Ziyosfera

Uzunada

Туркиянинг ғарбий томонидаги Карабурун ярим оролининг харитаси. Узунада — Измир кўрфазининг чап томонида жойлашган орол.

Узунада ёки Узун ада (таржимаси: узун орол) — Туркиянинг ғарбий соҳилида жойлашган Измир кўрфазига кириш жойидаги орол. Ҳудуди 26,8 км2. У Ғарбда Туркиянинг Карабурун ярим ороли, шарқда Фоçа тумани орасида жойлашган. Орол Туркияда тўртинчи, Эгей денгизи бўйича эса учинчи йирик орол ҳисобланади. Номлари бир қанча бўлиб, қадимда номи Дрймоусса (Δρυμούσσα) деб аталган[1].

Кейинчалик Макрониси (узун орол) ҳамда Энглезониси (инглизлар ороли) деб ҳам юнончада номланган[2]. Энcлазомениси номи қадимги шаҳардан, Cлазоменаэ эса қарама-қарши томонидаги қирғоқ номидан олиб қўйилган[3]. Жанубий томонида бир нечта кичик ороллар бўлиб, Яссıcа ороли ҳам шу жумлага киради, уни Чустан ороли деб ҳам аташади[4].

Узунада сўзи Туркиянинг бошқа Эгей денгизи соҳилидаги оролларининг номида ҳам мавжуд. Ҳозирда ҳарбий ҳаракатлар туфайли Узунадага ташриф буюриш аҳоли учун тақиқланган[5].

Тарихи

Тарихий ҳужжатларда Узунада номини тарихчи Тҳуcйдидес томонидан Пелопоннес уруши 20-йилидаги кучли шамол бўлганида спарталик наварх Астёчус кемаларини саккиз кун шу оролга қўйгани ҳақида эслаб ўтилган[6].

Британия томонидан Узунадани босиб олгани учун чиқарилган марка кўриниши, 1916-йил, Усмонлилар империяси.

Милодддан аввалги 188-йилда Апамеа шартномаси тузилиб, орол Клазомена шаҳри тасарруфига ўтказилган[7][8]. 1914-йилга келиб бу ҳудудда 2000 га яқин Усмонлилар истиқомат қилган. Аммо ХИХ асрда инглизлар ҳам оролга даъвогарлик қилишган[9]. Биринчи жаҳон уруши даврида Британиянинг Ўрта Ер денгизи флоти 1916-йилда оролни эгаллаб олади ва номини Чустан деб ўзгартиради. Улар бу ерда почта маркалари чиқара бошлайди[10][11]. Греция ва Туркия ўртасида аҳоли алмашинувидан кейин оролнинг кўпчилик аҳолиси Магнесиадаги Неа Иониага кўчиб ўтган[12].

Манбалар

  1. ↑ "Туркей'с Статистиcал Еарбоок 2013". Туркиш Статистиcал Институте. Қаралди: 2014. п. 7.. 
  2. ↑ „УЗУНАДА КİМİН?“. Ени Асıр (артиcле ин Туркиш ре исланд оwнершип, нотес приор наме оф "Энглезониси (İнгилизлерин адасı)") (2012-йил 16-ноябр).
  3. ↑ „УС ГеоНамес датабасе“.
  4. ↑ „Медитерранеан Пилот, Волуме 4“. Қаралди: пп. 191-92 (4тҳ эд. 1908).
  5. ↑ [УС ГеоНамес датабасе „УС ГеоНамес датабасе“].
  6. ↑ „Тҳуcйдидес, 8.31“. (" Ҳе wас ҳимселф cарриэд то Пҳоcаэа анд Cймè, анд тҳе ремаиндер оф тҳе флеэт пут инто тҳе исландс, Маратҳусса, Пелè, анд Дрймусса, wҳич лиэ офф Cлазоменаэ. Тҳере, беинг детаинед эигҳт дайс бй тҳе wеатҳер, тҳей споилед анд дестроед парт оф тҳе пропертй оф тҳе Cлазоменианс wҳич ҳад беэн депоситед ин тҳе исландс"). 2019-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 7-апрел.
  7. ↑ А Диcтионарй оф Греэк анд Роман Геограпҳй, Волуме 1. Қаралди: п. 632 (1872). 
  8. ↑ Пинкертон, Жоҳн. Қаралди: п. 653 (1811). 
  9. ↑ [Туркиш Исланд Романcе, „Туркиш Исланд Романcе“]. Акароа Маил анд Банкс Пенинсула Адвертисер, Волуме ЛИ, Иссуэ 5241, 10 Деcембер 1926, Паге 1 (репринтед фром Тҳе Лондон Тимес). Қаралди: 10 деcембер 1926, паге 1.
  10. ↑ Стамп Cоллеcторс wилл бе Кепт Бусй. Тҳе Томаҳаwк. 
  11. ↑ „СМАЛЛ ИСЛАНДС ИН ТҲЕ НЕАР ЭАСТ“. ПҲИЛАТЕЛИC ЭХПЕРТС. Қаралди: 2015-йил 22-май.
  12. ↑ „"Εγγλεζονήσι, πολιτιστικός σύλλογος Νέας Ιωνίας Μαγνησίας“. ҳттп://www.эглезонисси.греатноw.cом/. 2013-йил 16-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 16-июл. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Uzunada" dan olindi