Viktor Stepanovich Chernomirdin (ruscha: Víktor Stepánovich Chernomы́rdin; 9-aprel 1938, Orenburg viloyati — 3-noyabr 2010, Moskva — SSRI va Rossiya davlat arbobi, Ministrlar Soveti Raisi (1992—1993), hukumat raisi (1993—1998), muvaqqat Prezident (5-6-noyabr 1996), Rossiyaning Ukrainadagi elchisi (2001—2009). 11-iyun 2009-yildan — Prezidentning MDH bilan hamkorlik boʻyicha maslahatchisi[1].

Viktor Stepanovich Chernomirdin
Viktor Stepanovich Chernomыrdin

Chernomirdin tasvirlangan pochta markasi
 Rossiya Prezidentining davlat maslahatchisi
Mansab davri
2009-yil 11-iyundan – 2010-yil 3-noyabrgacha
Prezident Dmitriy Medvedev
 Rossiyaning Ukrainadagi elchisi
Mansab davri
2001-yil 21-maydan – 2009-yil 11-iyungacha
Prezident Vladimir Putin
Dmitriy Medvedev
Oʻtmishdoshi Ivan Aboimov
Vorisi Mixail Zurabov
 Rossiya Prezidenti v. b.
Mansab davri
1996-yil 5-noyabrdan – 6-noyabrgacha
Oʻtmishdoshi Boris Yeltsin
Vorisi Boris Yeltsin
 Rossiya Bosh vaziri
Mansab davri
1993-yil 25-dekabrdan – 1998-yil 23-martgacha
Prezident Boris Yeltsin
Oʻtmishdoshi uning o’zi Ministrlar Soveti Raisi sifatida
Vorisi Sergey Kiriyenko
 Ministrlar Soveti Raisi
Mansab davri
1992-yil 14-dekabrdan – 1993-yil 25-dekabrgacha
Prezident Boris Yeltsin
Oʻtmishdoshi Ivan Silayev
Yegor Gaydar (v. b.)
Vorisi Lavozim bekor qilingan
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 9-aprel 1938-yil
Orenburg viloyati
Vafoti 3-noyabr 2010-yil(2010-11-03)
(72 yoshda)
Moskva
Mukofotlari

Vatan oldidagi xizmatlari uchun I darajali ordeni Vatan oldidagi xizmatlari uchun II darajali ordeni Vatan oldidagi xizmatlari uchun III darajali ordeni Vatan oldidagi xizmatlari uchun IV darajali ordeni Andoza:Oktabr inqilobi ordeni Andoza:Mehnat qizil bayroq ordeni Moskvaning 850 yilligi uchun esdalik" medali «Mehnatda jasorat ko’rsatgani uchun (Harbiy jasorati uchun) yubiley medali. Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan»

5-darajali Knyaz Yaroslav Mudriy ordeni

Biografiyasi

1938-yil 9-aprelda Orenburg viloyatida tugʻilgan[2].

1957-yilda Orsk neftni qayta ishlash zavodida kompressorlar va nasoslar mexanigi, mashinist sifatida oʻzida oʻz faoliyatini boshladi[3].

1966-yilda Samara davlat texnika institutini muhandis-texnolog sohasi bilan tamomlagan[4].

1967-yildan 1973-yilgacha Orsk shahar qoʻmitasida ishlagan[5].

1968-1972-yillarda Moskva davlat universiteti sirtqi boʻlimida oʻqidi[6].

1973-1978-yillarda Orenburg gazni qayta ishlash zavodida ishlagan[7].

1982-yildan — SSSR gaz sanoati vaziri oʻrinbosari[8].

1985-1989-yillarda — SSSR gaz sanoati vaziri[9].

1989-1992-yillarda — „Gazprom“ Davlat kompaniyasi raisi[10].

1992-yil 30-mayda yoqilgʻi va energiya boʻyicha Rossiya Federatsiyasi hukumati raisining oʻrinbosari etib tayinlandi[11].

1992-yil 14-dekabrda vazirlar kengashi raisi etib tayinlandi[12].

1993-yildan 1998-yilgacha — Rossiya Federatsiyasi hukumati raisi[13].

1996-yil 5-6-noyabr kunlari Rossiya Federatsiyasining muvaqqat prezidenti[14].

1998-yilda Hukumat raisi lavozimidan ozod etildi[15].

1999-yil 14-aprelda Rossiya Federatsiyasi prezidentining maxsus vakili etib tayinlandi[16].

1995-2000 — „Bizning uy - Rossiya“ harakati rahbari[17].

1999-2001-yillarda Davlat Dumasi deputati[18].

1999-2000 — „Gazprom“ OAJ direktorlar kengashi raisi[19].

2001-yil 21-maydan 2009-yil 11-iyungacha Rossiya Federatsiyasining Ukrainadagi Favqulodda va Muxtor elchisi lavozimida ishladi.

2009-yil 11-iyunda prezident Dmitriy Medvedev tomonidan MDH mamlakatlari bilan hamkorlik boʻyicha maslahatchi etib tayinlangan.

2010-yil 3-noyabr kuni soat 03:42 da Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Administratsiyasining Markaziy klinik shifoxonasida og'ir saraton kasalligi fonida sodir bo'lgan miokard infarkti natijasida 73 yoshida vafot etdi[20][21][22][23]. 5-noyabr kuni Novodevichi monastirining soborida dafn marosimi bo'lib o'tdi[24]. Novodevichy qabristoniga dafn etilgan[25].

Mukofotlari

1-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2009-yil 24-mart) – Rossiya Federatsiyasining xalqaro nufuzini mustahkamlashga qoʻshgan ulkan hissasi va koʻp yillik samarali hukumat faoliyati uchun[26].

2-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (1998-yil 23-mart) – Rossiya davlatchiligini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi uchun[27].

3-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2008-yil 9-aprel) – Rossiya-Ukraina munosabatlarini rivojlantirishga qoʻshgan katta hissasi uchun[28].

4-darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2010-yil 9-aprel) – koʻp yillik samarali davlat faoliyati uchun[29].

Doʻstlik ordeni (2003-yil 8-aprel) – Rossiya Federatsiyasi va Ukraina oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlash va rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi uchun[30].

Oktyabr Inqilobi ordeni (1986).

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1979).

„Hurmat Belgisi“ ordeni (1974-yil 11-dekabr) – Orenburg gaz majmuasining birinchi bosqichining loyiha quvvatini qurish va rivojlantirishda erishilgan muvaffaqiyatlar uchun.

„Rossiya dengiz flotiga 300 yil“ yubiley medali (1996-yil 7-iyun).

„Moskvaning 850 yilligi xotirasiga“ medali (1997-yil 6-sentyabr)[31].

„Qozonning 1000 yilligi xotirasi uchun“ medali (2005-yil 23-avgust).

„Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali (1970).

„Gʻalabaning qirq yilligi“ yubiley medali (1985)[32].

Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining shaxsiylashtirilgan mukofot quroli – PSM toʻpponchasi[33].

Manbalar

  1. ↑ Dmitriy Medvedev naznachil Viktora Chernomыrdina sovetnikom prezidenta po voprosam ekonomicheskogo sotrudnichestva s gosudarstvami-uchastnikami SNG, osvobodiv ego ot zanimaemoy doljnosti, 2009-06-14da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-02-24
  2. ↑ http://fakty.ua/143426-viktor-chernomyrdin-pora-rasskazat-vsem-o-tom-o-chem-znali-tolko-ya-i-boris-elcin-no-obo-vsem-ya-vse-ravno-ne-rasskazhu
  3. ↑ Umer Viktor Chernomirdin // Sayt gazeti „Moskovskiy komsomoles“, 03.11.2010
  4. ↑ Ne stalo Viktora Chernomirdina:: Novosti:: TV Tsentr — Ofitsialniy sayt telekompanii
  5. ↑ „Viktor Chernomыrdin: vremya vыbralo nas“. 2000.net.ua (2011-yil 16-mart). 2012-yil 23-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 24-fevral. (WebCite saytida 2012-06-23 sanasida arxivlangan)
  6. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 30.05.1992 N 535, 2015-07-12da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-02-24
  7. ↑ Russian Governement
  8. ↑ Postanovlenie Sʼezda narodnix deputatov Rossiyskoy Federatsii ot 14.12.1992 № 4088-I Ob utverjdenii predsedatelya Soveta ministrov Rossiyskoy Federatsii
  9. ↑ Rossiya: Pravitelstvo RF: 1991—1992
  10. ↑ UKAZ Prezidenta RF ot 23.12.1993 N 2277 „O PRYeOBRAZOVANII I RYeORGANIZATsII SOVYeTA MINISTROV — PRAVITYeLSTVA ROSSIYSKOY FYeDYeRATsII“ (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan) 1 punkt ukaza („Preobrazovat Sovet Ministrov — Pravitelstvo Rossiyskoy Federatsii v Pravitelstvo Rossiyskoy Federatsii“
  11. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 14-dekabr 1992-yila № 1567 „O Predsedatele Soveta Ministrov—Pravitelstva Rossiyskoy Federatsii“
  12. ↑ Terrorizm v Rossii
  13. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 26-may 1998-yila № 592 «O chlenax Soveta Bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii», 2011-08-14da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-02-24
  14. ↑ Viktor Stepanovich vozglavil orgkomitet Vsemirnoy krugosvetnoy ekspeditsii YuNYeSKO „Velikayay Severnaya Tropa“
  15. ↑ Orsk — gorod i lyudi, 2009-06-18da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-02-24
  16. ↑ Voskresnaya politika
  17. ↑ Podlinnыe osobennosti natsionalьnoy oxotы, 2015-09-24da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2018-02-24
  18. ↑ Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 19-sentabr 1996-yila № 1378 „O vremennom ispolnenii obyazannostey prezidenta Rossiyskoy Federatsii“
  19. ↑ Russkiy medved i svoboda pechati
  20. ↑ „Nazvana prichina smerti Viktora Chernomыrdina“. 2010-yil 6-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 7-noyabr.
  21. ↑ „SMI vыyasnili prichinu smerti Viktora Chernomыrdina“. NEWSru.com. 2016-yil 24-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 24-oktyabr.
  22. ↑ „Chernomыrdin ne smog perenesti smertь jenы“. 2011-yil 20-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 25-aprel.
  23. ↑ „Mediki utverjdayut, chto Chernomыrdin umer ot infarkta, a druzьya — chto ot toski po supruge — Rossiya | KP.UA“. 2013-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 25-aprel.
  24. ↑ „Otpevanie V. S. Chernomыrdina“. 2011-yil 29-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 17-aprel.
  25. ↑ „Mogila V. S. Chernomыrdina (1938—2010) na Novodevichьem kladbiщe“. 2017-yil 13-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 3-yanvar.
  26. ↑ Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 24 marta 2009 goda № 324 "O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ I stepeni Chernomirdina V. S."
  27. ↑ „Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 23 marta 1998 goda № 282 «O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ II stepeni Chernomыrdina V. S.»“. 2009-yil 24-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 7-mart.
  28. ↑ „Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 9 aprelya 2008 goda № 456 «O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ III stepeni Chernomыrdina V. S.»“. 2009-yil 25-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 22-aprel.
  29. ↑ Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 9 aprelya 2010 goda № 432 "O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ IV stepeni Chernomirdina V. S."[sayt ishlamaydi]Andoza:Nedostupnaya ssыlka
  30. ↑ „Ukaz prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 8 aprelya 2003 goda № 411 «O nagrajdenii ordenom Drujbы Chernomыrdina V. S.»“. 2009-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 7-mart.
  31. ↑ „Vecherniy Minsk ot 9 sentyabrya 1997 goda“. 2009-yil 18-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 10-mart.
  32. ↑ Kommersantʼ-VLAST 15 sentyabrya 1998 goda
  33. ↑ "Imennoe orujie iz ruk Pavla Gracheva poluchili mnogie shtatskie. Tak, pistoletom PSM nagrajdeni i yariy oxotnik, togdashniy grozniy premer Viktor Chernomirdin, i na vid takie mirnie politiki, kak Ivan Ribkin, Sergey Filatov, Yuriy Baturin" Kak razdarivali pistoleti (Wayback Machine saytida 2023-10-04 sanasida arxivlangan) // „Argumenti i fakti“, № 28 ot 8 iyulya 1998

Havolalar