Verden shartnomasi

Верден шартномаси (франсузча: Траитé де Вердун, олмонча: Вертраг вон Вердун , италянча: Траттато ди Вердун) — Буюк Карл империясини тақсимлаш тўғрисидаги шартнома. 843-йил августда Вердунда Ғарб император Луи (Лудвиг) И’нинг уч ўғли: тақводор Лотейр И, немис Луи (Лудвиг) ИИ ва Тепакал Чарлз ИИ ўртасида имзоланган.

Франклар давлатининг ерлари ака-укалар ўртасида қуйидагича бўлинган:

Катта ака Лотарга марказий ҳудудлар: Рона бўйидаги ерлар ва асосан Рейн дарёси ғарбий ҳудудларининг катта қисми: Австразиянинг ғарбий қисми (Австрасия Франклар давлатининг тарихий ўзаги ва бешиги), Фризия (қироллик), Элзас, Бургундия, Прованс, Ломбардия, (шимолий) Италия ва баъзи бошқа ҳудудлар, шунингдек, отанинг императорлик унвони.
Ўртанча ўғил ЛюдвигНемисга асосан Рейн дарёси шарқидаги ерларнинг катта қисми берилди: Австразиянинг шарқий қисми — Франкония, Саксония, Тюрингия Марки, Алеманния, Бавария, Шарқий Бавария Марки (Австрия), Карантания — Каринтия ва бир қатор бошқа ҳудудлар.
Кичик ўғил Чарлз Балдга Лотҳаирга берилган марказий ҳудудларнинг ғарбий қисмидаги ерлар берилди: Неустриа, Австразииянинг кичик шимоли-ғарбий қисми, Аквитания, Васкония, Септимания, Испания марки ва бошқа бир қатор ҳудудлар.

Шундай қилиб, бўлиниш натижасида учта давлат ташкил топди: Ўрта Франклар қироллиги (қисқа муддатли давлат, 855-йилда Лотер И вафотидан кейин 3 қиролликка — Лотарингия, Италия ва Провансга парчаланиб кетган), Ғарбий Франклар қироллиги (кейинчалик қарийб шу чегаралар доирасида Франсия қироллиги ташкил топган) ва Шарқий Франклар қироллиги (кейинроқ тахминий шу чегаралар доирасида Германия қироллиги ташкил топган).

Адабиётлар

Верден шартномаси ҳақида Википедиянинг қардош лойиҳаларида кўпроқ билиб олинг
	Маъно ва таржималари Викилуғатда
	Медиа файллар Викиомборда
	Таълим ресурслари Викиверситетда
	Хабарлар Викиянгиликларда
	Иқтибос, мақол ва маталлар Викииқтибосда
	Асарлар матнлари Викиманбада
	Китоб ва дарсликлар Викикитобда

А. Плушард. Энсиклопедик лексика, 9-жилд. — А. Плюшар босмахонаси; С.-П., 1837 — б. 453 (Верден шартномаси).
Тейс Л. [фр]. Каролингия мероси. ИХ-Х асрлар / Пер. фр дан. Т. А. Чеснокова. — М.: Сcарабей, 1993-йил. — Т. 2. — 272 Билан. — (Ўрта асрлар Франсиясининг янги тарихи). — 50 000 нусха. — ИСБН 5-86507-043-6.
Верденский договор / / Брокхаус ва Эфроннинг энциклопедик луғати : 86 тоннада (82 тонна ва 4 та қўшимча). — Санкт-Петербург., 1890-1907.