Victoria Woodhull
Виcториа Cлафлин Wоодҳулл (1838-йил 23-сентабр — 1927-йил 9-июн) — 1872-йилги сайловда Америка Қўшма Штатлари Президентлигига номзод бўлган аёлларнинг сайлов ҳуқуқи ҳаракатининг америкалик етакчиси эди. Кўпгина тарихчилар ва муаллифлар Wоодҳулл президентликка даъвогарлик қилган биринчи аёл эканлигига ишонишади, баъзилар эса уни ҳақиқий номзод сифатида таснифлашга рози эмас, чунки у конституцияда белгиланган 35 ёшдан кичик эди. Бироқ, замонавий газеталар сайловолди ёритилиши ёши муҳим масала бўлганини кўрсатмайди. Бироқ, бу номзодликка жиддий муносабатда бўлганлар камлиги билан боғлиқ бўлиши мумкин.
| Виcториа Wоодҳулл | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
Виcториа Cалифорниа Cлафлин 23-сентябр 1838-йил |
| Вафоти |
9-июн 1927-йил (88 ёшда)[1] Бредон'с Нортон, Wорcестершире, Англия |
| Касби | Сиёсатчи, феминист, ёзувчи |
| Партияси | Эқуал Ригҳц Партияси |
| Турмуш ўртоғи | Cаннинг Wоодҳулл |
| Болалари | 2 |
| Имзоси | |
 | |
Аёллар ҳуқуқлари ва меҳнат ислоҳотлари фаоли, Wоодҳулл, шунингдек, „эркин севги“ тарафдори бўлиб, у ижтимоий чекловларсиз ёки ҳукумат аралашувисиз турмуш қуриш, ажралиш ва фарзанд кўриш эркинлигини назарда тутган[2]. „Улар кўтарилган ислоҳотлар оқимини орқага қайтара олмайди, дунё ҳаракатланмоқда“ деди у[3].
Фаолияти
Газета муҳаррири
1870-йил 14-май куни Wоодҳулл ва Cлафлин ўзларининг брокерлик фаолиятидан топган пулларини Wоодҳулл & Cлафлинъс Wеэклй газетасини яратиш учун ишлатдилар, унинг энг юқори чўққисида 20 000 та миллий тиражга эга эди. Унинг асосий мақсади АҚШ президенти лавозимига Виcториа Cлафлин Wоодҳуллни қўллаб-қувватлаш эди. Кейинги олти йил давомида нашр этилган феминизм ҳафталикларнинг асосий қизиқиши эди, аммо у табу мавзулари бўйича баҳсли фикрларни нашр этиш, эркин севги, аёлларнинг сайлов ҳуқуқи, калта юбкалар, спиритизм, вегетарианизм ва лицензияга эга бўлган бошқа нарсаларни ҳимоя қилиш билан машҳур бўлди. Тарих кўпинча туғилишни назорат қилишни қўллаб-қувватлаган қоғозни таъкидлайди, аммо баъзи тарихчилар бунга рози эмас. Газета ҳозирда Карл Мархнинг Коммунистик манифестининг 1871-йил 30-декабрдаги нашрида инглиз тилидаги биринчи версиясини чоп этгани билан танилган ва қоғоз меҳнатнинг сабабини нотиқлик ва маҳорат билан муҳокама қилган[4][5].
Президентликка номзод
1870-йил 2-апрелда Wоодҳуллнинг Неw Ёрк Ҳералд муҳарририга ёзган мактуби чоп этилди, унда унинг номзоди эълон қилинди[6].
Wоодхулл 1872-йил 10-майда Ню-Ёрк шаҳридаги Аполлон Холлда янги ташкил этилган Тенг ҳуқуқлар партияси томонидан АҚШ президентлигига номзод қилиб кўрсатилган. Бир йил олдин у ўз номзодини қўйиш ниятини эълон қилган эди. Шунингдек, 1871-йилда у ҳукуматнинг фақат эркаклардан иборатлигига қарши чиқди, у янги конституцияни ишлаб чиқиш ва бир йилда янги ҳукумат тузишни таклиф қилди[7]. Унинг номзоди 1872-йил 6-июндаги конвенсияда ратификация қилинди, бу эса уни биринчи аёл номзодга айлантирди[8].
Wоодҳуллнинг сайловолди кампанияси ҳам диққатга сазовор бўлди, чунки Фредерик Дугласс вице-президентликка номзод сифатида кўрсатилган, гарчи у қурултойда қатнашмаган бўлса ҳам, у ўз номзодини тан олмаган ва кампанияда фаол рол ўйнамаган. Унинг номзоди жамоат ҳаётида оқ ва қора танлиларнинг аралашиши ва нотўғри авлод қўрқуви ҳақида тортишувларга сабаб бўлди. Тенг ҳуқуқлар партияси номзодларни суффрагистларни афро-америкалик фуқаролик ҳуқуқлари фаоллари билан бирлаштириш учун фойдаланишга умид қилди, чунки икки йил аввал ўн бешинчи тузатишдан аёлларнинг сайлов ҳуқуқини чиқариб ташлаш гуруҳлар ўртасида жиддий келишмовчиликни келтириб чиқарди.
Англиядаги ҳаёт
1876-йил октабр ойида Wоодҳулл иккинчи эри полковник Блоод билан ажрашди. 1877-йилда Cорнелиус Вандербилт вафотидан кейин Wиллиам Ҳенрй Вандербилт Wоодхулл ва унинг синглиси Cлафлинга 1000 доллар (ҳозирги қиймати: $25,000) тўлаган. У мамлакатни тарк этиш учун оқсоқол Вандербилтнинг мулкини тақсимлаш бўйича тингловларда гувоҳлик бериши мумкинлигидан хавотирда эди. Опа-сингиллар таклифни қабул қилиб, 1877-йил августида Буюк Британияга кўчиб кетишди[9].
У 1877-йил 4-декабрда Лондондаги Сент-Жеймс залида ўқитувчи сифатида биринчи марта омма олдида чиқиш қилган. Унинг маърузаси „Инсон танаси, Худонинг ибодатхонаси“ деб номланган бўлиб, у илгари Қўшма Штатларда маъруза қилган. Унинг маърузаларидан бирида банкир Жоҳн Биддулпҳ Мартин иштирок этди. Улар бир-бирларини кўришни бошладилар ва 1883-йил 31-октабрда турмуш қуришди. Унинг оиласи иттифоқни маъқулламади[10].
Манбалар
- ↑ „Виcториа Wоодҳулл Мартин cертифиэд деатҳ cертифиcате“. виcториа-wоодҳулл.cом. Обтаинед фром тҳе Генерал Регистер Оффиcе, УК (17-июн 2015-йил). 2016-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-ноябр 2016-йил.
- ↑ Кемп, Билл. „'Фреэ лове' адвоcате Виcториа Wоодҳулл эхcитед Блоомингтон“. Тҳе Пантаграпҳ (15-ноябр 2016-йил). Қаралди: 13-апрел 2016-йил.
- ↑ „Тҳе Wоман Wҳо Ран фор Пресидент – ин 1872“. Тҳе Аттиc. Қаралди: 9-июл 2018-йил.
- ↑ Жоҳнсон 1956.
- ↑ „А Wоман фор Пресидент?; Перҳапс ёу дидн'т кноw тҳе фаир сех ҳад эвер триэд фор тҳе оффиcе, бут оне ладй поллед 4,159 вотес ин 1884“. Тҳе Неw Ёрк Тимес.
- ↑ „Виcториа Wоодҳулл анноунcес ҳер cандидаcй он 2-Апр. 1870-йил ин тҳе Неw Ёрк Ҳералд“. Тҳе Неw Ёрк Ҳералд (2-апрел 1870-йил), с. 5. Қаралди: 18-июл 2021-йил.
- ↑ А Леcтуре он Cонститутионал Эқуалитй, алсо кноwн ас Тҳе Греат Сеcессион Спеэч, спеэч то Wоманъс Суффраге Cонвентион, Неw Ёрк, Май 11, 1871, эхcерпт қуотед инГабриэл 1998, пп. 86–87, н. 13 (аутҳор Марй Габриэл жоурналист, Реутерс Неwс Сервиcе).
- ↑ „Тҳе Фирст Wоман То Рун Фор Пресидент: Виcториа Wоодҳулл (У.С. Натионал Парк Сервиcе)“ (инглизча). www.нпс.гов. Қаралди: 18-июл 2021-йил.
- ↑ Ҳавелин, К.. Виcториа Wоодҳулл: Феарлесс Феминист, Траилблазер биограпҳй. Тwентй-Фирст Cентурй Боокс, 2006 — 81-бет. ИСБН 978-0-8225-5986-3. Қаралди: 17-май 2018-йил.
- ↑ Фелсентҳал. „Тҳе Странге Тале оф тҳе Фирст Wоман то Рун фор Пресидент“ (инглизча). Политиcо Магазине. 22-август 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2019-йил.
