„Веймар учбурчаги“ нинг сиёсий харитаси

"Веймар учбурчаги" — бу Франсия, Германия ва Полшадан иборат гуруҳ. Гуруҳ инқироз зоналарида уч мамлакат ўртасидаги ҳамкорликни ривожлантиришга қаратилган[1]. Гуруҳ асосан ушбу уч давлат раҳбарлари ва ташқи ишлар вазирларининг саммит учрашувлари шаклида мавжуд. Лидерларнинг сўнгги саммити 2022-йил 8-февралда Берлинда бўлиб ўтди. Олдинги учрашувлар Варшава (2011), Познан, Полша (1998), Нанси, Франсия (1999), Гамбах, Германия (2001) ва Франсиянинг Нанси (2005) шаҳарларида бўлиб ўтган[2]. Ташқи ишлар вазирларининг саммитлари мунтазам бўлиб, камида 2016-йилгача давом этди.

2011-йилда Полша Президенти Бронислав Коморовский мезбонлик қилган ва Президент Николя Саркози (Франсия) ва канслер Ангела Меркел (Германия) иштирок этган саммитда давлат раҳбарлари Веймар учбурчагининг мунтазам учрашувларини янгилаш, Мисрдаги вазият ва Россия билан муносабатларни яхшилаш масалаларини муҳокама қилишган (бошқа мавзулар қаторида). Германия ҳам, Франсия ҳам Полшани рақобатбардошлик учун пактга қўшилишга чақирди[3].

Тарихи

Веймар жанговар гуруҳининг эмблемаси.

Веймар учбурчаги 1991-йилда Германиянинг Веймар шаҳрида ташкил этилган бўлиб, унинг мақсади Полшанинг коммунистик бошқарувдан чиқишига ёрдам беришдир. Учрашувда ҳар бир давлат ташқи ишлар вазирлари: Франсиядан Ролан Дюма, Германиядан Ханс-Дитрих Геншер ва Полшадан Кшиштоф Скубишевский иштирок этди. Ном учун Веймарни танлади, чунки у собиқ Шарқий Германияда жойлашган эди[4].

1992-йилда Франсияда бўлиб ўтган Веймар учбурчаги йиғилишида Полша Германия ва Франсиядан НАТОнинг Европа бўлими бўлган Ғарбий Европа Иттифоқида махсус ассоциация мақомига эга бўлиши кераклиги тўғрисида келишувга эришди.

2011-йилнинг 5-июлида Франсия, Германия ва Полша Брюсселда 2013-йилдан бошлаб инқирозли ҳудудларга жойлаштириладиган Веймар жанговар гуруҳи деб номланган 1700 нафар аскардан иборат бўлинмани бирлаштириш тўғрисида шартнома имзоладилар. Полша гуруҳга қўмондонлик қилади, асосий жанговар қўшинлар ва механизациялашган баталонни таъминлайди, Германия моддий-техник ёрдам беради ва Франсия тиббий ёрдамга ҳисса қўшади. Оператив қўмондонлик маркази Париж чеккасида жойлашган Монт-Валериэн шаҳрида жойлашган.

2014-йил 16-мартда бўлиб ўтган Қримнинг мақоми бўйича референдумдан кўп ўтмай, „Веймар учбурчаги“ парламентининг ташқи ишлар бўйича қўмиталари раислари — франсиялик Элизабет Гигу, германиялик Норберт Рёттген ва полшалик Грзегорз Скетина ўз мамлакатлари фикрларини ифодалаш учун Киевга ташриф буюришди. Украинанинг ҳудудий яхлитлиги қўллаб-қувватлашди[5]. Бу Веймар учбурчаги парламентарийлари учинчи давлатга биринчи марта биргаликда саёҳат қилишлари эди[6].


2016-йил апрел ойида Полша ташқи ишлар вазири Витолд Вашчиковски Газета Wйборcза газетасига берган интервюсида Веймар учбурчаги унинг мамлакати учун аҳамиятини йўқотганини айтди[7].

2016-йил 28-августда уч давлат вакиллари Веймар учбурчагини „жонлантиришга“ ваъда беришди. Германия ташқи ишлар вазири Франк-Валтер Штайнмаер гуруҳ 2016-йил охиригача йиғилишини айтди, Франсия ташқи ишлар вазири Жан-Марк Эйро эса Франсия 2016-йил ноябрида саммитга мезбонлик қилишини айтди. Ушбу жонланишнинг сабаблари Буюк Британиянинг Европа Иттифоқини тарк этиш қарори, шунингдек, давом этаётган Европа муҳожирлари инқирози эди.

2022-йил 8-феврал куни Берлинда президентлар Эммануэл Макрон, Анжей Дуда ва канслер Олаф Шолс ўртасида давом этаётган Россия-Украина инқирози шароитида хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликни муҳокама қилиш учун учрашув бўлиб ўтди. Бу уч давлат раҳбарларининг кўп йиллардаги биринчи шундай уч томонлама учрашуви бўлиб, Веймар учбурчаги форматини мустаҳкамлаш йўлидаги қадам сифатида баҳоланди. Президент Дуда қўшма матбуот анжуманида Европа етакчиларини бирдамликка чақирди ва „Биз бир овоздан ўзимизни кўрсатишимиз керак“ деди. Германия канслери Украинанинг суверенитети ва ҳудудий яхлитлигининг ҳар қандай бузилиши „қабул қилиб бўлмайдиган“ эканлигини ва „Россия учун сиёсий, иқтисодий ва геостратегик жиҳатдан кенг кўламли оқибатларга олиб келишини“ таъкидлади. Президент Макрон эса Франсиянинг дипломатик саъй-ҳаракатларини қўллаш қатъиятини кучайтирди. „Украина атрофдаги можарога барҳам беришнинг ягона йўли“ эди[8].

Ташқи ишлар вазирларининг саммитлари

Веймар учбурчагининг 20 йиллиги, 2011-йил 29-августда Веймарда Ханс-Дитрих Геншер (Германия), Тадеуш Мазовецки (Полша), Клаус-Гайнрих Стандке (модератор) ва Роланд Дюма (Франсия) ўртасидаги саҳна суҳбати.
  1. 1991-йил 28-29-август, Веймар, Германия[9]
  2. 1992-йил 23-24-апрел, Бержерак, Франсия
  3. 1993-йил 11-12-ноябр, Варшава, Полша
  4. 1994-йил 14-15-сентябр, Бамберг, Германия
  5. 1995-йил 26-октябр, Париж, Франсия
  6. 1996-йил 19-декабр Варшава, Полша
  7. 1997-йил 19-ноябр Франкфурт/Одер, Германия
  8. 1999-йил 6-январ, Париж, Франсия
  9. 1999-йил 30-август, Веймар, Германия
  10. 2000-йил 7-июн, Краков, Полша
  11. 2002-йил 16-январ, Париж, Франсия
  12. 2004-йил 15-май, Берлин, Германия
  13. 2005-йил 27-июн, Франсиянинг Ненси шаҳрида
  14. 2005-йил Варшава, Полша
  15. 2008-йил июн, Париж, Франсия
  16. 2009-йил июн, Веймар, Германия
  17. 2010-йил 26-27-апрел, Бонн, Германия
  18. 2011-йил 20-май, Бйдгошcз, Полша
  19. 2012-йил 29-феврал, Берлин, Германия
  20. 2012-йил 23-июн Варшава, Полша
  21. 2014-йил 31-март-1 апрел Берлин ва Веймар, Германия[10]
  22. 2015-йил 3-апрел, Вроцлав, Полша[11]
  23. 2016-йил 28-29-август кунлари Веймар ва Берлин, Германия [12]
  24. 2020-йил 15-октябр, Париж, Франсия[13]
  25. 2021-йил 10-сентабр, Веймар, Германия[14]
  26. 2022-йил 1-март, Лодз, Полша

Давлат раҳбарларининг саммитлари

Варшавада Веймар учбурчаги ва Висеград гуруҳи раҳбарларининг учрашуви, 2013-йил
  1. 1993-йил 21-сентябр, Гданск, Полша
  2. 1998-йил 21-феврал, Познан, Полша
  3. 1999-йил 7-май, Франсиянинг Ненси шаҳрида
  4. 2001-йил 27-феврал, Гамбах, Германия.
  5. 2003-йил 9 май, Вроцлав, Полша. Полшанинг Европа Иттифоқига кириши бўйича референдумдан бир неча кун олдин ўтказилди.
  6. 2005-йил 19-май, Ненси, Франсия
  7. 2006-йил 5-декабр, Меттлах, Германия
  8. 2011-йил 7-феврал Варшава, Полша
  9. 2013-йил 6-март Варшава, Полша. Веймар учбурчаги ва Висеград гуруҳи раҳбарларининг учрашуви
  10. 2022-йил 8-феврал, Берлин, Германия. Президент Эммануэл Макрон, президент Анжей Дуда ва канслер Олаф Шолснинг учрашувида Украина суверенитети ва ҳудудий яхлитлигига Россиядан таҳдид солаётгани муҳокама қилинди[15].

2006-йил 3-июлда Германиянинг Веймар шаҳрида бўлиб ўтган саммит Полша президенти Лех Качинскийнинг норозилиги сабабли қолдирилди.

Мудофаа вазирлари саммитлари

  1. 2006-йил 25-июл, Полшанинг Wиэлиcзка шаҳрида
  2. 2007-йил 18-декабр, Берлин, Германия

2015-йил март ойида Германия Мудофаа вазири Урсула фон дер Леен инқироз зоналарида уч мамлакат ўртасидаги ҳамкорликни ривожлантиришга қаратилган учрашув форматини жонлантириш мақсадида ўзининг ҳамкасблари франсиялик Жан-Ив Ле Дриан ва полшалик Томаş Симонякни қабул қилди; Бу Веймар учбурчаги мудофаа вазирларининг 2007-йилдан бери биринчи учрашуви эди[16].

Европа ишлари бўйича вазирлар саммитлари

  1. 2015-йил 30-сентябр, Париж, Франсия

2020-йил январ ойида Европа ишлари вазирлари Парижда яна учрашиб, қонун устуворлиги ва Европа Иттифоқининг 10 йиллик бюджетини муҳокама қилишди. Шунингдек, улар Луврдаги Полша тарихига оид махсус расмлар кўргазмасига ташриф буюришди. [17]

Европа масалалари бўйича қўмиталарнинг қўшма йиғилишлари

  1. 2014-йил 14-ноябр, Берлин, Германия
  2. 2013-йил Гданск, Полша
  3. 2012-йил Париж, Франсия

Манбалар

  1. ↑ АФП, Германй, Франcе анд Поланд форм ЭУ баттлегроуп (Wайбаcк Мачине сайтида 2024-02-13 санасида архивланган) ЭУбусинесс. Ретриэвед 5 Жулй 2011.
  2. ↑ „Леадерс ин Wарсаw cанът cовер уп ЭУ будгет рифт“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-04 санасида архивланган) Тҳенеwс.пл, Неwс фром Поланд. Ретриэвед 7 Фебруарй 2011.
  3. ↑ „Сзcзйт Трóжкąта Wеимарскиэго w Wарсзаwиэ“ (пл). 2022-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-феврал.
  4. ↑ Сараҳ Ҳелм (23 Май 1996), 'Wеимар Трианглеъ такес шапе фор поwер Тҳе Индепендент.
  5. ↑ Wеимар Триангле cоунтриэс суппорт тҳе территориал интегритй анд Эуропеан интегратион оф Украине Министрй оф Фореигн Аффаирс оф Украине, пресс релеасе оф 11 Април 2014.
  6. ↑ Парламентариэр дес Wеимарер Дреиэcкс: Рöттген, Гуигоу унд Счетйна ин Киэw Бундестаг, пресс релеасе оф 8 Април 2014.
  7. ↑ Маттҳиас Сзcзербаниэwиcз (6 Април 2016), „Wеимарер Дреиэcк“ беэндет: Поленс Абкеҳр вом алтен Эуропа (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-09-13 санасида архивланган) ЗДФ.
  8. ↑ „Полиш, Френч, Герман леадерс меэт то дисcусс Украине“. 2022-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-феврал.
  9. ↑ „Франcе-Дипломатиэ - Министрй оф Фореигн Аффаирс анд Интернатионал Девелопмент“. дипломатиэ.гоув.фр. 2014-йил 8-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 5-декабр.
  10. ↑ Тимотҳй Жонес (23 Май 1996), Германй, Франcе, Поланд cалл фор неw ЭУ аппроач то эастерн неигҳборс Деуцче Wелле.
  11. ↑ Жоинт Cоммуниқуэ оф тҳе Wеимар Триангле Фореигн Министерс Франк-Wалтер Стеинмеиэр (Германй), Лаурент Фабиус (Франcе), анд Грзегорз Счетйна (Поланд) ин Wроcłаw, 3 Април 2015 Федерал Фореигн Оффиcе оф Германй, пресс релеасе оф 3 Април 2015.
  12. ↑ Wеимар Триангле — Меэтинг бетwеэн Жеан-Марc Айраулт анд ҳис Герман анд Полиш cоунтерпарц (Wеимар анд Берлин, 28-29 Аугуст 2016) (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-07-11 санасида архивланган) Министрй оф Фореигн Аффаирс анд Интернатионал Девелопмент, пресс релеасе оф 26 Аугуст 2016.
  13. ↑ „Полиш ФМ сайс перcептион оф ЭУ футуре ин Wеимар Триангле ис симилар“. 2022-йил 9-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 15-октябр.
  14. ↑ „Германй wилл нот абандон Поланд ин фаcе оф бордер cрисис - министер“. 2022-йил 9-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 10-сентябр.
  15. ↑ „Полиш, Френч, Герман леадерс меэт то дисcусс Украине“. 2022-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-феврал.
  16. ↑ МоД Сиэмониак: ЭУ неэдс неw сеcуритй стратегй (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-06-07 санасида архивланган) Полскиэ Радио, 31 Марч 2015.
  17. ↑ „Wеимар Триангле – Амéлиэ де Монтчалин’с меэтинг wитҳ ҳер Герман анд Полиш cоунтерпарц (Ленс, 21 Жан. 2020)“. Франcе Дипломате. Министрй фор Эуропе анд Фореигн Аффаирс (Франcе). Қаралди: 2020-йил 25-апрел.