Валентина Голубенко

Валентина Голубенко (русча: Валентина Голубенко; 1990-йил 29-июлда туғилган)[1][2] — эстониялик ва хорватиялик шахматчи, ФИДЕ аёл гроссмейстер (WГМ) унвонига эга. 2008-йилда 18 ёшгача бўлган қизлар тоифасида жаҳон чемпиони бўлган[3] Голубенко Эстониядан шахмат бўйича биринчи ва ягона жаҳон чемпиони ҳисобланади. Голубенко Эстонияда яшасада, Хорватия байроғи остида ўйнайди, чунки у Россия фуқаролиги туфайли Эстония вакили бўлиш ҳуқуқига эга эмас[3][4][5].

Шахсий ҳаёти

Голубенколар оиласи: Валентина, Валерий, Валентинанинг синглиси Александра, Анастасия

Валентина Голубенко Россиянинг Волгоград шаҳрида шахматчи оиласида туғилган. Унинг отаси Валерий Голубенко математик ва шахматчи бўлиб, 1993-йилдан 1995-йилгача тезкор шахмат бўйича Эстония чемпиони бўлган ва Эстония жамоалар чемпионатида уч карра ғолиб бўлган[6]. Валентинанинг онаси Анастасия Голубенко кўп йиллик тажрибага эга бўлган малакали шахмат мураббийи[7] бўлиб, 1986-йилда Москва аёллар чемпионатининг финал босқичига чиқди[4].

Валентина Голубенко шахмат бўйича ёшлар ўртасидаги жаҳон чемпионатининг олтин медалини олди, 2008-йил 30-октябр
Валентина Голубенко Иван Šариć билан, шахмат бўйича ёшлар ўртасидаги жаҳон чемпионати, 2008-йил 30-октябр

Карера

Валентинага ота-онаси мураббийлик қилган ва бир нечта ёшлар унвонини қўлга киритган. У турли ёш тоифаларида Эстония чемпионатида ғолиб чиқди: 10 ёшгача бўлган қизлар ўртасида уч марта (1998-2000), 10 ёшгача ўғил болалар ўртасида бир марта (1999), 12 ёшгача бўлган қизлар ўртасида беш марта (1998-2002), 14 ёшгача бўлган қизлар ўртасида тўрт марта (2001-2001) 2004), 16 ёшгача бўлган қизлар учун икки марта (2003-2004) ва 18 ёшгача бўлган қизлар учун бир марта (2004). Шунингдек, у олти марта тезкор шахмат бўйича Эстония чемпиони (2001—2005-йилларда 18 ёшгача бўлган қизлар ва 2007-йилда У-18) ва ўсмирлар ўртасида ўғил болалар (2003) ва қизлар (2003 ва 2004) чемпиони бўлган. Ушбу турнирларнинг олтитасида у барча ўйинларда ғалаба қозониб, 100 % балл олди[8]. У 2006-йилда Риекада бўлиб ўтган Ўрта ер денгизи гуллари WГМ турнирида ва 2007-йилда Дрезденда ўтказилган аёллар ўртасидаги Европа чемпионатидаги натижалари туфайли 2007-йил ноябр ойида Анталияда аёл гроссмейстер унвонига сазовор бўлди ва бу унвонни қўлга киритган биринчи резидент эстониялик бўлди[9].

У 2008-йилда аёллар ўртасидаги шахмат бўйича жаҳон чемпионатида қатнашиб, биринчи даврада литвалик Виктория Чмилитега мағлуб бўлди[10]. 2008-йил октябр ойида Валентина Голубенко 18 ёшгача бўлган қизлар тоифасида шахмат бўйича ўсмирлар ўртасидаги жаҳон чемпионатида 11 баллдан 9 очко тўплаб, иккинчи ўриндан бир очко олдинда олтин медални қўлга киритди. 2014-йилда у аёллар ўртасидаги Хорватия чемпионатида ғолиб чиқди.

У Хорватия терма жамоаси сафида 2008—2016-йиллар давомида аёллар ўртасидаги бешта шахмат Олимпиадасида иштирок этган. Шунингдек, у 2007—2011-йиллар оралиғида Хорватия терма жамоаси сафида учта Европа жамоавий шахмат чемпионатида иштирок этган.

Эстония шахмат федерацияси билан зиддият

Бутун умри Эстонияда ўтганига қарамай, Валентина Голубенко ва унинг ота-онаси Россия фуқаролигини олишга қарор қилишди[4]. Шундай қилиб, 2003-йилдан бери у халқаро шахмат чемпионатларида Эстония вакили бўлиши мумкин эмас, чунки Эстония спорт тўғрисидаги қонуннинг 8-моддасига кўра, фақат Эстония фуқаролари ва Эстонияда яшовчи 18 ёшгача бўлган ва бошқа давлат фуқаролиги бўлмаган болалар, (жисмоний шахслар ёки жамоа аъзолари сифатида) Жаҳон ва Европа чемпионатлари ва Олимпия ўйинлари каби халқаро чемпионатларда Эстония вакили бўлиши мумкин[4][11]. Голубенконинг оиласи Федерация қарори ФИДЕ мусобақаларида қатнашиш бўйича ФИДЕ умумий қоидаларига зид эканлигини таъкидламоқда. Эстониянинг етакчи гроссмейстери Яан Элвест бу фикрга қўшилади. Эстония шахмат федерацияси Голубенконинг иккала ота-онаси томонидан ФИДЕга ёзган очиқ хатларига қарамай Спорт қонунида белгиланган фуқаролик талаби туфайли Голубенкога Эстония байроғи остида ўйнашга рухсат бермади[11][12]. Ечим сифатида Эстония шахмат федерацияси Голубенкога Эстония фуқаролигини олиш учун ариза беришни таклиф қилди; бу таклиф Голубенконинг оиласи томонидан рад этилди[13]. Голубенко Эстония терма жамоасида ўйнашдан бош тортгани ва унинг кучи Россияга етарли бўлмагани учун у ФИДЕ томонидан рухсат этилган Хорватия байроғи остида ўйнашга қарор қилди[14].

Манбалар

  1. ↑ ГОЛУБЕНКО, ВАЛЕНТИНА[сайт ишламайди]
  2. ↑ Титле апплиcатион: Голубенко Валентина. ФИДЕ.
  3. ↑ 3,0 3,1 Валентина Голубенко — чемпионка мира по шахматам. Делфи. 2008-йил
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Тҳе талентед Мисс Голубенко. ЧессБасе. 28 Деcембер 2004
  5. ↑ Голубенко. „Опен леттер то ФИДЕ анд тҳе 78тҳ ФИДЕ Cонгресс ин Анталя, Туркей“. Ассоcиатион оф Чесс Профессионалс (2008-йил 14-ноябр). 2012-йил 13-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 28-феврал.
  6. ↑ Валерй Голубенко. (2006-10-19). „Ирина Василевич wинс Голден Исланд Крк“. ЧессБасе.
  7. ↑ Голубенко. „Опен Леттер фром Анастасиа Голубенко то ФИДЕ“. Ассоcиатион оф Чесс Профессионалс (2005-йил 18-январ). 2012-йил 13-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-август.
  8. ↑ Галерея Чемпионов по Диагонали: Валентина ГОЛУБЕНКО. Эуручесс.орг.
  9. ↑ Ест первий гроссмейстер среди женщин!. Эуручесс.орг.
  10. ↑ Оффиcиал сите (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-03 санасида архивланган) оф тҳе Wомен'с Wорлд Чесс Чампионшип 2008
  11. ↑ 11,0 11,1 Олде. „Cларифиcатионс оф тҳе Эстониан Чесс Федератион“. Ассоcиатион оф Чесс Профессионалс. 2012-йил 13-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 28-феврал.
  12. ↑ Эстониан Чесс Федератион леттер, датед Новембер 8тҳ, 2007
  13. ↑ Победителница чемпионата мира по шахматам вернулас домой в Эстонию. Комсомолская Правда. 3 Новембер 2008
  14. ↑ Валентина Голубенко играэт за Хорватию[сайт ишламайди]. Молодезҳ Эстонии. 31 Оcтобер 2007