Van Gogh muzeyi
Ван Гогҳ музейи — Амстердам жанубидаги музейлар майдонида жойлашган Винcент ван Гогҳ ва унинг замондошларига бағишланган голланд тасвирий санъат музейидир. Музей 1973-йил 12-июнда очилган. Унинг лойиҳаси Геррит Риэтвелд ва Кишо Курокава томонидан ишлаб чиқилган.
Музейда Ван Гогҳнинг дунёдаги энг катта суратлари ва расмлар тўплами мавжуд. 2017-йилда музейга 2,3 миллион киши ташриф буюрган ва у Голландиядаги энг кўп ташриф буюрилган музей шунингдек дунёдаги энг кўп ташриф буюрилган 23-санъат музейига айланган. 2019-йилда Ван Гогҳ музейи Винcент Ван Гогҳ билан танишиш тажрибасини ишга туширади, у Ван Гогҳ ҳаёти ва ижодига бағишланган технология асосидаги „иммерсив кўргазма“ сифатида бутун дунё бўйлаб гастролларда юради .
Тарихи
Сотилмаган асарлар
1890-йилда Винcент ван Гогҳ вафот этгандан сўнг, унинг сотилмаган асари акаси Теонинг мулкига ўтади. Тео ҳам Винcентдан олти ой ўтиб вафот этади ва ишни беваси Ёханна ван Гогҳ-Бонгерга қолдиради[1]. Винcентнинг кўплаб расмларини ўз санъати ҳақидаги билимларни тарқатиш амбициялари билан сотган Ёханна ўз асарларининг шахсий коллексиясини сақлаб қолди. Тўплам 1925-йилда унинг ўғли Винcент Виллем ван Гогҳга мерос бўлиб, охир-оқибат Амстердамдаги Стеделйк музейига ижарага берилди, у ерда кўп йиллар давомида намойиш этилди ва 1962-йилда давлат ташаббуси билан Винcент ван Гогҳ жамғармасига топширилди[1].
Махсус музей
Ван Гогҳ музейи дизайни Голландия ҳукумати томонидан 1963-йилда голландиялик архитектор ва мебел дизайнери Геррит Риэтвелдга топширилган[2]. Риэтвелд эса бир йил ўтиб вафот этган ва бино 1973- йилгача[3], музей ўз эшикларини очгунча қуриб битказилмаган. 1998 ва 1999-йилларда бино голландиялик архитектор Мартиэн ван Гоор томонидан таъмирланган ва япон меъмори Кишо Курокава томонидан кўргазма қаноти қўшилган[4]. Сўнг 2012-йил охирида музей таъмирлаш учун олти ойга ёпилди. Ушбу давр мобайнида тўпламдан 75 та асар Амстердам Эрмитажида намойиш этилган[5].
Музей 2013-йил 9-сентабрда Норвегия чодирида бошқа рассом томонидан яратилган деб ҳисобланган Ван Гогҳнинг узоқ вақтдан бери йўқолган расмини очди. Бу унинг 1928-йилдан бери кашф этган биринчи тўлиқ ўлчамли суратидир. Монтмажоурдаги қуёш ботиши Ван Гогҳнинг таниш қалин чўтка зарбалари билан бўялган дарахтлар, буталар ва осмонни тасвирлайди. У буни акаси Теога ёзган мактубида тасвирлаб берган ва уни 1888-йил 4-июл куни чизганини айтган[6].
Санъат ўғирликлари
1991-йилда музейдан йигирмата расм ўғриланган, улар орасида Ван Гогҳнинг „Картошка еювчилар“ картинаси ҳам бор эди. Ўғрилар бинодан қочиб кетган бўлса-да, 35 дақиқадан сўнг барча ўғриланган расмлар ташландиқ машинадан топилган. Ўғрилик пайтида учта расм — Буғдой майдони, Қарғалар билан, Инжил билан натюрморт ва Мевали натюрморт — қаттиқ йиртилган[7]. Тўрт киши, жумладан, иккита музей қўриқчиси ўғриликда айбланиб, олти ёки етти йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган[8]. Бу Голландиядаги Иккинчи жаҳон урушидан кейинги энг йирик санъат ўғрилиги ҳисобланади[9].
2002-йилда музейдан иккита расм ўғриланган: Нуэнендаги ислоҳот қилинган черковни тарк этган жамоат ва Счевенингендаги денгиз манзараси[10]. Икки голландиялик ўғриликда айбланиб, тўрт ярим йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди, аммо расмлар дарҳол топилмади[11][12]. Музей расмларни қайта тиклашга ёрдам берадиган маълумотлар учун 100 000 евро мукофот таклиф қилди. ФҚБ санъат жиноятлари гуруҳи ўғриликни ўзларининг энг яхши ўнта санъат жиноятлари рўйхатига киритди ва расмларнинг умумий қийматини 30 миллион АҚШ долларига баҳолади. 2016-йил сентябр ойида иккала расм ҳам Гуардиа ди Финанза томонидан Италиянинг Cастелламмаре ди Стабиа шаҳрида, Cаморра наркотрафикчиси Раффаэле Империалега тегишли виллада топилган[13]. Ван Гогҳ музейининг маълумотига кўра, иккита санъат асари „нисбатан яхши ҳолатда“ топилган[14].
Бинолар
Музей Амстердам-Зуид шаҳридаги Мусеумплеинда, Паулус Поттерстраат 7 да, Стеделижк музейи ва Рижксмусеум ўртасида жойлашган ва иккита бинодан иборат, Геррит Риэтвелд томонидан ишлаб чиқилган Риэтвелд биноси ва Курокава қанотидан иборат. Кишо Курокава томонидан. Музей офислари Амстердам-Зуид шаҳридаги Стадҳоудерскаде 55-да жойлашган. Мавсумга қараб, кунгабоқарни музейга киришдан ташқарида татиб кўриш мумкин.
Риэтвелд биноси
Риэтвелд биноси асосий иншоот бўлиб, доимий коллексияга эга. У тўртбурчак шаклида ва баландлиги тўрт қаватли . Биринчи қаватда дўкон, кафе ва танишув кўргазмаси мавжуд. Шунингдек, у қаватда Ван Гогҳнинг хронологик гуруҳланган асарлари кўрсатилган. Иккинчи қаватда расмларни қайта тиклаш ҳақида маълумот берилган ва кичик вақтинчалик кўргазмалар учун жой мавжуд. Учинчи қаватда эса Ван Гогҳ замондошларининг Ван Гогҳнинг ўзи ижодига алоқадор расмлари кўрсатилган[15].
Курокава қаноти
Курокава қаноти асосий вақтинчалик кўргазмалар учун ишлатилади. У овал қават режасига эга ва уч қаватли. Курокава қанотига кириш Риэтвелд биносидан туннел орқали амалга оширилади[15].
Тўплам
Винcент ван Гогҳ асарлари
Музейда рассомнинг 200 та расми, 400 та чизмаси ва 700 та хати жамланган бўлиб у дунёдаги энг катта Ван Гогҳ коллексияси ҳисобланади [16] .
Асосий кўргазмада Ван Гогҳнинг бадиий ҳаётининг турли босқичларини акс эттирилган.
- Унинг Нуэнендан (1880 — 1885) танланган асарлари:
- Куздаги тераклар хиёбони (1884)
- Картошка еювчилар (1885)
- Унинг Антверпендан танланган асарлари (1886):
- Ёнаётган сигаретли скелетнинг бош суяги (1886)
- Париждан танланган асарлари (1886 — 1888):
- Агостина Сегатори ду Тамбоурин кафесида ўтириш (1887)
- Ларкли буғдой даласи (1887)
- Лепик кўчасидаги Винcент хонасидан Парижнинг кўриниши (1887)
- Арлесдан танланган асарлари (1888 — 1889):
- Зоуаве (1888)
- Арлесдаги ётоқхона (1888)
- Сариқ уй (1888)
- Кунгабоқар (1889)
- Унинг Сент-Ремидан танланган асарлари (1889 — 1890):
- Бодом гуллари (1890)

- Ва унинг Ауверс-сур-Оисе (1890) дан танланган асарлари:
- Қарғалар билан буғдой майдони (1890)
Доимий коллексияни шунингдек, рассомнинг тўққизта автопортретини ва 1882-йилга оид энг қадимги расмларини ўз ичига олади.
Янги топилган асар вақтинча намойишга чиқарилгн. Ван Гогҳ деҳқонларнинг учта номаълум эскизини яратди, кейинчалик улар битта хатчўп сифатида ишлатилган. Стилистик жиҳатдан улар 1881-йилнинг кузига тўғри келади[17].
Замондошларнинг асарлари
Музейда, шунингдек, Ван Гогҳ замондошларининг импрессионист ва пост-импрессионистик оқимлардаги машҳур санъат асарлари ва ХИХ аср санъат тарихига оид турли мавзуларда кенг кўламли кўргазмалар ўтказилади.
Музейда Август Родин ва Жюл Далоу ҳайкаллари, Жон Расселл, Эмиле Бернард, Морис Денис, Кис ван Донген, Пол Гогҳен, Эдуард Манет, Клод Моне, Одилон Редон, Жорж Сеурат, Пол Хеюс, Пол Хеюнинг ваЛаутреc расмлари бор[18].
Галерея
Винcент Ван Гогҳ музейи тажрибаси
Ван Гогҳ музейи Винcент Ван Гогҳ билан танишишнинг расмий тажрибасини бошқаради, у Ван Гогҳ ҳаётининг ҳикоясини унинг асарлари тасвирлари орқали ёритиш учун технология ва компютер аудио-визуал техникасидан фойдаланган ҳолда сайёҳлик „3Д иммерсив кўргазма“сини ишлаб чиқади. Биринчи „тажриба“ 2016-йилда Пекинда бўлган, [ишончсиз манба] ва шундан бери бутун дунё бўйлаб Европа, Осиё ва Шимолий Америка бўйлаб гастрол қилинган.
Ван Гогҳ билан танишиш тажрибаси асл санъат асарларини тақдим этмайди, чунки улар саёҳат қилиш учун жуда нозик ҳисобланади[19]. „Тажриба“ Лондонда жойлашган „Эвент Cоммуниcатионс“ (Титаник Белфастни лойиҳалаштирган) музей дизайни бўйича консалтинг компанияси[20] билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган ва у 2017-йилда "Иммерсиве Мусеум Эхҳибит: Тоуринг " номинациясида ТҲЕА мукофотига сазовор бўлган[21].
Ташриф буюрувчилар
| Йил | Ташриф буюрувчилар | Йил | Ташриф бурурувчилар |
|---|---|---|---|
| 2000 | 1 312 000 | 2010-йил | 1 430 000 |
| 2001-йил | 1 276 000 | 2011-йил | 1 601 000 |
| 2002-йил | 1 593 000 | 2012-йил | 1 438 000 |
| 2003-йил | 1 342 000 | 2013-йил | 1 449 000 |
| 2004-йил | 1 338 000 | 2014-йил | 1 609 000 |
| 2005-йил | 1 417 000 | 2015-йил | 1 900 000 |
| 2006-йил | 1 677 000 | 2016-йил | 2 100 000 |
| 2007-йил | 1 560 000 | 2017-йил | 2 255 000 |
| 2008-йил | 1 474 000 | 2018-йил | 2 190 000 |
| 2009-йил | 1 451 000 | 2019-йил | - |
2006-йилдан бери музей директори бўлиб ишлаган Аксел Рюгер[22] 2019-йилда музейни тарк этиб, Лондондаги Қироллик санъат академиясининг котиби ва бош ижрочи директори бўлди[23]. Ван Гогҳ музейи бошқарувчиси Адриаан Донсзелманн янги директор тайинланмагунча бош директор вазифасини бажаришини эълон қилади[24].
2000-йилдан бери ташриф буюрувчилар сони 1,2 миллиондан 1,9 миллионгача бетган. 2010-йилдан 2012-йилгача бу Голландиядаги энг кўп ташриф буюрилган музей эди[25]. 2015-йилда эса музейда йилига1,9 миллион ташриф буюрувчилар сони билан Голландиядаги Рижксмусеумдан кейинги иккинчи ўриндаги энг кўп ташриф буюриладиган музей ва дунёдаги энг кўп ташриф буюрилган ўттиз биринчи санъат музейи бўлди.
Ван Гогҳ музейи — миллий музейверенигинг (музейлар ассоциацияси) аъзоси.
Шунингдек:
Манбаалар
- ↑ 1,0 1,1 Ван Гогҳ'с Ван Гогҳс: Тҳе Ван Гогҳ Мусеум, Натионал Галлерй оф Арт, 29 май 2010да асл нусхадан архивланди, қаралди: 23 Апрел 2011
- ↑ Тҳе Ван Гогҳ Мусеум Ин Амстердам Ҳосц Оур Эдитор ~ Тҳе Wорлд'с Ларгест Cоллеcтион оф Ван Гогҳ'с Артwорк, Арт Кноwледге Неwс, қаралди: 23 Апрел 2011
- ↑ Геррит Тҳомас Риэтвелд, СФМОМА, 28 июл 2010да асл нусхадан архивланди, қаралди: 23 Апрел 2011
- ↑ Неw Wинг оф тҳе Ван Гогҳ Мусеум, Кишо Курокаwа арчитеcт & ассоcиатес, 2006, 2 октабр 2011да асл нусхадан архивланди, қаралди: 23 Апрел 2011
- ↑ Дан Салтзстеин, „Амстердам’с Ван Гогҳ Мусеум то Cлосе фор Реноватионс“, Неw Ёрк Тимес, 2011. Ретриэвед 5 Фебруарй 2012.
- ↑ Сиэгал, Нина. „Неw Ван Гогҳ Паинтинг Унвеилед ин Амстердам“. НЙ Тимес (2013-йил 9-сентябр). Қаралди: 2013-йил 9-сентябр.
- ↑ Паул Л. Монтгомерй, „Лост анд Фоунд: Ҳуге ван Гогҳ Тҳефт Фаилс“, Неw Ёрк Тимес, 1991. Ретриэвед 31 Жануарй 2012.
- ↑ (нидерландча) „Роверс Ван Гогҳ ин ҳогер бероэп форсер гестрафт“, Троуw, 1992. Ретриэвед 24 Фебруарй 2012.
- ↑ (нидерландча) „Диэфстал Ван Гогҳс грооцте кунстрооф ин Недерланд“ (субсcриберс онлй), НРC Ҳанделсблад, 1991. Ретриэвед 24 Фебруарй 2012.
- ↑ "Тwо ван Гогҳ Wоркс Аре Столен ин Амстердам", Неw Ёрк Тимес, 2002. Ретриэвед 5 Фебруарй 2012.
- ↑ Лаwренcе Ван Гелдер, „Жаил фор Ван Гогҳ Тҳиэвес“, Неw Ёрк Тимес, 2004. Ретриэвед 5 Фебруарй 2012.
- ↑ (нидерландча) „Оок биж ҳоф вероорделинг ван роверс“, де Волкскрант, 2005. Ретриэвед 5 Фебруарй 2012.
- ↑ Мартин. „Тwо Столен Ван Гогҳс Wортҳ 1712 Миллион Фоунд ин а Полиcе Раид он а Мафиа Дон'с Вилла ин Италй“ (эн). Форбес. Қаралди: 2021-йил 25-май.
- ↑ „Ван Гогҳ паинтингс столен фром Амстердам фоунд ин Италй“. ББC Неwс (2016-йил 30-сентябр). Қаралди: 2016-йил 30-сентябр.
- ↑ 15,0 15,1 (нидерландча) Информатиэ (Дутч виситор’с брочуре, Фебруарй 2012), Ван Гогҳ Мусеум.
- ↑ Аҳмед. „Амстердам • Вениcе оф тҳе Нортҳ“. тҳеиндепендентбд.cом. Тҳе Индепендент (2015-йил 10-июл). 2022-йил 15-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 15-июн.
- ↑ „А неw Ван Гогҳ wорк дисcоверед ҳидден ин а боок“. Тҳе Арт Неwспапер (2021-йил 25-июн).
- ↑ Отҳер артисц ин тҳе cоллеcтион, Ван Гогҳ Мусеум. Ретриэвед 30 Жануарй 2012.
- ↑ „Меэт Винcент ван Гогҳ Эхпериэнcе“. Ван Гогҳ Мусеум. 2019-йил 5-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-октябр.
- ↑ „Элбоw Продуcтионс Cелебратес Опенинг оф 'Меэт Винcент ван Гогҳ' wитҳ Эвент“. МусеумИнсидер (2016-йил 11-июл). Қаралди: 2019-йил 6-октябр.
- ↑ „Паст Тҳеа Аwард реcипиэнц: 1994–2018“. Тҳемед Энтертаинмент Ассоcиатион. 2020-йил 6-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 5-октябр.
- ↑ (нидерландча) „Дуицер Ахел Рüгер ниэуwе диреcтеур Ван Гогҳ Мусеум“, де Волкскрант, 2006. Ретриэвед 13 Жулй 2014.
- ↑ Жҳала. „Ахел Рüгер, диреcтор оф Ван Гогҳ Мусеум ин Амстердам, аппоинтед неw чиэф эхеcутиве оф Роял Аcадемй“. тҳеартнеwспапер.cом (2019-йил 13-феврал). Қаралди: 2019-йил 21-июн.
- ↑ „Манагемент Теам – Ван Гогҳ Мусеум“ (эн). www.вангогҳмусеум.нл. Қаралди: 2019-йил 21-июн.
- ↑ (нидерландча) Топ 55 Мусеумбезоэк 2010 (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-04-29 санасида архивланган). Недерландсе Мусеумверенигинг. Ретриэвед 3 Фебруарй 2012.
Ҳаволалар
- Расмий сайти
- Меэт Винcент Ван Гогҳҳ Эхпериэнcе (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-01-22 санасида архивланган) wебсите
- Виртуал тоур оф тҳе Ван Гогҳҳ Мусеум провидед бй Гоогле Арц &амп; Cултуре
- Медиа релатед то Ван Гогҳҳ Мусеум ат Wикимедиа Cоммонс