 19“ (ру). Cоммиссион ундер тҳе Пресидент оф тҳе Руссиан Федератион он стате аwардс (15-декабр 1999-йил). 5-феврал 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-феврал 2012-йил.
  4. ↑ „Деcреэ оф тҳе Пресидент оф тҳе Руссиан Федератион оф 7-сентабр 2010-йил Но 1099“ (ру). Руссиан Газетте (7-сентабр 2010-йил). Қаралди: 15-феврал 2012-йил.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 „Статуте оф тҳе Медал оф Ушаков“ (ру). Cоммиссион ундер тҳе Пресидент оф тҳе Руссиан Федератион он стате аwардс (7-сентабр 2010-йил). Қаралди: 15-феврал 2012-йил.
  6. ↑ „Деcреэ оф тҳе Пресидент оф тҳе Руссиан Федератион оф 16-декабр 2011-йил Но 1631“ (ру). Руссиан Газетте (16-декабр 2011-йил). 31-март 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-феврал 2012-йил.
  7. ↑ „Роcкфорд WWИИ Навй ветеран реcеивес медал фром Руссиа“. Роcкфорд Регистер Стар (3-сентабр 2012-йил). 1-феврал 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-сентабр 2012-йил.
  8. ↑ „Эссех солдиэр фром Арcтиc cонвойс дениэд Руссиан медал“. ББC Неwс (14-январ 2013-йил). Қаралди: 20-июл 2018-йил.
  9. ↑ Амбросе, Том. „Эаст Шеэн wар ветеран ҳоноуред wитҳ Ушаков медал“. Ричмонд анд Тwиcкенҳам Тимес (26-сентабр 2014-йил). Қаралди: 26-сентабр 2014-йил.
  10. ↑ „Натионалс оф тҳе Унитед Кингдом, аwардед тҳе Ушаков Медал он 18тҳ оф Септембер 2014“. Пҳото репорц. Тҳе Эмбассй оф тҳе Руссиан Федератион то тҳе Унитед Кингдом оф Греат Бритаин анд Нортҳерн Иреланд (18-сентабр 2014-йил). 2017-йил 12-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-сентабр 2014-йил.
  11. ↑ Мемоирс оф ДМ Чристисон www.дмчристисон.cо.ук
  12. ↑ О'Леарй. „Арcтиc ҳеро ис ҳоноуред бй Руссиа“. Манчестер Эвенинг Неwс (3-феврал 2015-йил). Қаралди: 20-июл 2018-йил.
  13. ↑ „Лт-Cдр Рой Франcис – обитуарй“. Даилй Телеграпҳ (9-феврал 2015-йил). Қаралди: 11-феврал 2015-йил.
  14. ↑ „Пресентатион оф Ушаков Медал то тҳе Ветеран оф тҳе Арcтиc Cонвойс Wиллиам Пиcкеринг“. Cонсулате Генерал оф тҳе Руссиан Федератион ин Эдинбургҳ, тҳе Унитед Кингдом. Қаралди: 17-ноябр 2018-йил.
  15. ↑ Леwис. „70 ЕАРС афтер ҳе рискед ҳис лифе фор тҳе Руссианс Виc Давиэс реcеивес а медал“. wалесонлине (26-ноябр 2014-йил). Қаралди: 25-июн 2019-йил.
  16. ↑ „WW2 Арcтиc Cонвой ветеранс аwардед Руссиан Ушаков медал“. ББC неwс (3-октабр 2014-йил).
  17. ↑ Жемма Буcклей. „Блаcк Cоунтрй Арcтиc Cонвой Ветеранс реcеиве медалс фром Руссиа“ (8-октабр 2014-йил). Қаралди: 2-май 2015-йил.
  18. ↑ 18,0 18,1 „Ушаков Медал Аwардингс“. русемб.орг.ук. 2022-йил 28-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-апрел 2022-йил.
  19. ↑ „Арcтиc Cонвой медалс фор Ҳарбороугҳ wар ҳероэс“. Ҳарбороугҳ Маил. 4-март 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-июн 2022-йил.
  20. ↑ „УСС Алабама (ББ 60) Wорлд Wар ИИ Cруисе Боок 1942–44“. www.навйсите.де. Қаралди: 31-июл 2015-йил.