Vayangon

Ваянгон, Уёнган (Уйғонган) б о б о — қад. шаҳар ҳаробаси (мил. 1— ИВ асрлар, 9—ХИВ асрлар). Хоразм вилоятининг Шовот туманидаги Манақ (Ам-барманоқ) посёлкасидан 1,5 км жан.-шарқда жойлашган. В.ни 1949—50-йилларда Я. Ғ. Ғуломов тадқиқ этиб шаҳар ҳаётини 2 босқичга: кушонлар даври (И—ИВ асрлар) ва ўрта асрлар (9—ХИИИ асрлар)га ажратган. 1973—74-йилларда В.ни Ўзбекистон ФА Қорақалпоғистон филиалининг Тарих, тил-адабиёт институти археология бўлими ходимлари текширишган. В. тарҳи тўртбурчак, икки: ғарбий (280х360 м) ва шарқий (320х220 м) қисмдан иборат. Ёдгорликда олиб борилган ишлар якунига кўра, В.нинг ғарбий қисми мил. 2—ХИИИ аср бошларида обод бўлган. Я. Ғ. Ғуломов В.ни ўрта асрлардаги Ардахушмисан ш. деб ҳисоблаган. В. ҳудудида, шунингдек Абдол-бобо ва шайх Жалолиддин (ХИИ—ХИИИ аср боши) номли кичик тепачалар, Шайх Ҳасан Саброний макбараси (12—14-алар), Қалмоқ қирилган қабристони (ХИИ—ХИВ асрлар) жойлашган.

В. қалъаси номи „Гўруғли“ достонида ҳам тилга олинган.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
• Гулямов Я. Г., История орошения Хорезма с древнейших времен до наших дней, Т., 1975; Мамбетуллаев М., Кдирниязов М. М., Городише Военган. Археология Приараля, вип. 1, Т., 1982; Мамбетуллаев М., Средневековий могилник Калмаккирилган. Археология Приараля, вип. 2, Т., 1984.