Videokuzatuv
Видеокузатув – визуал назорат қилиш ёки тасвирни автоматик таҳлил қилиш (юзларни, давлат рақамларини автоматик аниқлаш) учун мўлжалланган оптоэлектроник қурилмалар ёрдамида амалга ошириладиган жараёндир. Инглиз тилида сўзлашадиган муҳитда инглиз атамаси ишлатилади. Ёпиқ электрон телевидениэ, CCТВ – бу ёпиқ электрон телевизор тизими.
Ёпиқ электрон телевизор (CCТВ), шунингдек, видео кузатув сифатида ҳам танилган[1][2][3], чекланган мониторлар тўпламида сигнални маълум бир жойга узатиш учун видеокамералардан фойдаланиш. У радиоэшиттириш телевидениесидан фарқ қилади, чунки сигнал очиқ узатилмайди, лекин у нуқтадан нуқтага (П2П), нуқтадан кўп нуқтага (П2МП) ёки симли ёки симсиз уланишлардан фойдаланиши мумкин. Гарчи деярли барча видеокамералар ушбу таърифга тўғри келса ҳам, бу атама кўпинча қўшимча хавфсизлик ёки доимий мониторингни талаб қиладиган ҳудудларда кузатув учун қўлланади (Видеотелефония камдан-кам ҳолларда „CCТВ“ деб аталади[4]).

CCТВ ёрдамида жамоатчиликни кузатиш дунёнинг кўплаб ҳудудларида кенг тарқалган. Сўнгги йилларда танага кийиладиган видеокамералардан фойдаланиш кузатувнинг янги шакли сифатида жорий этилди, кўпинча ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларида қўлланади, камералар полициячининг кўкрагига ёки бошига жойлаштирилади. Видеокузатув ундан фойдаланишни одамларнинг шахсий дахлсизлиги ҳуқуқи билан, ҳатто жамоат жойида бўлганда ҳам мувозанатлаш борасида жиддий мунозараларга сабаб бўлди[5][6][7].
Саноат корхоналарида CCТВ ускуналари жараённинг бир қисмини марказий бошқарув хонасидан кузатиш учун ишлатилиши мумкин, айниқса кузатилаётган муҳит хавфли ёки одамлар учун етиб бўлмайдиган бўлса. CCТВ тизимлари доимий ёки фақат маълум бир ҳодисани кузатиш учун керак бўлганда ишлаши мумкин. Рақамли видеорегистраторлар (ДВР) дан фойдаланган ҳолда CCТВ нинг янада ривожланган шакли турли сифат ва ишлаш имкониятлари ҳамда қўшимча функсиялар (ҳаракатни аниқлаш ва электрон почта хабарлари каби) билан, эҳтимол, кўп йиллар давомида ёзиб олишни таъминлайди. Яқинда марказлаштирилмаган ИП камералар, эҳтимол мегапикселли сенсорлар билан жиҳозланган бўлиб, тўғридан-тўғри тармоққа уланган хотирага ёзиб олишни қўллаб-қувватлайди.қурилмалар ёки бутунлай мустақил ишлаш учун ички флеш.

Ҳисоб-китобларга кўра, 2021-йилга келиб бутун дунё бўйлаб тахминан 1 миллиард кузатув камералари қўлланади[8]. Бу камераларнинг тахминан 65 % Осиёда ўрнатилган. Сўнгги йилларда CCТВ ўсиши секинлашди. Ушбу технологиянинг жорий этилиши давлат назоратининг сезиларли ўсишига, илғор ижтимоий мониторинг ва назорат усулларининг сезиларли ўсишига ва бутун дунё бўйлаб жиноятларнинг олдини олиш бўйича кўплаб тадбирларга ёрдам берди[9].
Тарих
Эрта механик CCТВ тизими 1927-йил июн ойида рус физиги Лéон Тҳеремин томонидан ишлаб чиқилган (қаранг: Совет Иттифоқидаги телевидениэ). Дастлаб Меҳнат ва Мудофаа Совети томонидан талаб қилинган тизим қўлда бошқариладиган сканерлаш-узатувчи камера ва симсиз қисқа тўлқинли узатувчи ва қабул қилгичдан иборат бўлиб, юз чизиқли ўлчамлари. Климент Ворошилов қўмондонлиги остида Терминнинг видеокузатув тизими Иосиф Сталин, Семён Будённий ва Серго Оржоникидзега кўрсатилди ва Москва Кремлининг ҳовлисига яқинлашиб келаётган меҳмонларни кузатиш учун ўрнатилди[10].
Яна бир дастлабки CCТВ тизими Сиэменс АГ томонидан 1942-йилда фашистлар Германиясининг Пеэнемüнде шаҳридаги ВИИ синов стендида В-2 ракеталарининг учирилишини кузатиш учун ўрнатилди.
АҚСҲда биринчи тижорат ёпиқ электрон телевизион тизим 1949-йилда Вериcон деб номланган. Вериcон ҳақида жуда кам нарса маълум, фақат у ҳукумат рухсатини талаб қилмайди деб эълон қилинган.
Технология вужудга келиши
Энг қадимги видео кузатув тизимлари доимий мониторингни ўз ичига олган, чунки маълумотларни ёзиб олиш ва сақлашнинг ҳеч қандай усули йўқ эди. Ғалтакдан ғалтакгача бўлган оммавий ахборот воситаларининг ривожланиши кузатув тасвирларини ёзиб олиш имконини берди. Бу тизимлар магнит ленталарни қўлда ўзгартиришни талаб қилди, бу кўп вақт талаб қиладиган, қиммат ва ишончсиз жараён бўлиб, оператор лентани магнитафондан тортиб олувчи ғалтакга қўлда ўтказиши керак эди. Бу камчиликлар туфайли видеокузатув кенг тарқалмаган. Видеомагнитофон технологияси 1970-йилларда пайдо бўлди, бу маълумотларни ёзиб олиш ва ўчиришни осонлаштирди, видеокузатувдан фойдаланиш кенг тарқалди.
1990-йилларда рақамли мултиплекслаш ишлаб чиқилди, бу бир вақтнинг ўзида бир нечта камераларни ёзиб олиш, шунингдек, вақт оралиғи ва фақат ҳаракатни ёзиш имконини беради. Бу вақт ва пулни тежайди, бу эса кейинчалик CCТВдан фойдаланишнинг кўпайишига олиб келди.
Яқинда CCТВ технологияси Интернетга асосланган маҳсулотлар ва тизимларга ўтиш ва бошқа технологик ишланмалар билан яхшиланди.
Илова
Ёпиқ электрон телевизор профессионал бокс ва профессионал кураш каби спорт турлари ва 1964-йилдан 1970-йилгача Индианаполис 500 автомобил пойгаси учун пуллик театр телевидениэси шакли сифатида ишлатилган. Бокс бўйича телекўрсатувлар жонли эфирда кўрсатилган майдонларда, асосан театрларда, томошабинлар жангни жонли кўриш учун чипталар тўлаган. Ёпиқ телекўрсатув билан биринчи жанг 1948-йилда Жо Луи ва Жо Уолкоттга қарши жанг бўлган. Ёпиқ электрон кўрсатувлар 1960 ва 1970-йилларда Муҳаммад Али билан машҳур бўлган, 1974-йилда бутун дунё бўйлаб 50 миллион CCТВ томошабинларини жалб қилган „Жунглдаги шовқин“ жанги ва 1975-йилда „Маниладаги Тҳрилла“ бутун дунё бўйлаб 100 миллион CCТВ томошабинини жалб қилди. 1985 йилда WрестлеМаниа И профессионал кураш шоуси бўлиб ўтди. Ушбу схема билан бир миллиондан ортиқ томошабин томонидан кўрилган. 1996-йилнинг охирида Хулио Сезар Чавес ва Оскар Де Ла Хоя ўртасидаги бокс жангини 750 000 томошабин томоша қилган. Гарчи ёпиқ электрон телевизор аста-секин томоша учун пуллик уй кабел телевидениэсига алмаштирилган бўлса-да 1980 ва 1990-йилларда, у бугунги кунда ҳам кўпчилик мукофот шоулари ва кўпчилик жойларга жонли эфирга узатиладиган, лекин тармоқ телевидениэсида эфирга узатилмайдиган ва кейинчалик трансляция қилиш учун қайта таҳрирланган бошқа тадбирлар учун қўлланади.
Мари Ван Бриттан Браун биринчи бўлиб CCТВ уй хавфсизлик тизимини яратди ва патентлади, унинг технологиясининг аксарияти бугунги кунда ҳам уй хавфсизлик тизимларида қўлланади (АҚШ Патенти 3,482,037).
1968-йил сентабр ойида Ню-Ёрк штатининг Олеан шаҳри АҚШда жиноятчиликка қарши курашиш мақсадида ўзининг асосий бизнес кўчаси бўйлаб видеокамералар ўрнатган биринчи шаҳар бўлди. Яна бир эрта кўриниш 1973-йилда Ню-Ёркдаги Таймс майдонида бўлган. НЙПД уни ҳудуддаги жиноятларнинг олдини олиш учун ўрнатди; аммо камералар туфайли жиноятчилик даражаси унчалик камаймаган кўринади. Шунга қарамай, 1980-йилларда видеокузатув бутун мамлакат бўйлаб, хусусан, жамоат жойларини нишонга олган ҳолда тарқала бошлади. Бу полиция бўлимлари ҳажмини ошириш билан солиштирганда жиноятни олдини олишнинг арзон усули сифатида кўрилди. Айрим корхоналар, айниқса, ўғриликка мойил бўлган корхоналар ҳам видеокузатувдан фойдалана бошлади. 1990-йилларнинг ўрталаридан бошлаб бутун мамлакат бўйлаб полиция бўлимлари турли жамоат жойларида, жумладан, уй-жой лойиҳалари, мактаблар ва жамоат боғлари бўлимларида тобора кўпроқ камералар ўрнатди. CCТВ кейинчалик банклар ва дўконларда жиноий фаолият далилларини ёзиб олиш орқали ўғирликни олдини олиш учун кенг тарқалган. 1997 йилда Ню-Ёрк шаҳридаги жамоат уйлари ва турар-жойларида 3100 та видеокузатув тизими ўрнатилди.
1970 ва 1980-йилларда Буюк Британияда ўтказилган тажрибалар, жумладан, 1985-йилда Борнмутдаги очиқ CCТВ, ўша ўн йил ичида бир нечта йирик синов дастурларига олиб келди. Маҳаллий ҳукумат томонидан биринчи марта 1987-йилда Норфолк штатидаги Кинғс Лйнн шаҳрида фойдаланилган.
Видеокузатув фаолият турлари
Жиноятнинг олдини олиш
2009-йилда Шимоли-Шарқий ва Кембриж университети тадқиқотчилари томонидан олиб борилган тизимли текширув 41 хил тадқиқотда CCТВнинг жиноятга ўртача таъсирини бирлаштириш учун мета-таҳлил усулларидан фойдаланган.
Мета-таҳлилга киритилган тадқиқотлар экспериментал ва назорат зоналарида жиноят содир этишдан олдин ва кейин чора-тадбирларни ўз ичига олган квази-экспериментал баҳолаш дизайнларидан фойдаланган. Бироқ, бир нечта тадқиқотчилар ушбу тадқиқот адабиёти билан боғлиқ услубий муаммоларга ишора қилдилар. Биринчидан, тадқиқотчилар мета-таҳлилга киритилган Британия автотураргоҳи тадқиқотлари CCТВ хавфсизлик билан боғлиқ бир қатор бошқа чоралар билан бир вақтда жорий этилганлигини аниқ назорат қила олмаслигини таъкидладилар. Иккинчидан, баъзилар кўпгина тадқиқотларда танловнинг нотўғрилиги билан боғлиқ муаммолар бўлиши мумкинлигини таъкидладилар, чунки CCТВ жорий этилиши аввалги жиноят тенденцияларига потенциал эндоген бўлган. Хусусан, агар CCТВ жиноятчилик тенденцияларига жавобан жорий этилган бўлса, тахмин қилинган таъсирлар ноаниқ бўлиши мумкин.
Селекция тарафкашлиги ва эндогенлик муаммоларини рандомизе назорат остидаги синовлар ва табиий тажрибалар каби кучлироқ тадқиқот дизайнлари билан ҳал қилиш мумкинлиги таъкидланган. Жоурнал оф Сcандинавиан Студиэс ин Cриминологй анд Cриминал Превентион журналида чоп этилган 2017-йил шарҳибундай тадқиқот дизайнларидан фойдаланадиган эттита тадқиқотни тузади. Текширувга киритилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, CCТВ жамоат кўчалари ва шаҳар метро бекатларида жиноятчиликни 24-28 фоизга камайтирди. Шунингдек, CCТВ футбол стадионларидаги қоидабузарликларни ва супермаркетлар/оммавий савдо дўконларида ўғирликни камайтириши мумкинлигини аниқлади. Бироқ, тўхташ жойларида ёки шаҳар атрофи метро станцияларида CCТВ исталган таъсирга эга эканлиги ҳақида ҳеч қандай далил йўқ эди. Бундан ташқари, кўриб чиқиш шуни кўрсатадики, CCТВ зўравонлик жиноятларига қараганда мулкий жиноятларнинг олдини олишда самаралироқ.
Полиция учун CCТВ самарадорлигига оид яна бир савол – бу тизимнинг иш вақти; 2013-йилда Филаделфия Аудитори 15 миллион долларлик тизим фақат 32 % вақт ишлаганлигини аниқлади. CCТВ жиноятчиларни аниқлаш ва ҳукм қилишда ёрдам бериши ҳақида кучли анекдот далиллари мавжуд; масалан, Буюк Британия полиция кучлари жиноятлардан кейин мунтазам равишда CCТВ ёзувларини қидиради. Бундан ташқари, CCТВ гумонланувчилар ёки қурбонларнинг ҳаракатларини кузатишда ҳал қилувчи рол ўйнади ва терроризмга қарши кураш ходимлари томонидан терроризмда гумон қилинганларни кузатишда асосий восита сифатида кенг эътироф этилади. Кенг миқёсдаги CCТВ қурилмалари 1970-йиллардан бери терроризмга қарши ҳимоянинг муҳим қисмини ўйнади. Жиноятнинг олдини олиш умидида жамоат транспортида ҳам камералар ўрнатилди.
Кўпроқ очиқ савол – кўпчилик CCТВ иқтисодий жиҳатдан самаралими. Паст сифатли маҳаллий тўпламлар арзон бўлса-да, юқори аниқликдаги CCТВни профессионал ўрнатиш ва техник хизмат кўрсатиш қиммат. Гилл ва Сприггс жиноятларнинг олдини олишда CCТВ нинг иқтисодий самарадорлик таҳлилини (CЕА) ўтказдилар, бу эса CCТВ ўрнатилиши билан озгина пул тежашни кўрсатди, чунки олдини олинган жиноятларнинг аксарияти кичик пул йўқотишларига олиб келди. Бироқ, танқидчилар пул бўлмаган қийматнинг афзалликларини анъанавий иқтисодий самарадорлик таҳлилида қўлга киритиш мумкин эмаслигини таъкидладилар ва уларни ўрганишдан олиб ташланди. Буюк Британия полиция бошлиқларининг 2008-йилдаги ҳисоботида жиноятларнинг атиги 3 фоизи CCТВ томонидан очилган деган хулосага келди. Лондонда, Метрополитан полициясиҲисобот 2008-йилда 1000 та камерага битта жиноят очилганини кўрсатди. Баъзи ҳолларда CCТВ камералари ҳужумлар нишонига айланган.
Буюк Британиянинг Манчестер каби шаҳарлари жиноятчиликнинг олдини олиш учун қулайликни яхшилаш учун ДВР-га асосланган технологиядан фойдаланмоқда.
2009-йил октябр ойида „Интернет Эес“ веб-сайти эълон қилинди, у жамоатчилик вакилларига ўз уйларидан CCТВ камера тасвирларини кўриш ва гувоҳ бўлган ҳар қандай жиноятлар ҳақида хабар бериш учун пул тўлайди. Сайт етарлича кузатилмайдиган камераларга „кўпроқ кўзлар“ қўшишни мақсад қилган. Фуқаролик эркинликлари ҳимоячилари бу ғояни „хушсиз ва ташвишли воқеа“ деб танқид қилишди.
2013-йилда Оахака жиноий фитналарни фош қилиш учун суҳбатларни оғзаки ўқиш учун кар полиция ходимларини ёллади.
Ҳукумат маълумотларига кўра, Сингапурда 2012-йилдан бери минглаб видеокузатув камералари кредит акулаларини тўхтатишга, ахлатни йўқ қилишга ва ноқонуний тўхташ жойларини тўхтатишга ёрдам берди.
Жиноятни ҳал қилиш
CCТВ жиноятларни очишда ҳам фойдаланиш мумкин. Биргина Лондонда ҳар куни олтита жиноят видеокузатув камералари орқали очилади.
Кийимга мослаштирилган камералар
Сўнгги йилларда тана қисмига жойлаштириладиган видеокамералардан фойдаланиш бир қатор мақсадларда жорий этилган. Масалан, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларида кузатувнинг янги шакли сифатида, камералар полициячининг кўкрагига ёки бош қисмига жойлаштирилган[11].
Трафик оқими мониторинги
Автотранспорт ҳаракати
Кўпгина шаҳарлар ва автомобил йўллари тармоқларида тирбандликларни аниқлаш ва бахциз ҳодисалар ҳақида хабар бериш учун ёпиқ электрон телевизордан фойдаланган ҳолда кенг қамровли транспорт назорати тизимлари мавжуд[12]. Бироқ, бу камераларнинг аксарияти хусусий компанияларга тегишли ва маълумотларни ҳайдовчиларнинг ГПС тизимларига узатади.
Ҳигҳwайс Энгланд Британия автомагистрали ва магистрал йўл тармоғини қамраб олувчи 3000 дан ортиқ Пан-Тилт-Зоом камераларидан иборат давлатга тегишли CCТВ тармоғига эга. Ушбу камералар, биринчи навбатда, трафик шароитларини кузатиш учун ишлатилади ва тезлик камераси сифатида фойдаланилмайди. Фаол трафикни бошқариш тизими учун стационар камералар қўшилиши билан Англиянинг Ҳигҳwайс CCТВ тармоғидаги камералар сони келгуси бир неча йил ичида сезиларли даражада ошиши мумкин[13].
Лондондаги тирбандлик учун тўлов тирбандлик зонаси чегараларида ва унинг ичида жойлашган камералар томонидан амалга оширилади, улар ҳудудга кирадиган транспорт воситаларининг рақамларини автоматик равишда ўқийди. Агар ҳайдовчи тўловни тўламаса, жарима солинади[14]. Шунга ўхшаш тизимлар ўғирланганлиги хабар қилинган автомобилларни аниқлаш воситаси сифатида ишлаб чиқилмоқда[15].
Бошқа кузатув камералари йўл ҳаракати назорати камералари сифатида хизмат қилади[16].
Пиёдалар ҳаракати
Маккада CCТВ камералари оломон оқимини кузатиш (ва шу тарзда бошқариш) учун ишлатилади.
Филиппинда Сан-Антонио штатида CCТВ камералари ва сунъий интеллект дастурлари касалликнинг авж олиши пайтида оломоннинг пайдо бўлишини аниқлаш учун ишлатилган. Шаҳарнинг маълум бир жойида оломон тўпланганда хавфсизлик ходимлари юборилган.
Инфекцияни бошқариш
Жамоат транспортида хавфсизлик ва хавфсизликни ошириш
Жамоат транспорти учун рақамли видео ёзувчиси
Фақат машинист томонидан бошқариладиган поездда CCТВ камералари ҳайдовчига эшикларни ёпиб, поездни ишга туширишдан олдин одамларнинг йўқлигини тасдиқлаш имконини бериши мумкин.
2011-йилда РЕТ томонидан трамвайларга ўрнатилган юзни таниш камералари билан ўтказилган синов улардан фойдаланиш тақиқланган одамлар барибир яшириниб ўтмаслигига ишонч ҳосил қилди[17].
Спорт тадбирлари
Қўшма Штатлардаги кўплаб спорт тадбирлари стадион ёки аренанинг таблосида ёки мухлисларга ўтирадиган жойдан ташқаридаги ҳаракатларни кўришга имкон бериш учун стадион ёки арена таблосида кўрсатиш учун CCТВ-дан фойдаланади . Камералар тасмани марказий бошқарув марказига юборади, у ерда ишлаб чиқарувчи мухлислар кўриши мумкин бўлган телевизор мониторларига юбориш учун тасмаларни танлайди. Иштирокчилар томонидан тадбирни кўриш учун CCТВ мониторлари кўпинча заллар, коридорлар ва ҳожатхоналарга жойлаштирилади. Видеокузатув камералари билан бўлиб ўтган синовда футбол клуби мухлислари энди ўзларини қўлда идентификация қилишлари шарт эмас, балки юзни таниш тизими рухсат берганидан кейин эркин ўтишлари мумкин эди.
Ходимлар мониторинги
Ташкилотлар ишчиларнинг ҳаракатларини кузатиш учун CCТВдан фойдаланадилар. Ҳар бир ҳаракат бажарилган операцияни тушунтирувчи субтитрлар билан ахборот блоки сифатида қайд этилади. Бу, айниқса, савдони тузатиш ёки бекор қилиш, пулни ечиб олиш ёки шахсий маълумотларни ўзгартириш каби муҳим молиявий операцияларни амалга ошираётганда ишчиларнинг ҳаракатларини кузатишга ёрдам беради.
Иш берувчи назорат қилишни хоҳлайдиган ҳаракатлар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
- Товарларни сканерлаш, товарларни танлаш, нарх ва миқдорни киритиш;
- Паролларни киритишда тизимга операторларни киритиш ва чиқариш;
- Операцияларни ўчириш ва мавжуд ҳужжатларни ўзгартириш;
- Муайян операцияларни амалга ошириш, масалан, молиявий ҳисоботлар ёки нақд пул билан операциялар;
- Товарларни кўчириш, қайта баҳолашни бекор қилиш ва ҳисоблаш;
- Тез овқатланиш ресторанларининг ошхонасида назорат қилиш;
- Созламаларни, ҳисоботларни ва бошқа расмий функцияларни ўзгартириш.
Ушбу операцияларнинг ҳар бири операторнинг барча ҳаракатларини батафсил кузатиш имконини берувчи тавсиф билан узатилади. Баъзи тизимлар фойдаланувчига маълум бир ҳодисани содир бўлиш вақти ва матн тавсифи бўйича қидиришга имкон беради ва оператор хатти-ҳаракатларини статистик баҳолашни амалга оширади. Бу дастурий таъминотга стандарт иш оқимидан оғишларни башорат қилиш ва фақат аномал хатти-ҳаракатларни қайд этиш имконини беради.
Мактабларда фойдаланиш
Қўшма Штатлар, Буюк Британия, Канада[18], Австралия[19] ва Янги Зеландияда CCТВ безорилик, вандализмнинг олдини олиш, ташриф буюрувчиларни кузатиш ва жиноят далилларини қайд этишдаги муваффақияти туфайли мактабларда кенг қўлланади. Баъзи чекловлар мавжуд, камералар ҳаммом, спорт зали шкафи ва шахсий офислар каби „ўринли махфийлик кутилган“ жойларда ўрнатилмайди (агар офис эгасининг розилиги бўлмаса). Камералар одатда коридорларда, автотураргоҳларда, талабалар, ходимлар ва ота-оналар келиб-кетадиган олд офисларда, спорт залларида, ошхоналарда, таъминот хоналарида ва синф хоналарида қабул қилинади. Баъзи ўқитувчилар камералар ўрнатилишига қарши[20].
Исроил мактабларидаги ўрта мактаб ўқувчилари ўртасида ўтказилган тадқиқот шуни кўрсатадики, ўқувчиларнинг мактабда фойдаланиладиган CCТВ ҳақидаги қарашлари уларнинг ўқитувчилари, мактаблари ва ҳокимиятлари ҳақида қандай фикрда эканлигига асосланади[21]. Шунингдек, кўпчилик талабалар синфда CCТВ ўрнатилишини хоҳламаслигини айтди.
Хусусий уйларда фойдаланиш
Кўпгина уй эгалари CCТВ тизимларини ўз уйлари ичида ёки ташқарисида, баъзан иккаласини ҳам ўрнатишни танлашади. CCТВ камералари потенциал тажовузкорлар учун самарали тўхтатувчи воситадир, чунки улардан фойдаланиш камера тасвирлари орқали идентификация қилиш хавфини оширади. Агар кимдир шаҳар четидаги бадавлат аҳоли пунктларини айланиб ўца, энг қулай уйни қидириб топса, у аниқ CCТВ тизими, сигнализация ёки бошқа хавфсизлик чораларига эга бўлса, у уйни янада қийинроқ нишонга айлантиради ва улар кейинги уйга ўтишлари мумкин.
Замонавий CCТВ тизимларини мобил телефон иловалари орқали кузатиш мумкин, бу эса одамларга ўз уйларининг жонли тасвирларини Интернет қамрови бўлган исталган жойдан кўриш имконини беради. Баъзи тизимлар ҳаракатни аниқлашни таъминлайди, шунинг учун ҳаракат аниқланганда телефонга огоҳлантириш юборилиши мумкин[22].
Жиноий мақсадларда фойдаланиш
Жиноятчилар жамоатчиликни кузатиш учун кузатув камераларидан фойдаланиши мумкин. Масалан, банкоматдаги яширин камера одамларнинг ПИН -кодларини улар билмасдан, улар киритилаётган вақтда ёзиб олиши мумкин. Қурилмалар эътиборга олинмайдиган даражада кичик ва одамлар ўзларининг ПИН-кодларини киритганда, улар машинанинг клавиатурасини кузатиши мумкин бўлган жойга жойлаштирилади. Тасвирлар жиноятчига симсиз узатилиши мумкин. Ҳатто қонуний кузатув камералари ҳам баъзан ўз маълумотларини олиш ҳуқуқига эга бўлмаган одамларнинг қўлига ўтади[23].
Савдо марказлари ва чакана савдо дўконларида фойдаланинг
Ўғирлик кўплаб дўконлар ва савдо марказлари учун катта ташвишдир. CCТВ дўконлар активларини ҳимоя қилишга ёрдам беради ва ходимлар ва мижозлар хавфсизлигини таъминлайди. Бу ташриф буюрувчилар учун хавфсиз, хавфсиз ва жозибали тажрибани яратади.
Тўғри камерани танлаш янада муҳимроқ. CCТВ тизими қуйидагиларга эга бўлиши керак:
- Тасвир равшанлигини таъминлаш учун юқори аниқликдаги камера
- 24/7 ёзиб олишни таъминлаш учун юқори сиғимли рақамли сақлаш
- Яхши ёритиш билан тўғри жойлаштириш
Тарқалиши
Осиё
Дунёдаги видеокузатув камераларининг қарийб 65 фоизи Осиёда ўрнатилган. Осиёда турли инсон фаолияти кузатув камералари тизимлари ва хизматларидан фойдаланишни ўзига жалб қилди, жумладан, бизнес ва тегишли соҳалар, транспорт, спорт ва ғамхўрлик. муҳит[24].
2018-йилда Хитойда 170 миллиондан ортиқ CCТВ камераларидан иборат улкан кузатув тармоғи борлиги хабар қилинган, келгуси уч йил ичида 400 миллион янги камералар ўрнатилиши кутилмоқда, уларнинг аксарияти юзни аниқлаш технологиясидан фойдаланади[25].
Америка Қўшма Штатлари
2011-йилда Қўшма Штатларда тахминан 30 миллион кузатув камералари мавжуд бўлган. Видео кузатув 1990-йиллардан бери Қўшма Штатларда кенг тарқалган; масалан, битта ишлаб чиқарувчи 1995-йилда 120 миллион долларлик соф даромад ҳақида хабар берган. ХХИ аср бошларида арзонроқ ва ўрнатиш қулайлиги туфайли уй хавфсизлик камералари савдоси ошган. 11-сентабр хуружларидан сўнг бўлажак террор хуружларининг олдини олиш учун жамоат жойларида видеокузатувдан фойдаланиш одатий ҳолга айланди.[26] Миллий хавфсизлик гранти дастури доирасида шаҳарларга кузатув камералари тармоқларини ўрнатиш учун давлат грантлари ажратилади. 2009-йилда Чикагода 15 000 га яқин CCТВ тизимлари мавжуд бўлиб, уларнинг аксарияти интеграциялашган камера тармоғига уланган[27]. Ню-Ёрк шаҳридаги домендан хабардорлик тизими бир-бирига уланган 6000 та видео кузатув камераларига эга, метро тизимида 4000 дан ортиқ камералар мавжуд (гарчи уларнинг деярли ярми ишламаса ҳам) ва йирик турар-жой ва тижорат биноларининг учдан икки қисми видео кузатув камераларидан фойдаланади. Вашингтон, Колумбия округида мактабларда 30 000 дан ортиқ кузатув камералари мавжуд [89] ва Метро тизимида 6 000 га яқин камералар мавжуд[28].
Бирлашган Қироллик
Буюк Британияда CCТВ камераларининг катта қисми давлат органлари томонидан эмас, балки хусусий шахслар ёки компаниялар томонидан бошқарилади, айниқса дўконлар ва корхоналарнинг ички қисмини кузатиш учун. Ахборот эркинлиги тўғрисидаги қонуннинг 2000 йилдаги сўровларига кўра, маҳаллий ҳукумат томонидан бошқариладиган видеокузатув камераларининг умумий сони бутун Буюк Британия бўйлаб 52 000 га яқин эди.
CCТВ Имаге журналида чоп этилган мақолада 2011-йилда Бирлашган Қиролликдаги хусусий ва маҳаллий ҳукумат томонидан бошқариладиган камералар сони 1,85 миллионни ташкил этгани тахмин қилинган. Ҳисоб-китоб Чешир Констабулия юрисдикциясидаги давлат ва хусусий камераларни кенг қамровли ўрганиш натижасида олинган экстраполяцияга асосланган. Бу Буюк Британиядаги ҳар 32 кишига ўртача битта камера сифатида ишлайди, гарчи камераларнинг зичлиги ҳар бир жойда жуда фарқ қилади. Чешире ҳисоботида, шунингдек, оддий бир кунда ўртача одамни 70 та видеокузатув камералари кўришини таъкидлайди.
Чешир фигураси 2002 йилда Урбанее компаниясидан Майкл Маккейлл ва Клайв Норрис томонидан чоп этилган аввалги тадқиқотига қараганда ишончлироқ ҳисобланади .Путней Ҳигҳ Стреэтдаги кичик намунага асосланиб , Маккейлл ва Норрис кузатув камералари сонини экстраполяция қилдилар. Катта Лондон 500 000 атрофида ва Буюк Британиядаги камераларнинг умумий сони 4 200 000 атрофида бўлиши керак. Уларнинг ҳисоб-китобларига кўра, Буюк Британияда ҳар 14 кишига битта камера тўғри келади. Гарчи бир неча йиллардан буён бу рақам ортидаги методология нотўғри эканлиги эътироф этилган бўлса-да, кенг иқтибос келтирилди. Бундан ташқари, Буюк Лондон учун 500 000 кўрсаткичи кўпинча Лондон шаҳридаги полиция ва маҳаллий ҳукумат томонидан бошқариладиган камералар кўрсаткичи билан чалкаштириб юборилади, бу кўрсаткич 2011 йилда 650 га яқин эди.
CCТВ фойдаланувчилари гуруҳи Буюк Британиядаги шаҳар марказлари, стансиялар, аэропортлар ва йирик чакана савдо майдончаларида 1,5 миллионга яқин хусусий ва маҳаллий ҳукумат кузатув камералари мавжудлигини тахмин қилди.
Шотландиянинг Жиноят ва Адлия тадқиқот маркази томонидан олиб борилган ва барча Шотландия маҳаллий ҳокимият органларининг сўровига асосланиб, Шотландияда 2200 дан ортиқ жамоат жойларида CCТВ камералари мавжудлигини аниқлади.
Канада
Прожеcт СCРАМ – бу Ҳалтон минтақавий полиция хизмати томонидан уй хавфсизлик тизимларини ўрнатишда уй хўжаликлари дуч келадиган махфийлик ва хавфсизликка оид мураккаб муаммоларни рўйхатдан ўтказиш ва истеъмолчиларга тушунишга ёрдам бериш учун полиция ҳаракати. „СCРАМ дастури ҳамжамият аъзоларига оддий, хавфсиз, махфий, онлайн шакл орқали ўзларининг яшаш жойларидаги видеокузатув ускуналарини ихтиёрий равишда аниқлаш ва рўйхатдан ўтказиш имконини беради“. У тижорат корхоналари учун кенгайтирилмаган. Уй хавфсизлиги ва тизимларини рўйхатга олиш ва мониторингини таъминлаш бўйича кенг кўламли ҳаракатлар. „Хавфсизлик камерасини рўйхатдан ўтказиш ва мониторинг қилиш – бу жиноятларнинг олдини олиш ва тергов воситаси бўлиб, у аҳолидан ёрдам сўради ва жиноятнинг олдини олишга ёрдам беради.уч даражада. Турар жойдаги видеокузатув камералари жиноятчиларни ҳудудга киришдан тўхтата олади, жиноятлар содир бўлишининг олдини олади ва полицияга қимматли далилларни тақдим этиш орқали жиноятларни очишга ёрдам беради“[29].
Жанубий Африка
Жанубий Африкада жиноятчилик даражаси юқори бўлгани сабабли CCТВ кузатуви кенг тарқалган, бироқ мамлакат энг сўнгги технологияни жорий этишда секин эди, масалан, биринчи ИП камера 1996-йилда Ахис Cоммуниcатионс томонидан чиқарилган, аммо ИП камералар Жанубий Африкага 2008-йилгача етиб келмаган[30]. Етказиб берувчилар сонини тартибга солиш учун 2001-йилда Хусусий хавфсизлик саноатини тартибга солиш тўғрисидаги қонун қабул қилинди, унда барча хавфсизлик компаниялари Хусусий хавфсизлик саноатини тартибга солиш органида (ПСИРА) рўйхатдан ўтишларини талаб қилади[31].
Лотин Америкаси
Лотин Америкасида CCТВ бозори мулкий жиноятларнинг кўпайиши билан тез ўсиб бормоқда[32]. CCТВ камераларини ўрнатиш кундан-кунга ортиб бормоқда ва жиноят бироз назорат қилинмоқда[33].
Россия
Москва жамоат назорати тармоғидаги юз биометрикаси билан жиҳозланган видеокузатув камералари сони жорий 1500 тадан йил охиригача 70 бараварга ошиб, 105 000 тагача ошади. Москвадаги CCТВ тизими энди нейрон тармоқларга асосланган алгоритм ёрдамида юзларни таний олади[33]. Шаҳар камераси ёзувлари реал вақт режимида таҳлил қилинади. Экрандаги юзлар сканердан ўтказилади ва гумонланувчини аниқлаш учун полиция маълумотлар базаси каби бир нечта маълумотлар базалари билан текширилиши мумкин. Ушбу таҳлилий тизим полицияга гумонланувчининг шаҳар бўйлаб ҳаракатларини тиклашда ҳам ёрдам бериши мумкин. Тизим турли хил CCТВ камераларидан тегишли ёзувларни қидиради ва бир нечта кузатувлардан бир хил юзни аниқлайди. Москва тармоғи 160 000 CCТВ камералари ва турар-жой биноларининг 95 фоизини ўз ичига олади. Йил охирига келиб, Ягона видеокузатув тизимига уланган ҳолда, аҳоли хусусий биноларга видеокузатув камераларини ўзлари ўрнатиши мумкин бўлади. Жорий йилда Маълумотларни сақлаш ва қайта ишлаш бош марказига 3500 дан ортиқ камералар уланди. Бунга кириш заллари, мактаблар ва болалар боғчалари, МCC бекатлари, стадионлар, жамоат транспорти бекатлари ва автобус бекатлари ҳамда боғлардаги камералар киради. Ҳуқуқбузарлик ва жиноятларнинг 70 фоизини очишда видеоёзувлардан фойдаланилади. Камералар коммунал хизматларни кузатишда ҳам ёрдам беради. Департамент вакилининг қўшимча қилишича, Москва шундай кенг қамровли идентификация тизимига эга дунёдаги энг йирик хавфсизлик тизимларидан бирига эга. Бунга кириш заллари, мактаблар ва болалар боғчалари, МCC бекатлари, стадионлар, жамоат транспорти бекатлари ва автобус бекатлари ҳамда боғлардаги камералар киради. Ҳуқуқбузарлик ва жиноятларнинг 70 фоизини очишда видеоёзувлардан фойдаланилади. Камералар коммунал хизматларни кузатишда ҳам ёрдам беради. Департамент вакилининг қўшимча қилишича, Москва шундай кенг қамровли идентификация тизимига эга дунёдаги энг йирик хавфсизлик тизимларидан бирига эга. Бунга кириш заллари, мактаблар ва болалар боғчалари, МCC бекатлари, стадионлар, жамоат транспорти бекатлари ва автобус бекатлари ҳамда боғлардаги камералар киради. Ҳуқуқбузарлик ва жиноятларнинг 70 фоизини очишда видеоёзувлардан фойдаланилади. Камералар коммунал хизматларни кузатишда ҳам ёрдам беради. Департамент вакилининг қўшимча қилишича, Москва шундай кенг қамровли идентификация тизимига эга дунёдаги энг йирик хавфсизлик тизимларидан бирига эга[34].
Видеокузатув ва терроризм
Қўшимча маълумот: Террорга қарши уруш
Кузатув камералари томонидан тўпланган материаллар воқеадан кейинги криминалистикада террорчилик ҳужумларининг тактикаси, усуллари ва ижрочиларини аниқлаш учун восита сифатида фойдаланилган . Бундан ташқари, одамлар ва оломоннинг шубҳали хатти-ҳаракатларини аниқлашга қаратилган ИНДЕCТ каби турли лойиҳалар мавжуд. Террорчиларни камералар тўхтата олмаслиги, террор хуружлари ҳақиқатан ҳам видеокузатувдан фойдаланилмаслиги ва террорчилар буни ҳаттоки ўз маълумотларини тарғибот қилиш ва нашр этиш учун қўшимча канал сифатида кўришлари мумкинлиги таъкидланган. ҳаракат қилади. Германияда мамлакатнинг асосий сиёсий партиялари, СПД, CДУ томонидан кенгайтирилган видеокузатувни ўтказишга чақирмоқда ва CСУ чап партия аъзоси томонидан „субектив хавфсизлик ҳисси учун плацебодан кўра кўпроқ нарса“ сифатида рад этилган[35].
Махфийлик
Видеокузатув камералари тарафдорлари, камералар жиноятни олдини олиш ва очишда самарали эканлигини ҳамда жамоат жойларини кузатиш бўйича тегишли тартибга солиш ва қонуний чекловлар етарлича ҳимояни таъминлаши мумкин, шунда шахснинг шахсий дахлсизлигига бўлган ҳуқуқи кузатув афзалликларига нисбатан оқилона баҳоланиши мумкин, деб таъкидлайдилар. Бироқ, кузатувга қарши фаолларжамоат жойларида шахсий дахлсизлик ҳуқуқи мавжудлигини таъкидладилар. Бундан ташқари, инсоннинг жамоат дахлсизлигига бўлган ҳуқуқи оқилона ва асосли равишда бузилиши мумкин бўлган сценарийлар бўлиши мумкин бўлса-да, баъзи олимлар бундай ҳолатлар жуда кам учрайди, шунинг учун жамоат шахсий ҳаётининг тез-тез бузилишини этарли даражада кафолатламайди. кенг тарқалган CCТВ кузатуви бўлган ҳудудларда. Мисол учун, Беатрис фон Силва-Тарука Ларсен ўзининг „Соатни ўрнатиш: махфийлик ва CCТВ кузатуви этикаси“ китобида CCТВ кузатувига фақат „маълум бир чекланган ҳолатларда“ рухсат берилишини таъкидлайди, масалан, маълум бир жой „ҳар томонлама“ бўлса. ҳужжатлаштирилган ва жиддий жиноий таҳдид.
Қўшма Штатларда Конституция шахсий дахлсизлик ҳуқуқини аниқ ўз ичига олмайди, аммо Олий суд Конституцияга киритилган бир нечта тузатишлар бу ҳуқуқни билвосита беради. Видеокузатув ёзувларига кириш учун судянинг буйруғи талаб қилиниши мумкин. Бироқ, видеокузатувга хос қонунчилик ва меъёрий ҳужжатлар кам.
Европа Иттифоқидаги барча давлатлар инсон ҳуқуқларини, шу жумладан шахсий дахлсизлик ҳуқуқини ҳимоя қилувчи Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа конвенциясини имзолаганлар. Европа Иттифоқининг маълумотларни ҳимоя қилиш бўйича директиваси шахсий маълумотларга, шу жумладан CCТВ ёзувларига киришни тартибга солади. Ушбу директив Европа Иттифоқидаги ҳар бир давлатнинг миллий қонунчилигига таржима қилинган.
Буюк Британияда 1998-йилги Маълумотларни ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонун CCТВ ёзувларидан фойдаланишга қонуний чекловлар қўяди ва CCТВ тизимларини Маълумотларни ҳимоя қилиш агентлигида рўйхатдан ўтказишни талаб қилади. 2004-йилда Маълумотларни ҳимоя қилиш агентлигининг вориси бўлган Ахборот комиссари бошқармаси бунинг учун барча CCТВ тизимларини Комиссарда рўйхатдан ўтказиш ва архивланган ёзувларни тезда ўчириш зарурлигини аниқлади. Бироқ, кейинги суд амалиёти (Дурант ва ФСА) ушбу қонун томонидан тақдим этилган ҳимоя доирасини чеклаб қўйди ва ҳозир барча CCТВ тизимлари тартибга солинмаган[36].
Буюк Британия Ахборот Комиссарлигининг 2007-йилги ҳисоботида жамоатчиликни кузатувдан фойдаланишнинг кучайиб бораётгани ва фуқаролик эркинликларига потенциал таъсири ҳақида кўпроқ хабардор қилиш зарурлиги таъкидланган. Ўша йили кампания гуруҳи Буюк Британиядаги CCТВ камераларининг аксарияти ноқонуний ишлаётгани ёки махфийлик қоидаларини бузаётганини даъво қилди[37]. Бунга жавобан, Ахборот комиссари идораси даъвони рад этди ва маълумотларни ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунни суиистеъмол қилиш ҳолатлари тезда текширилишини қўшимча қилди. CCТВ-дан фойдаланишдан келиб чиқадиган баъзи хавотирлар мавжуд бўлса ҳам, масалан, шахсий ҳаётга тааллуқли бўлса ҳам, кўпроқ тижорат муассасалари ҳали ҳам Буюк Британияда CCТВ тизимларини ўрнатмоқда.
2012-йилда Буюк Британия ҳукумати жисмоний шахслар ҳақидаги маълумотларни тўплаш, сақлаш, сақлаш ва улардан фойдаланишни назорат қилиш ва чеклаш билан боғлиқ бир қанча қоидаларни ўз ичига олган Эркинликларни ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунни қабул қилди. Ушбу Қонунга мувофиқ, Ички ишлар вазирлиги 2013-йилда ҳукумат ва маҳаллий ҳокимият органлари томонидан кузатув камераларидан фойдаланиш бўйича амалиёт кодексини эълон қилди. Кодекснинг мақсади улардан фойдаланишнинг „розилик асосида кузатув сифатида тавсифланишини таъминлашга ёрдам беришдир ва жамият томонидан бундай розилик хабардор қилинган розилик бўлиши керак ва тизим оператори томонидан қабул қилинмаслиги керак. Розилик билан кузатув полицияга ўхшаш деб қаралиши керак. розилиги билан“.
Канадада видеокузатувдан фойдаланиш жуда тез ўсди. Онтариода Ахборот эркинлиги ва Махфийликни ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонуннинг шаҳар ва вилоят версияларида тасвирлар ва маълумотларнинг ушбу усул билан қандай тўпланиши ёки чиқарилишини назорат қилувчи жуда аниқ кўрсатмалар мавжуд[38].
Швецияда жамоат жойларида CCТВ дан фойдаланиш миллий даражада ҳам, ГДПР (Европа махфийлик акти) орқали ҳам тартибга солинади. Миллий қонунчиликда давлат операторлари (2020-йил 1-январдан бошлаб ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар бундан мустасно) кенг жамоатчиликка кириш имконини берувчи жойларда видеокузатув камераларини ўрнатиш учун рухсатномалар талаб қилинади. Лунд университети томонидан ўтказилган сўровда 2017-йил август ойида Швециянинг кенг жамоатчилигидан жамоат жойларида CCТВ ишлаётганда шахсий ҳаётга бўлган эҳтиёжини таъминлайдиган битта чорани танлаш таклиф қилинди: 43 % тасвир материалларини бошқариш, сақлаш ва тарқатишнинг аниқ тартиблари кўринишидаги тартибга солишни маъқул кўрди. кузатув камераларидан ишлаб чиқарилган, 39 % жамоат жойларида камера кузатуви мавжудлигини билдирувчи аниқ белгилар кўринишидаги тартибга солишни маъқуллаган, 2 % кун/ҳафтанинг маълум вақтларида кузатув камераларидан фойдаланишни чекловчи рухсатнома шаклида тартибга солишни маъқуллаган, 10 % жамоат жойларида кузатув камераларига рухсат бериш учун чекловчи сиёсатга эга бўлиш кўринишидаги тартибга солишни маъқуллаган, 6 % эса ишончсиз ёки билмаган.
Технологик ишланмалар
Компютер томонидан бошқариладиган таҳлил ва идентификация
Компютер томонидан бошқариладиган камералар ўз кўриш соҳасидаги обектларни аниқлаши, кузатиши ва туркумлаши мумкин[39].
Видео-контент таҳлили, шунингдек, видеотаҳлил деб ҳам аталади, бу вақтинчалик ҳодисаларни аниқлаш ва аниқлаш учун видеони автоматик равишда таҳлил қилиш қобилиятидир, бу битта тасвирга эмас, балки обект таснифига асосланади. Сўнгги ўн йил ичида такомиллаштирилган ВCА функсиялари ишлаб чиқилди. Муайян шакллар ва рангларни таниб олишдан ташқари, ВCА иловалари энди мураккаброқ сценарийларни таҳлил қилиши мумкин.
Мураккаб ВCА иловалари обект турларини уларнинг шакли ва ҳаракат ҳаракати асосида аниқ таснифлаши ва обект тезлигини ўлчаши мумкин. Баъзи видео таҳлил иловалари қоидаларни белгиланган ҳудудларга амалда қўллаш учун ишлатилиши мумкин. Ушбу қоидалар киришни бошқариш билан боғлиқ бўлиши мумкин. Масалан, улар қайси обектларнинг маълум бир ҳудудга кириши мумкинлигини, қачон киришига рухсат берилганлигини ёки қандай шароитларда тасвирлашлари мумкин. Деярли қўлланадиган қоидалар турли ҳаракат ҳолатларига ҳам тегишли бўлиши мумкин. ВCА-га асосланган CCТВ тизимлари оломондаги аномалияларни аниқлаш учун ўрнатилиши мумкин, масалан, одам одатда кутилган томонга қарама-қарши йўналишда ҳаракатланаётганда (масалан, аэропортда самолётдан тушиш ёки метрога кириш орқали чиқиш).
ВCА технологиясини амалга оширишда турлича ёндашувлар мавжуд. Маълумотлар камеранинг ўзида (чекка ишлов бериш) ёки марказлаштирилган сервер томонидан қайта ишланиши мумкин. Иккала ёндашувнинг ҳам ижобий ва салбий томонлари бор[40].
Кўпчилик учун одамларнинг суратлари ва шахсияти ҳақидаги компютер маълумотлар базалари билан боғлиқ бўлган жамоат жойларида видеокузатув камераларининг ривожланиши фуқаролик эркинликларининг жиддий бузилишини кўрсатади. Танқидчилар бундай технология жамоат жойларида анонимликни йўқотишидан қўрқишади[41].
Сақлаш, сақлаш ва сақлаш
CCТВ тизимлари томонидан ишлаб чиқарилган тасвирларни сақлаш учун харажат бор. Сақлаш воситаларида сақланган маълумотларнинг миқдори ва сифати сиқилиш нисбатларига, сонияда сақланадиган тасвирларга, тасвир ҳажмига боғлиқ ва видео ёки тасвирларни сақлаш муддатига таъсир қилади[42]. ДВР’лар тасвирларни турли хусусий файл форматларида сақлайди . Ёзувлар олдиндан белгиланган вақт давомида сақланиши ва кейин автоматик равишда архивланиши, қайта ёзилиши ёки ўчирилиши мумкин, муддат уларни яратган ташкилот томонидан белгиланади.
ИП камералар
Эасй Cоннеcт Wирелесс ИП камера CCТВ-нинг ўсиб бораётган филиали бу интернет протокол камералари (ИП камералар). Тахминларга кўра, 2014-йил ИП-камералар аналог камераларни сотган биринчи йил бўлган. ИП камералар видеони рақамли шаклда маълумотлар тармоқлари бўйлаб узатиш учун кўпчилик Маҳаллий Тармоқлар (ЛАН) томонидан қўлланадиган Интернет Протоколидан (ИП) фойдаланади. ИП ихтиёрий равишда умумий интернет орқали узатилиши мумкин, бу фойдаланувчиларга ўз камераларини интернетга уланиш орқали компютер ёки телефонда масофадан туриб кўриш имконини беради. Профессионал ёки оммавий инфратузилма хавфсизлиги иловалари учун ИП видео хусусий тармоқ ёки ВПН ичида чекланган. ИП камералар нарсалар интернетининг бир қисми ҳисобланади(ИоТ) ва бошқа ИП-ни қўллаб-қувватлайдиган қурилмалар каби кўплаб афзалликлар ва хавфсизлик хавфларига эга.
ИП камераларнинг асосий турларига қуйидагилар киради: стационар камералар, пан-тилт-зоом (ПТЗ) камералар ва кўп сенсорли камералар. Рухсат этилган камераларнинг рухсати дастур майдонига қараб фарқ қилиши мумкин, лекин одатда 20 МП дан ошмайди. ПТЗ нинг асосий хусусияти унинг масофадан йўналтириш ва оптик катталаштириш қобилиятидир. Кўп сенсорли камералар ёрдамида кенгроқ майдонларни кузатиш ва юзлаб мегапикселли пикселлар сонини олиш мумкин.
Саноат видео кузатув тизимлари ИП камераларни қўллаб-қувватлаш учун тармоқ видеорегистраторларидан фойдаланади. Ушбу қурилмалар ёзиб олиш, сақлаш, видео оқимини қайта ишлаш ва сигнални бошқариш учун жавобгардир.
2008-йилдан бери ИП-видео кузатуви ишлаб чиқарувчилари тизимлар ўртасидаги мувофиқликни қўллаб-қувватлаш учун стандартлаштирилган тармоқ интерфейсидан (ОНВИФ) фойдаланишлари мумкин.
Тармоқли CCТВ камералари
Чикаго шаҳрида шаҳар автобуслари, корхоналар, давлат мактаблари, метро стансиялари, уй-жой лойиҳалари ва ҳоказоларда ўрнатилган давлат идораларининг CCТВ видео тасмалари билан хусусий секторнинг видео тасмаларини бирлаштирган тармоқли видео кузатув тизими ишлайди. Ҳатто уй эгалари ҳам кадрларга ҳисса қўшиш. У жами 15 000 та камеранинг видео тасмасини бирлаштириши тахмин қилинмоқда.
Тизим Чикагонинг Фавқулодда вазиятлар бошқармаси томонидан фавқулодда қўнғироқ содир бўлганда фойдаланилади: у қўнғироқ қилувчининг жойлашувини аниқлайди ва фойдаланувчининг аралашувини талаб қилмасдан, энг яқин хавфсизлик камерасининг реал вақт режимидаги видео тасмасини операторга бир зумда кўрсатади. Тизим реал вақт режимида тўлиқ мониторинг қилиш учун жуда кенг бўлса-да, у жиноий ишларда далил сифатида фойдаланиш учун видео маълумотларни сақлайди.
Симсиз хавфсизлик камералари
Симсиз хавфсизлик камераси Кўпгина истеъмолчилар уй назорати учун симсиз хавфсизлик камераларига мурожаат қилмоқдалар. Симсиз камералар видео/аудио узатиш учун видео кабелни талаб қилмайди, шунчаки қувват кабели. Симсиз камераларни ўрнатиш ҳам осон ва арзон, лекин симли камераларнинг ишончлилиги йўқ. Симсиз хавфсизлик камераларининг олдинги авлодлари аналог технологияга таянган; замонавий симсиз камералар аниқроқ овоз, аниқроқ видео ва хавфсиз ва шовқинсиз сигнални етказиб берувчи рақамли технологиядан фойдаланади.
Гапирувчи CCТВ
Буюк Британиянинг Wилцҳире шаҳрида 2003 йилда ҳозир „Талкинг CCТВ“ деб номланувчи синов схемаси ишга туширилди; CCТВ камералари операторларига ҳуқуқбузарларга ўз қилмишларини тўхтатишни буюришга рухсат бериш, яъни субектларга ахлатларини олиб кетиш ва уларни ахлат қутисига ташлашни буюришдан тортиб вандал гуруҳларини тарқатиб юборишга қадар. 2005 йилда Мидлсбро шаҳри мери ва собиқ катта полициячи Рей Маллон ўз ҳудудида „Талкинг CCТВ“ ни жорий қилди[43].
Бошқа шаҳарларда ҳам шундай камералар ўрнатилган. 2007-йилда бир нечта қурилмалар Ёркширнинг Шарқий Ридинг шаҳридаги Бридлингтон шаҳарчасида ўрнатилди .
Қарши чоралар
Кузатув камераларининг кенг қўлланиши туфайли CCТВ камераларини енгиши мумкин бўлган кўзойнаклар қурилмоқда. 2016-йил декабр ойида CCТВ га қарши ва юзни таниб олувчи қуёшдан сақлайдиган кўзойнакларнинг „рефлекталар“ деб номланган шакли Чикагода жойлашган Скотт Урбан исмли махсус кўзойнак устаси томонидан ихтиро қилинган[44]. Улар инфрақизил ва ихтиёрий равишда кўринадиган ёруғликни акс эттиради, бу эса фойдаланувчининг юзини камералар учун оқ рангга айлантиради. Лойиҳа 28 000 АҚШ доллари миқдоридаги молиялаштириш мақсадини осонгина ортда қолдирди ва рефлекторлар 2017-йил июн ойида сотувга чиқарилди[45].
Яна қаранг
- Видеокузатув учун сунъий интеллект
- Буггинг
- „CАТВ“ кабел телевидениэси сифатида – CCТВ билан адаштирмаслик керак
- Ёпиқ электрон телевизор камераси
- Кундузги ва тунги камера
- Рақамли видео ёзувчиси
- Ҳужжатли амалиёт
- Осмонда кўз (камера)
- Сохта хавфсизлик камераси
- ИНДЕCТ
- Ахборот хизмати
- ИП камера
- Мотион (кузатув дастури)
- Оптик асаб (ГCҲҚ)
- Жисмоний хавфсизлик
- Жисмоний хавфсизлик маълумотларини бошқариш (ПСИМ)
- Махфийлик халқаро
- Хавфсизлик операциялари маркази
- Хавфсиз тутун
- Шодан (веб-сайт)
- Ақлли камера
- Ақлли шаҳар
- Соусвеилланcе (тескари кузатув)
- Супер тан олувчилар
- Назорат
- Телеэкран
- Замонавий эркинлик тўғрисидаги конвенция
- Телевизион тармоқ протоколи
- Автомобил текшируви остида
- Видео таҳлил
- Видео далил
- Видеотелефония
- Вашингтон округи ёпиқ электрон таълим телевидениэси лойиҳаси
- Вебкамера
- Ақлли уй
- Учувчисиз учиш аппарати
- ИоТ
Эслатмалар
Манбалар
- ↑ „Ахборот технологиялари орқали ижтимоий о'згаришлар ва демократияни тарг'иб қилиш“ (2015). 2015да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.
- ↑ Промотинг Соcиал Чанге анд Демоcраcй Тҳроугҳ Информатион Течнологй. ИГИ Глобал, 2015 — 75-бет. ИСБН 9781466685031.
- ↑ Демпсей, Жоҳн С.. Интродуcтион то привате сеcуритй. Белмонт, CА: Тҳомсон Wадсwортҳ, 2008 — 78-бет. ИСБН 9780534558734.
- ↑ „Технологик асрда масофавий та'лим“ (2005 йил, 166-бет). 2005 йил, 166-бетда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.
- ↑ „"Оммавий видео кузатувда нима бо'лди?“ (2017 йил 5 январ). 2022-йил 1-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Кузатув камералари ва шахсий ҳаёт ҳуқуқи“ (2010 йил 13 август). 2022-йил 24-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Энг яхши ПоЭ хавфсизлик камераси тизими"“ (2019 йил 9 ноябр . 2017 йил 5 январ). 2022-йил 28-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Бу йил видеокузатув ускуналарининг глобал савдоси 20 миллиард доллардан ошади"“ (2020 -йил 26-октабр). 2022-йил 1-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Кузатув камераси о'рнатилган база секинлашувининг ко'тарилиши"“ (2016 йил 5 май. 2017йил 5 январ). 2022-йил 1-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „Дорнбергер, Валтер“ (2022-йил 30-август). 2022-йил 11-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „Полицияни бошқариш: олтита демократик давлат тажрибаси“ (2022-йил 30-август). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ Моторwай Cамерас ин Энгланд, ҳттп://www.моторwайcамерас.cо.ук
- ↑ Нетwорх Сеcуритй. "Cлосед Cирcуит Телевисион." Ретриэвед 7 Марч 2019.
- ↑ Кабленет, Тҳе Регистер. "ТфЛ ҳандс оут cонтраcц фор cонгестион чарге тагс." 6 Жуне 2008. Ретриэвед 7 Марч 2019.
- ↑ Роwена Cоэцеэ, Бай Ареа Неwс Гроуп. "Неw сурвеилланcе cамерас доинг тҳеир жоб, Антиоч'с топ cоп сайс." 11 Аугуст 2017. Ретриэвед 8 Марч 2019.
- ↑ Проф. Эугене Волокҳ, Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал. "Траффиc Энфорcемент Cамерас." 26 Марч 2002. Ретриэвед 8 Марч 2019.
- ↑ „"Юзни таниш камералари Роттердам трамвайларига о'рнатилади"“ (2011 йил 11 сентябр.). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ АТЛ.. „Усе оф CCТВ сурвеилланcе ин счоолс“. АТЛ тҳе эдуcатион унион (2013-йил 22-октябр). 2016-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 8-ноябр.
- ↑ Бруcе МcДоугалл анд Катҳерине Данкс.. „Счоол сеcуритй CCТВ пуц буллиэс он паусе“ (2012-йил 28-март). Қаралди: 2016-йил 8-ноябр.
- ↑ „Легал аспеcц оф тҳе усе оф видео cамерас ин счоолс =“. 2016-йил 15-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 25-март.
- ↑ Бирнҳаcк, Мичаэл Д.; Перрй-Ҳазан, Лотем (2020). „Счоол Сурвеилланcе ин Cонтехт: Ҳигҳ Счоол Студенц' Перспеcтивес он CCТВ, Приваcй, анд Сеcуритй“. ССРН Элеcтрониc Жоурнал. дои:10.2139/ссрн.3587450. ИССН 1556-5068. С2CИД 234991261.
- ↑ „Воллертон, Меган. "Эски телефонни 3 босқичда хавфсизлик камерасига айлантиринг. Мана буни қандай қилиш керак"“ (2021 -йил 18-июн). 2022-йил 1-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Беналла. Троис сиёсатчилари видеокузатув тасвирларини узатишдан қочишади"“ (2018 йил 20 июл). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Ҳиндистон давлат ҳукумати о'рмон жиноятларини кесиш учун CCТВдан фойдаланади"“ (2015 -йил 11-март). 2014-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Ақлли камералар 60 000 оломон ичида одамни ушлайди"“ (ббc неwс . 2018 йил 13 апрел). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Оммавий видеокузатув: бу жиноятнинг олдини олишнинг самарали воситасими?"“ (2015 -йил 5-февралда олинди). 2017-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Чикагодаги видео кузатув камералари: БИЗНИНГ МАХФИЙЛИГИГА КО'П ВА ТАРТИБ БО'ЛГАН ХАВФ"“ (2017 йил 5 январ). 2016-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Метро хавфсизлик камералари сонини уч баравар оширишни режалаштирмоқда"“ (2013 йил 1 апрел . 2015 йил 31 октябрда олинди .). 2018-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „Оне Висион, Оне Миссион, Оне Теам“ (2016 йил 14 январ ҳалтон минтақавий полиция хизмати). 2016-йил 14-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"CCТВ тизимлари"“ (2017 -йил 24-феврал). 2017-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"ПСИРА АCТ" (ПДФ)“ (хусусий хавфсизлик саноатини тартибга солиш органи. 2002 йил 25 феврал . 2016 йил 12 октябрда олинди). 2016-йил 17-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „Лотин Америкаси жисмоний хавфсизлик бозори тез о'сиб бормоқда“ (2009 йил 8 октябр хавфсизлик журнали). 2009-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ 33,0 33,1 „"CCТВ камерасини о'рнатиш бо'йича қо'лланма"“ (2019 -йил 28-декабр). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Юзни таниш Москвадаги 5000 та видеокузатув камераларига о'рнатилган"“ (2022-йил 11-январ). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Берлиндаги ҳужумдан кейин кенг қамровли кузатувга қо'нг'ироқлар ко'пайди"“ (2017 йил 4 январ). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"АА Адамснинг меморандуми, БСc, МСc, ПҳД, ЛЛМ, МБCС, CИТП Счоол оф Сйстемс Энгинеэринг"“ (2007 йил январ). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Буюк Британиядаги CCТВ камераларининг аксарияти "ноқонунийдир"“ (2007 йил 31 май. 2007 йил 2 июнда асл нусхадан архивланган . олинган 18 июл 2021 йил .). 2007-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „Ахборот эркинлиги ва махфийликни ҳимоя қилиш то'г'рисидаги қонун“ (2007 йил 24 сентябр). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „" Сун'ий интеллект кузатувни кучайтиради ."“ (2018-йил 23-январ. олинган. 2019-йил 25-март). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Видео контентини олиш учун тасвирни қайта ишлаш техникаси"“ (2022). 2022-йил 4-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.
- ↑ „"Одамлардаги микрочиплар шахсий ҳаёт ҳақида мунозараларни келтириб чиқаради"“ (2012 йил 7 июн). 2012-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"CCТВда МотионЖПЕГ, ЖПЕГ2000, Ҳ.264 ва МПЕГ-4 сиқиш усуллари"“ (2011 -йил 1-май). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Шаҳар синовлари CCТВ камералари билан гаплашмоқда"“ (2006 йил 17 сентябр.). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „""Гаплашувчи" видеокузатув камералари синовдан о'тказилди"“ (2007 йил 25 март.). 2021-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ „"Рефлекталар - акс эттирувчи ко'зойнаклар ва қуёшдан сақлайдиган ко'зойнаклар"“ (2022). 2022-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Видеокузатув“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |