Varsh

Усмон ибн Саъид ибн Абдуллоҳ ибн Амр ибн Сулаймон ибн Иброҳим ал-Қураший ал-Мисрий (арабча: عثمان ابن سعيد ابن عبدالله ابن عمرو ابن سليمان ابن إبراهيم القرشي المصري‎‎; ҳижрий 110-йил/милодий 728-йил — ҳижрий 197-йил/милодий 813-йил; одатда Варш тахаллуси билан танилган) — Қур’он қироати бўйича мисрлик олим ҳамда Нафиъ ал-Маданий қироатининг икки асосий ровийидан бири. Устози Нафиъ унинг жуда оқ танли бўлганига ишора қилиб, унга Варш тахаллусини бергани айтилади.

Имом Варш
ورش
8-асрга оид илк куфий ёзувидаги Қур’он саҳифаси. Алоҳида рангли нуқталар Варш (яшил) ва Ҳамза (қизил) қироатлари ўртасини фарқлаш учун талаффуз (ҳаракатлар) қўлланмаси вазифасини бажаради.
Унвони	Унвонлар рўйхатига қаранг Имом аҳл ал-ада (сўзма-сўз таржимаси — „Қироат аҳли имоми“) Шайх ал-Иқро биʾл-диёр ал-Мисрийя (сўзма-сўз таржимаси — „Миср диёрларида қироат шайхи“) Роис аҳл Миср (сўзма-сўз таржимаси — „Миср аҳли бошлиғи“) Роис фи ал-дироя (сўзма-сўз таржимаси — „Билим устози“) Роис ал-дабт ваʾл-итқон (сўзма-сўз таржимаси — „аниқлик ва мукаммаллик устози“) Шайх ал-Қурро (сўзма-сўз таржимаси — „Қориилар шайхи“)
Шахсий маълумотлар
Таваллуди	Усмон ибн Саъид ал-Қутбий ҳижрий 110-йил/милодий 728-йил
Вафоти	ҳижрий 197-йил/милодий 812-йил (87 ёшда) Қоҳира, Миср, Бағдод халифалиги
Ўликлар шаҳри (Ал-Қарафа қабристони) 30°0′55″Н 31°15′33″Э (қайта дафн қилинишидан олдин)
Дини	Ислом
Эра	Ислом олтин даври
Ҳудуд	Миср, Ҳижоз
Асосий қизиқиш(лар)и	Қироатлар, тажвид
Танилган соҳаси	Варш қироати (Ривоят Варш ан Нафиъ)
Милитарй сервиcе
Ниcкнаме(с)	ар-Раввос ал-Варшон

Варш ривояти асосида босилган Саалибия Қуръонининг якуни.

Мисрда туғилиб улғайган Варш ҳижрий 155-йилда Мадинага бориб Нафиъдан таълим олган ва унинг ҳузурида Қур’онни бир неча бор тўлиқ қироат қилиб чиққан. Сўнг Мисрга қайтиб, ўз номи билан аталган қироат мажлисини (мақра) йўлга қўйди ва минтақада Қур’он қироати бўйича энг етакчи мутахассисга айланди. Унинг ривояти асосан икки шогирди — Абу Яъқуб ал-Азрақ ва Муҳаммад ибн Абд ар-Раҳим ал-Асбаҳоний орқали ёйилган.

Варш қироати Андалус ва Моликийлик илми таъсири орқали Шимолий Африка ва Ғарбий Африкага ёйилди ҳамда бугунги кунгача Марокаш, Жазоир, Мавритания ва Ғарбий Африканинг катта қисмида Қур’он қироатининг устувор усули бўлиб қолмоқда. Шунингдек, у Соҳил минтақаси ва Ғарбий Африка бўйлаб ажамий ёзув тизимларининг имло анъаналарини ҳам шакллантирган. У ҳижрий 197-йил / милодий 813-йилда Қоҳирада вафот этган ва 2025-йил ноябрда Имом аш-Шофи’ий мақбараси ортига қайта дафн қилинган, у учун янги гумбаз ҳам қурилган.