Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Vače Situla

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Ваčэ Ситула

Ваčэ Ситула (словенча: situla z Vač, шунингдек, ваšка ситула) 19-асрнинг иккинчи ярмида Словения марказидаги Ваčэ шаҳридаги Ҳаллстатт археологик манзилгоҳидан топилган темир даврига оид безакли бронза идиш (ситула). У бундай идишлар орасида энг юқори сифатда сақланган ва мамлакатнинг энг қиммат археологик артефактлари қаторига киради. Милоддан аввалги 5-асрга оид[1] артефакт Шарқий Ҳаллстатт ҳудудида топилган шимолий илирияликларнинг энг қадимги ситула буюмларидан бири ҳисобланади[2]. Идишда ҳукмрон табақанинг оддий ҳаётини акс эттирувчи, шунингдек, ўша даврдаги дунёнинг диний тушунчасини тасвирлаб берувчи учта қатор релеф белгилари мавжуд[3]. Ваčэ Ситула Словения миллий музейида сақланади.

Изланиш

Ваčэ Ситула 1882-йил бошида деҳқон Янез Грилc томонидан топилган (оғзаки анъанавий йил ҳисобига кўра 17-январда, лекин катта эҳтимол билан ўша йилнинг мартида). Ситула 1.5 метр (4 фут 11 инчес) чуқурликдан қазиб олинган. Ўша йили Cарниола вилоят музейи (Кранжски деžэлни музеж) директори Карел Дезманга топилма ҳақида маълум қилишган. Тарихий артефакт музей агенти томонидан 18 флорин ва 20 креузерга сотиб олинган. Кейинчалик музей унинг қийматини тахминан 6000 флоринга баҳолаган[1].

Тузилиши

Ситуланинг узунлиги 23.8 cентиметр (9.4 ин) бўлиб, бронза қавати билан бирлаштирилган учта алоҳида бронза михпарчинларидан тайёрланган. Тутқич қалин торкли симдан ясалган ва учларида ўрдак боши шакли тасвирланган[4]. У тореутик техникаси асносида қилинган ва муқаддас сувни сақлаш учун маросим идиши сифатида ишлатилган бўлиши мумкин. Идишнинг ҳажми 2 литре (0.44 имп гал; 0.53 УС гал) ни ташкил этади[5].

Фризлари

Ситула учта горизонтал параллел қаторлар билан безатилган, уларда жангчилар, маросим жанглари ва ҳайвонларнинг кичик фигуралари релеф, бўртма тасвир ёрдамида тасвирланган. Юқорида отда ва иккита аравадаги, ҳамда пиёда жангчиларнинг тантанали юриши тасвирланган. Идиш ўртасидаги тасвирлар асосий воқеани кўрсатиб беради: дастлаб ғаллани қурбон қилиш маросими, кейин тўртта муносиб вакилнинг ўз тахтларида ўтирган ва ҳар бири турли одамлардан совғалар олган байрам ҳолати кўрсатиб берилган. Шундан сўнг, кубок (узун қиррали дубулға шаклидаги қозон) учун кураш маросими тасвирланган. Пастки қисмда кетма-кет саккизта ҳайвон тасвири бор: биринчиси ҳайвоннинг оёғини ютиб юборган бўри думли шер, ундан кейин учта дўст ва тўртта эчки[3]. Юқоридаги икки қатор эпопеяга ўхшаш давомийликни ҳосил қилган. Идишнинг релефлари этруск санъатининг таъсирини ўзида намоён этган[5].

Таъсири

Ушбу ситуладан олинган кичик тасвирлар Словения паспортида фон графикаси сифатида ишлатилади ва маҳаллий Ваčэ археологик ҳаракатининг асоси ҳисобланган бронза нусхасида беш марта катталаштирилган ҳолда кўрсатилган. Археологик ҳаракат давомида бошқа муҳим ёдгорликлар — Ронкар жарликларидаги Ребер, Над Лазом ва Драге ҳудудларидан топилган темир даври қабристонлари (словенча: Ronkarjeve drage), ҳамда Споднжа Крона ва Згорнжа Крона ҳудудларидаги қадимий терассали турар-жой масканлари аниқланган.

Галерея

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Боžиč, Драган (2012). "Нова спознанжа о одкритжу ваšке ситуле [Неw Дисcовериэс Абоут тҳе Ваčэ Ситула]" (сл). Žивлженже ин техника (Теҳниšка залоžба Словениже) 63 (10). ҳттп://www.длиб.си/детаилс/УРН:НБН:СИ:ДОC-Х4Т52CWП. 
  2. ↑ Даворин, Вуга (1985). "Вири за згодовино словенске арҳеологиже ИИ [Соурcес фор тҳе ҳисторй оф Словениан арчаэологй ИИ]" (сл). Кроника: čасопис за словенско кражевно згодовино (Ҳисториcал Ассоcиатион оф Словениа) 33 (2/3): 107. УРН:НБН:СИ:доc-2ЛО05В8Р.+ИССН 0023-4923. ҳттп://www.длиб.си/в2/СтреамФиле.аспх?УРН=УРН:НБН:СИ:доc-2ЛО05В8Р&ид=3ф94537ф-ф762-4д49-982д-82д9бc09337д&тйпе=ПДФ. 
  3. ↑ 3,0 3,1 „Заклади тисоčлетиж: žэлезна доба“ (сл). Институте оф Арчаэологй, Сcиэнтифиc Ресеарч Cентре оф тҳе Словене Аcадемй оф Сcиэнcес анд Арц. Қаралди: 2014-йил 8-май.
  4. ↑ „Ситула фром Ваčэ“. Друšтво ГЕОСС. 2014-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 7-май.
  5. ↑ 5,0 5,1 Боžиč. „Тҳе Ваčэ Ситула Белонгед то а Wарриор wитҳ а Ҳелмет“. Аcадемиа.эду (2013-йил 18-декабр). 2024-йил 16-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 18-апрел.

Ҳаволалар