Vals sahifasining manbasini koʻrish

'''Vals''' (nem. walzen — aylanmoq) — juft boʻlib, tekis harakat bilan aylanib, jadal yoki oʻrtacha tezlikda ijro etiladigan [[raqs]].

Musiqiy oʻlchovi 3/4 yoki 3/8. Usuli birinchi hissadagi urgʻusi bilan ajralib turadi. XVIII-asrning oxirgi choragida [[avstriya]], nemis xalq (lendler kabi) raqslari zaminida shahar sharoitida vujudga kelgan. XIX-asrning boshida yangi, lirik bal raqsi sifatida butun [[Yevropa]]ga tarqalgan. Ayniqsa, Y. Lanner yaratgan va ota-bola I. Shtrauslar takomillashtirgan turkum shaklidagi Vena Valslari ommalashgan. Vals [[romans]], [[ariya]]lar uchun asos boʻlib [[opera]] (Sh. Guno, J. Verdi, P. Chaykovskiy, S. Prokofev va b.), [[operetta]] (I. Shtraus, F. Legar va b.), [[balet]] (L. Delib, P. Chaykovskiy), teatr musiqasida keng qoʻllangan. Shuningdek, kamer musiqa asari (ayniqsa musiqiy romantizm namoyandalari F. Shubert, F. Shopen, I. Brams, E. Grig va b. ijodida), simfonik musiqa janri (M. Glinka, Ya. Sibelius, M. Ravel) sifatida rivoj topgan.

Oʻzbek musiqasida Vals uslubidagi kuylar [[1920-yil]]larda paydo boʻlgan (mas., Hamzaning „Hoy ishchilar“ qoʻshigʻi). Keyinchalik V. janri oʻzbek bastakorlari (T. Jalilov, „Vals“; K. Jabborov, „Diyorimsan“; M. Mirzayev, „Bahor valsi“ va b.) va kompozitorlari (S. Yudakov, „Karnaval valsi“; M. Burhonov, „Oq oltin“ vals-syuitasi; X. Izomov, „Toshkent osmoni“; M.Leviyev, „Mahallada duv-duv ran“ filmidagi V. va b.) ijodidan keng oʻrin olgan.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


{{chala}}