Venera Sharipova
Венера Гареэвна Шарипова (татарча: Венера Шәрипова; 1932-йил 23-феврал — 1989-йил 8-сентябр) — опера хонандаси (лирик-колоратура сопрано). Татар АССРда хизмат кўрсатган артист (1956)[1]. Татар АССР халқ артисти (1976)[1]. РСФСР халқ артисти (1988)[1]. М. Жалил номидаги Татар опера ва балет театри яккахон ижрочиси[2].
Венера Гареэвна Шарипова | |
|---|---|
| Таваллуди |
23-феврал 1932-йил |
| Вафоти |
8-сентябр 1989-йил (57 ёш) Қозон, РСФСР, СССР |
| Касби | ашулачи |
| Фуқаролиги |
|
Таржимаи ҳоли
Шарипова Венера Гареэвна 1932-йил 23-февралда Ўзбекистон ССР Шеробод туманида дунёга келган. 1952-йилда П. И. Чайковский номидаги Москва консерваториясини тамомлаган. 1952—1977-йилларда М.Жалил номидаги Татар опера ва балет театрининг яккахон ижрочиси бўлган.
1977—1989-йилларда эса Г. Тўқай номидаги Татар филармониясининг яккахон ижрочиси бўлган[1][3].
1981—1989-йилларда у ўз бригадаси билан СССР шаҳарларида (Москва, Ленинград, Рига, Сембер, Свердловск, Горкий, Набережне Челни ва бошқалар) гастролларда бўлди. Венера Шарипова кўп йиллар давомида М. Жалил номидаги Татар опера театрининг етакчи ижрочиларидан бири бўлган. Театрдаги фаолияти давомида у рус, хорижий, шунингдек, совет ва татар композиторларининг операларида лирик-колоратура сопранонинг кўплаб қисмларини ижро этган. Классик опера санъатининг юксак талабларини эгаллаш Венера Шарипова ижодига катта таъсир кўрсатди. У ўзлаштирган мутаносиблик ҳисси, юксак профессионал опера анъаналари унга миллий тўхтамларни(интонация) классик опера услубига мослаштириш имконини берди. Хонанданинг репертуаридан татар халқ қўшиқлари, рус, хорижий ва татар бастакорларининг камерали вокал асарлари ҳам бор.
Асосий гуруҳлари
- Татяна, Маша („Дубровский“, Э. Ф. Направник)
- Снегурочка, Марта („Царская невеста“, Н. А. Римский-Корсаков)
- Маргарита („Фауст“ , Ш. Гуно)
- Леонора („Трубадур“ , Г. Верди)
- Виолетта („Травиата“, Г. Верди)
- Чио-чио-сан („Мадам Баттерфлай“, Г. Пуччини)
- Сарвар („Башмачки“, Ж. Файзи)
- Иоланта („Иоланта“ П. И. Чайковский)
- Олтинчеч („Олтинчеч“ Н. Г. Жиганова)
- Гулюзум („Наемшик“, С. Сайдашева) ва бошқалар.
Қизиқарли фактлар
Қозон шаҳрида опера ва балет театри биноси очилганда бинонинг овози биринчи марта Венера Шарипова ва Фахри Насретдиноваларнинг чиқишларида ўрганилган. Венера Шарипова Қозондаги орган мусиқасининг биринчи солисти эди. Венера Шарипова биринчи бўлиб Олег Лундстрём оркестрида татар қўшиқларини куйлади.
Унвони ва мукофотлари
- Татар АССРда хизмат кўрсатган артист (1956)
- Татар АССР халқ артисти (1976)
- РСФСР халқ артисти (1988)
- „Шон-шараф белгиси“ ордени кавалери (1957-йил 7-май)[2].
Адабиётлар
- Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999 — C. 662.
- Егорова О[4]. Шарипова Венера Гарипова //Народные артисты: Очерки.— Казань, 1980. С. 438—443
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Егорова О. Шарипова Венера Гарипова //Народные артисты: Очерки.— Казань, 1980. С. 438—443
- ↑ 2,0 2,1 Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999 — С. 662.
- ↑ Татарская государственная филармония им. Г. Тукая
- ↑ „Егорова Ольга Константиновна (1927—2010)“. 2014-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 1-август.