Варвара сув омбори — Кура дарёси устида, Мингечаур ГЕСдан 20 км қуйида жойлашган сув омбори. У Мингечаур ГЕСдан чиқариладиган сувларни суткалик тартибга солиш ва электр энергияси ишлаб чиқариш мақсадида 1956-йилда фойдаланишга топширилган. Сув омборининг узунлиги 13 км, нормал сатҳдаги максимал эни 3,4 км, чуқурлиги 8,2 м, соҳил чизиғининг узунлиги 31 км, сув юзаси майдони эса 20,5 км²ни ташкил этади. Варвара сув омборида 3 та агрегатдан иборат, умумий қуввати 16,5 минг кВт бўлган Варвара гидроэлектр стансияси фаолият юритади[1].

Варвара сув омбори
озарбайжонча: Варвара су анбарı
Морфометрия
Узунлиги 13 км (8.1 ми)
Кенглиги 3.4 км (2.1 ми)
Майдони 20.5 км2 (7.9 кв ми)
Ҳавзаси
Қуйиладиган ирмоқлар Кура
Жойлашуви
Мамлакат Озарбайжон
Map
Варвара сув омбори харитада

Сув омборининг ихтиофаунаси

Варвара сув омбори ихтиофаунасининг тур таркиби ва уларнинг учрашиш интенсивлигини ўрганиш натижасида бу ерда балиқларнинг 34 тури ва кенжа тури, 2 та дурагай ҳамда 1 та шакли (карп) аниқланган. Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ҳозирги даврда сув омборида Каспий қизил балиғи, Кура храмуляси, зардапар, мурса, пору, қиличбалиқ ва Каспий миногаси учрамайди[2].

Ҳозирги вақтда Варвара сув омборида балиқларнинг 26 тури ва кенжа тури, 2 та дурагай ҳамда 1 та шакли, жами 29 та таксон мавжуд. Улар орасида сон жиҳатидан кўп учрайдиганлари — чўртан, куллма, ҳешам, Зақафқазия кумушчаси, лешч, лаққа балиқ, сиф, товон балиқ, Кура кумушчаси; ўртача миқдорда учрайдиганлари — Кура шемаяси, гамбусия, Кура хули, Кавказ хули, зоғора балиқ, карп; кам сонли турлари — Кура қумлағчиси, Кура алтаоғизи, ил балиғи, қизил қанот, Кавказ кенгбоши; камдан-кам учрайдиганлари эса қижовчи ва қизилишкендир. Шунингдек, куллма × лешч ҳамда куллма × алтаоғиз дурагайлари ҳам учрайди.

Олиб борилган сўнгги тадқиқотлар натижасида куллма тижорий аҳамиятга эга балиқлар орасида сон динамикаси бўйича биринчи ўринни эгаллаши аниқланган — 34,5 %. Кейинги ўринда 25,5 % билан лешч туради. Ҳешам 15,5 % билан учинчи, зоғора балиқ эса 10,7 % билан тўртинчи ўринда. Охирги ўринларни сиф балиğи — 8,9 % ва чўртан — 4,8 % эгаллайди.

Сув омборида ўсимликларнинг, айниқса қамишнинг, ҳаддан ташқари кўпайиши ва ривожланиши йиртқич балиқларнинг бошқа тижорий аҳамиятга эга балиқлар ҳамда уларнинг чавоқларини овлаш имкониятини оширади.

Адабиёт

  1. Кура силсиласи сув омборларининг биологияси. Боку, Элм, 2010.

Манбалар

  1. ↑ „СУ АНБАРЛАРИ“. 2011-йил 19-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 28-июл.
  2. ↑ ҳттпс://метео.аз/индех.пҳп?лн=аз&пг=98