Velosiped yoritgichi
Велосипед ёритгичи – велосипедларга ўрнатилган ёритгич бўлиб, унинг мақсади биринчи навбатда рефлекторлар билан бир қаторда атроф-муҳитнинг ёмон ёритилиши шароитида велосипед ва унинг ҳайдовчисининг бошқа йўл иштирокчиларига кўринишини яхшилашдан иборат. Иккиламчи мақсад – мушук кўзи ва ё'л белгиси каби акс эттирувчи материалларни ёритиш. Учинчи мақсад, чавандоз олдинга йўлни кўриши учун йўлни ёритиши бўлиши мумкин. Охирги мақсадларга хизмат қилиш кўпроқ ёруғлик оқимини ва шунинг учун кўпроқ қувватни талаб қилади.
Кўпгина юрисдикцияларда бошқа транспорт воситаларида бўлгани каби, тунги велосипедларга бир ёки бир нечта велосипед чироқлари ўрнатилиши талаб қилинади. Одатда олд томонда оқ чироқ ва орқада қизил чироқ бўлади.
Тарих
Ёқилғили ёритгичлар
Энг қадимги велосипед лампалари мойли ёқилғи билан жиҳозланган ва 1876-йилда оддий (юқори велосипед) ва қаттиқ чарчаган уч ғилдиракли велосипедлар учун ишлаб чиқарила бошланди. 1896-йилдан велосипедлар учун асетилен газли ёритгичлар жорий этила бошланди, кейинчалик 1899-йилда автомашиналар учун асетилен газ лампалари машҳур бўлди. Уларнинг карбид лампалари калсий карбидини сув билан бирлаштирган ҳолда ишлаб чиқарилган асетилен газидан қувват олди. Берилган ёруғлик жуда ёрқин эди, кўпинча сунъий кундузи деб аталади, лекин лампалар мунтазам парвариш қилишни талаб қилади[1].
Электр ёритгичлар
1888-йилдан бошлаб электр қуввати билан ишлайдиган велосипед лампалари ишлаб чиқарила бошланди, лекин 1898-йилга қадар фойдали таклифга айлана олмади. Улар чўғланма лампочка ва қўрғошинли аккумулятор ёки динамодан иборат эди. кейинчалик ишқорий батареялар, қўрғошин кислотали аккумуляторлар қуруқ ҳужайралар билан алмаштирилди. Динамолар самарадорлик ва ишончлиликда яхшиланди.масалан, пластмассалар учун қолиплаш техникаси ҳам яхшиланди, бу эса линзаларнинг оптикасини яхшилашга ва харажатларни камайтиришга имкон беради. Чўғланма лампалар ўрнига аввал галоген лампалар, кейинроқ ёруғлик чиқарадиган диодлар (ЛЕД) қўйилди.
Галоген ёритгичлар
Гарчи бу чироқлар дастлаб йўлдан ташқарида фойдаланиш учун мўлжалланган бўлса-да, улар деярли универсал бўлган жойда, қайта зарядланувчи галоген чироқлар велосипедчилар орасида машҳур бўлди.
Кўпгина ҳалоген қайта зарядланувчи тизимлар томонидан ишлатиладиган чироқлар арзон ва ёрқин эди. лекин жуда оддий: улар йўлдан ташқарида фойдаланиш учун яхши бўлган ёруг'лик конусини (кенг ва тор нурли вариантлар мавжуд эди) проексиялашди, лекин йўлда фойдаланиш учун идеал эмас, чунки у яқинлашиб келаётган йўлчиларни ҳайратда қолдириши мумкин. Шунинг учун галоген ёритгичлар баъзи юрисдикцияларда қонуний талабларга жавоб бермайди.
Кўпгина тизимлар стандарт тижорат олдиндан йўналтирилган оптикадан фойдаланган, бу эса кенг доирадаги қувват ва нур кенглиги комбинацияларини тақдим этган. Аксарият тизимлар бир вақтнинг ўзида турли хил лампаларни улаш имконини берди – масалан, йўлдан ташқарида ҳайдаш учун кенг ва тор нурлар ёки йўлда ҳайдаш учун юқори ва паст қувватли нурлар.
ҲИД ёритгичлар
Юқори зичликдаги десарж (ҲИД) чироқлар ЛЕДларнинг кенг қўлланилишидан олдин филаментли лампаларга янада ёрқинроқ / самаралироқ алтернатив эди. Ҳаложен тизимлар сингари, улар асосан йўлдан ташқарида фойдаланиш учун мўлжалланган бўлиб, айланма носимметрик нурларга эга бўлиб, улар ёруғликни юқорига ва пастга туширади. ҲИД лампалар такрорий зарбалар натижасида шикастланишга мойил эди ва кўп ҳолларда ўчирилгандан сўнг дарҳол қайта ёқилмас эди. Худди шундай, агар батарея қуввати жуда паст бўлса, чироқ хиралашмасдан ўчиб қолади. Аммо батареянинг ишлаш муддати ҳалогенларга қараганда узоқроқ бўлса, бу муаммоларни бартараф қилади, чунки кўплаб чавандозлар шунчаки ёруғликни ёқади ва уни бутун сафар давомида ишлайди.
Ксенон ёритгичлар
Ксенон строблари илгари саноат иловаларида кенг тарқалган велосипед ёритгичларидаги янгилик эди. Улар ЛЕДлардан кўра ёрқинроқ эди ва баъзида орқа чироқ сифатида ишлатилган.
Манбалар
- ↑ Cард, Петер W.. Эарлй Cйcле Лигҳтинг 1868-1948: Идентифиcатион анд Валуэ Гуиде. Cроwоод, 2007. ИСБН 978-1-86126-964-5.