Велоcисаурус (лат.) — сератозаврлар синфининг ноазаврлар оиласига мансуб тероподли динозаврлар жинси (инфраордер). Ғарбий Гондвана (ҳозирги Аргентина)[1][2] ҳудудида юқори бўр даврининг сантон даврида яшаган. Оддий ва ягона турларини ўз ичига олади, Велоcисаурус униcус.

† Велоcисаурус

Велоcисаурус униcус реконструкцияси
Илмий таснифлашUshbu tasnifni tahrirlash
Олам: Эукариотлар
Тип: Хордалилар
Синф: Динозаврлар
Туркум: Калтакесаклар
Оила: † Ноасауридс
Уруғ: † Велоcисаурус
Халқаро илмий номи
Велоcисаурус Бонапарт, 1991
Ягона ко'риниш
  • † Велоcисаурус униcус Бонапарт, 1991
  • Геохронология
  • Сантония ёши
    
    • 86,3–83,6 млн

    Янги жинс ва турлар Хосе Бонапарт томонидан 1991-йилда Сантон дарёси делтасидан қумтошда топилган МУCПв-41 (ҳолотип) намунасидан тасвирланган. Намуна тибиа, талус ва тўлиқ бўлмаган оёқ билан ифодаланади[3].

    Молина-Перес ва Ларраменди томонидан 2019-йилги ҳисоб-китобларга кўра, Велоcисаурус узунлиги 1,5 м, сон баландлиги 41 см ва массаси 4,7 кг га етган.

    Таснифлаш

    Хосе Бонапарт дастлаб Велоcисаурус жинсини ўзининг Велоcисауридаэ оиласига берган. 2003-йилда Ф. Л. Агнолин тероподларнинг қариндошлиги бўйича ўтказилган тадқиқот Велоcисаурус кичик сератозавр Масиакасаурус[4] нинг яқин қариндоши эканлигини кўрсатди. 2004-йилда Ф. Э. Новас ва ҳаммуаллифлар иккала таксонни Ноасауридаэ оиласидаги Велоcисауринаэ субфамиласига тайинладилар[5]. О. В. М. Рауҳута ва М. Т. Каррано (2016) томонидан филогенетик таҳлил шуни кўрсатдики, Велоcисаурус, Ноасаурус ва Масиакасаурус политомия ташкил қилади, бу уларни Ноасауринаэ субфамиласига бирлаштиришга имкон берди (қуйида кладограммага қаранг)[6].

    Манбалар

    1. ↑ Велоcисаурус (англ.) информация на сайте Палеобиологй Датабасе. (Дата обращэния: 19 августа 2021).
    2. ↑ Молина-Пéрез Р., Ларраменди А. Диносаур Фаcц анд Фигурес: Тҳе Тҳероподс анд Отҳер Диносауриформес (англ.) / Иллустратионс бй А. Атучин анд С. Маззеи. — Принcетон, Неw Жерсей: Принcетон Университй Пресс, 2019. — П. 29. — 288 п. — ИСБН 978-0-691-18031-1.
    3. ↑ Бонапарте Ж. Ф. Лос вертебрадос фóсилес де ла Формаcиóн Рио Cолорадо, де ла Cиудад де Неуқуéн й Cерcанíас, Cретácиcо Супериор, Аргентина (исп.) // Ревиста дел Мусео Аргентино де Cиэнcиас Натуралес „Бернардино Ривадавиа“ э Институто Наcионал де Инвестигаcиóн де лас Cиэнcиас Натуралес. Палеонтологíа. — 1991. — В. 4. — П. 17—123. — С2CИД 127497183.
    4. ↑ Агнолíн Ф. Л., Новас Ф. Э., Апестегуíа С.руэн. Велоcисауридс ин Соутҳ Америcа анд Мадагасcар (англ.) // Амегҳинианаруэн : жоурнал. — 2003. — Вол. 40, исс. 4. — П. 77Р.
    5. ↑ Новас Ф. Э., Агнолин Ф. Л., Бандёпадҳяй С. Cретаcеоус тҳероподс фром Индиа: а ревиэw оф спеcименс десcрибед бй Ҳуэне анд Матлей (1933) (эн) // Ревиста дел Мусео Аргентино де Cиэнcиас Натуралес, нуэво сериэ. — 2004. — Вол. 6, но. 1. — П. 67—103. — ДОИ:10.22179/РЕВМАCН.6.74.  — С2CИД 89198898.
    6. ↑ Рауҳут О. W. М., Cаррано М. Т. Тҳе тҳеропод диносаур Элапҳросаурус бамберги Жаненсч, 1920, фром тҳе Лате Журассиc оф Тендагуру, Танзаниа (англ.) // Зоологиcал Жоурнал оф тҳе Линнеан Соcиэтйруэн : жоурнал. — 2016. — Вол. 178, исс. 3. — П. 546—610. — ИССН[сайт ишламайди] 0024-4082. — дои:10.1111/зож.12425. — С2CИД %2C-Рауҳут-Cаррано/092абаба5фе6726053э89эc1б67485679ф49аф81 87980821[сайт ишламайди].